NỘI DUNG BÀI HỌC

1

3
2

KHỞI ĐỘNG

LUYỆN ĐỀ

2

4

HỆ THỐNG
KIẾN THỨC

DẶN DÒ

Từ khóa

1
2
3
4
5
6

T Ả
?
? N
?
C
? Ả
? ?I C
?
Đ
?
B
? ?Ì N
? H
?
G
? ?I
C
?

C
? Ư
?
H
? ?Í N
? H
?
Ợ
Ơ
? N
? S
? A
? ?I
D
? Â
? N
?
Ầ
A
L Â
? ?
? M
?
U
? G
? N
? C
? Ú
? C
?

Làng thuộc huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, có tên chữ là
4. Phong
trào dạy
chữ
quốc
ngữ,
thanh
toán nạn
mù chữ
3. Không
giữ
đúng
như
lời,
thiếu
trung
thực,
5.
PhùHuyện
Lưu…còn
ở
phía
đựợc
nam
gọi
tỉnh
là
Bắc
làng
Ninh
gì?
Hãy
nay
tìm
thuộc
ô
chữ
Hà
hàng
Nội?
1.Tạm
2.
rời
Sửanơi
lại,
cư
nói
trú
cho
đến
đúng
vùng
sự
thật?
khác…?
6.Dáng
đi
cắm
cúi,
nhanh
,vội?
sau cách
mạng?
thay
đổi trên?
dạ?
dọc
cólòng
tên gọi

Hệ thống kiến thức

Làng

- Kim Lân -

1. Tác giả
KIM LÂN (1920 -2007)
Nguyễn Văn Tài

Quê: Bắc Ninh

Sở trường:
Truyện ngắn
Đề tài:
Nông thôn và người nông dân

SỰ NGHIỆP
SÁNG TÁC

Vai Lão Hạc trong
Làng Vũ Đại ngày ấy
SỰ NGHIỆP
DIỄN XUẤT

Vai Lý Cựu trong Chị Dậu

2. Tác phẩm
Nhan đề
Ngôi kể
Hoàn cảnh sáng tác
- Viết năm 1948
- Thời kì đầu cuộc kháng
chiến chống Pháp.
- Đăng lần đầu trên Tạp
chí Văn nghệ (1948)

- Ngôi thứ 3.
- Câu chuyện trở nên
khách quan, tạo
cảm giác chân thực
cho người đoc.

- Nhan đề “Làng”
mang ý nghĩa khái
quát.
- Thể hiện tư tưởng,
chủ đề của tác
phẩm

TÌNH HUỐNG TRUYỆN

Nghe tin làng theo giặc

Cải chính tin làng theo giặc

Tình huống đặc sắc, kịch tính

Tình huống quan trọng

Thắt nút câu chuyện

Mở nút câu chuyện

Bộc lộ tình yêu làng và tình yêu nước

Tóm tắt văn bản
Ông Hai là một người nông dân sống ở làng Chợ Dầu, do chiến tranh nên ông
phải đi tản cư. Ở nơi tản cư, ông luôn tự hào về cái làng của mình và mang nó
khoe với mọi người. Khi tin làng Chợ Dầu theo giặc, ông sững sờ, cổ ông
nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân, xấu hổ tới mức cứ cúi gằm mặt xuống mà đi.
Suốt mấy ngày ở nhà, ông chẳng dám đi đâu, mang nỗi ám ảnh nặng nề, đau
đớn, tủi hổ, bế tắc, tuyệt vọng. Tâm trạng ông bế tắc khi mụ chủ nhà nói sẽ
đuổi hết người làng Chợ Dầu khỏi nơi sơ tán. Rồi cái tin cải chính khiến ông
sung sướng đi khoe về làng mình với tâm trạng như lúc ban đầu, ông hạnh
phúc khi khoe Tây nó đốt nhà mình.

Diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai

1

Trước khi nghe tin làng theo giặc

2

Khi nghe tin làng theo giặc

3

Khi nghe tin cải chính

TRƯỚC KHI NGHE TIN LÀNG THEO GIẶC
Khoe về làng: giàu và đẹp, lát đá xanh, có nhà ngói san sát sầm uất
như tỉnh, phong trào cách mạng diễn ra sôi nổi, chòi phát thanh cao
bằng ngọn tre...
+ Cái sinh phần của tổng đốc to nhất huyện,
vinh dự vì làng có bề dày lịch sử.

TRƯỚC KHI NGHE TIN LÀNG THEO GIẶC
- Tìm những chi tiết nói về nỗi nhớ làng, kháng chiến
của ông Hai ?
- Những nét đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn văn ?
- Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy ?

….Ông Hai hì hục vỡ một vạt đất rậm ngoài bờ suối từ
sáng đến giờ, ông tính để trồng thêm vài trăm gốc sắn ăn
vào những tháng đói sang năm. Có một mình, ông phải
làm cố, hai vai mỏi nhừ. Ông nằm vật lên giường vắt tay
lên trán nghĩ ngợi vẩn vơ. Ông lại nghĩ về cái làng của
ông, lại nghĩ đến những ngày cùng làm với anh em. Ồ, sao
mà độ ấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra. Cũng hát
hỏng, bông phèng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày.
Trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên. Ông lại muốn
về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường đắp ụ, xẻ
hào, khuân đá… Không biết cái chòi gác ở đầu làng đã
dựng xong chưa? Những đường hầm bí mật chắc là còn
khướt lắm. Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá…
(Trích Làng – Kim Lân)

- Một em nhỏ xung phong bơi ra giữa hồ
Hoàn Kiếm cắm Quốc kì lên Tháp Rùa.
- Đội nữ du kích Trưng Trắc bắt sống một tên quan hai bốt .
- Anh trung đội trưởng giết được bảy tên giặc.

Phòng T.T

=>Ruột gan ông cứ múa cả lên.

- Từ ngữ biểu cảm, miêu tả nội tâm, câu cảm thán, phép liệt kê...
- Ngôn ngữ quần chúng, chân thực tự nhiên giản dị.
- Độc thoại nội tâm.

PHIẾU HỌC TẬP
Diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin dữ
DIỄN BIẾN TÂM TRẠNG ÔNG HAI KHI NGHE TIN DỮ
Thời điểm
Lúc bắt đầu nghe tin
Trên đường về nhà
Về đến nhà
Mấy ngày sau
Khi chủ nhà có ý đuổi đi
Khi trò chuyện cùng con

Dẫn chứng

Phân tích

Lúc mới
nghe tin

Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân lặng đi, tưởng như
không thở được.
Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, giọng
lạc đi...
=> Bàng hoàng, sững sờ

Lảng
sang
chuyện
khác.
Trên đường
Cúi gằm mặt mà đi
về
=> Nỗi xấu hổ xâm chiếm

Về đến
nhà

Nằm vật ra giường.
Nhìn lũ con thấy tủi thân, nước mắt giàn ra.
Rít lên chửi bọn phản bội
=> Tủi hổ, nhục nhã

Ba, bốn hôm sau
Không dám đi đâu, quanh quẩn nghe ngóng binh tình bên
ngoài: chột dạ khi thấy một đám đông; nghe tiếng Tây, Việt
gian là lủi ra một góc nhà, nín thít
Nỗi ám ảnh nặng nề
đã biến thành sự sợ
hãi thường trực
trong long.

KHI CHỦ NHÀ CÓ Ý ĐUỔI GIA ĐÌNH ÔNG

Về làng

Ở lại

- Phản bội
kháng chiến,
cụ Hồ
- Làm nô lệ

Không ai cho
ở, bị đuổi

Làng thì yêu thật nhưng làng theo
Tây mất rồi thì phải thù.

Đấu tranh nội tâm trong một
tình thế bế tắc, tuyệt vọng.
Tình yêu nước đã rộng lớn
hơn bao trùm lên tình cảm
với làng quê.

KHI TRÒ CHUYỆN CÙNG CON

- Con là con ai?
- Nhà con ở đâu?
- Con ủng hộ ai?

-Tình yêu sâu nặng dành cho làng quê.
- Tấm lòng thủy chung, gắn bó với
kháng chiến, với cách mạng, với Bác Hồ
- Lời thề bền vững, thiêng liêng.

Nhà văn đã miêu tả rất cụ
thể, tinh tế, sâu sắc những
biến động dữ dội trong nội
tâm nhân vật (Những điều ấy
không thể quan sát được ...
=> Chứng tỏ Kim Lân rất am
hiểu thế giới nội tâm, đời
sống tinh thần của người
nông dân).

KHI NGHE TIN CẢI CHÍNH
Gương mặt

Gương mặt tươi vui rạng rỡ; miệng bỏm bẻm
nhai trầu,; cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy.

Hành động

Lật đật đi khoe

Lời nói

Tây nó đốt nhà tôi rồi, đốt nhẵn

- Sung sướng hả hê
- Tình yêu đất nước đặt lên trên lợi ích của gia đình
và bản thân

1. Nghệ thuật
1. Cách XD tình huống gay cấn
2. Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực, sinh động qua
suy nghĩ, hành động , lời nói.
3. Ngôn ngữ nhân vật giàu tình khẩu ngữ thể hiện rõ
cá tính.
4. Cách trần thuật linh hoạt, tự nhiên.

2. Nội dung
Truyện thể hiện chân thực và cảm động một tình cảm
bền chặt và sâu sắc là tình yêu làng quê thống nhất với
lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến qua nhân vât
ông Hai. Qua đó khẳng định lòng yêu nước của người
nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

PHIẾU SỐ 1
Trong văn bản “Làng” của Kim Lân có đoạn:
“Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng Chánh Bệu thì đích là người làng không sai rồi. Không
có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng
Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bản ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước
Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước...Lại còn bao nhiêu người làng,
tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?”
(SGK Ngữ văn 9, tập một)
Câu 1: Tâm trạng của nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên là ai? “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là điều
gì?
Câu 2: Việc sử dụng liên tiếp các câu nghi vấn trong đoạn văn trên có tác dụng gì trong khi diễn tả những cảm
xúc, suy nghĩ của nhân vật?
Câu 3: Bằng sự hiểu biết về truyện ngắn “Làng”, hay viết một đoạn văn nghị luận khoảng 12-15 câu theo theo
phép lập luận Tổng hợp - Phân tích - Tổng hợp, phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật khi biết “cái cơ sự
này”. Trong đoạn văn có sử dụng thành phần tình thái và khởi ngữ (gạch chân và chú thích rõ). 
Câu 4: Tại sao khi xây dựng hình tượng nhân vật chính luôn hướng về làng chợ Dầu, nhưng tác giả lại đặt tên tác
phẩm của mình là “Làng” chứ không phải “Làng chợ Dầu”?
Câu 5: Trong chương trình Ngữ văn THCS cũng có một tác phẩm viết về người nông dân với nỗi đau sâu sắc bộc
lộ qua cử chỉ, ngoại hình. Đó là tác phẩm nào? Tác giả là ai?

Câu 1: Tâm trạng của nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên là
ai? “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là điều gì?
GỢI Ý

Tâm trạng nhân vật được nói đến và
ý nghĩa “Cái cơ sự này”:
-Tâm trạng của nhân vật được nói
đến trong đoạn trích trên là: ông Hai.
- “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là:
cái tin làng Chợ Dầu theo giặc làm
Việt gian.

Câu 2: Việc sử dụng liên tiếp các câu nghi vấn trong đoạn văn trên có
tác dụng gì trong khi diễn tả những cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật?

Tác dụng : Thể hiện tâm trạng
băn khoăn, day dứt, dằn vặt, đau
khổ... không nguôi của ông Hai
khi nghe tin làng Chợ Dầu theo
giặc.

Câu 3
- Tác giả đã đặt nhân vật ông Hai vào một tình huống gay cấn để bộc lộ sâu sắc tình cảm yêu làng,
yêu nước của ông.
- Khi mới nghe tin xấu đó: ông sững sờ, chưa tin, nhưng khi người ta kể rành rọt, không tin không
được, ông xấu hổ lảng ra vẻ, cúi gằm mặt xuống mà đi trong xấu hổ, đau đớn...
- Về đến nhà: nhìn thấy các con, càng nghĩ càng tủi hổ, giận những người ở lại làng...
- Ba bốn ngày sau: Không dám ra ngoài. Cái tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám
ảnh khủng khiếp...
- Tình cảm yêu nước vả yêu làng con thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt và sự
lựa chọn “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”
- Tình cảm đối với kháng chiến, đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông trút
nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ...
=> Tóm lại, với nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật tinh tế, Kim Lân đã thể hiện chân
thực, cảm động tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của ông Hai, của người nông dân
Việt Nam buổi đầu chống Pháp.

Tại sao khi xây dựng hình tượng nhân vật chính luôn hướng về làng chợ
Dầu, nhưng tác giả lại đặt tên tác phẩm của mình là “Làng” chứ không phải
“Làng chợ Dầu”?
Tác giả đặt tên truyện là “Làng”
chứ không phải là “Làng Chợ Dầu”:
- Nếu đặt tên là “Làng chợ Dầu” thì
câu chuyện chỉ kể về cuộc sống và
con người ở một làng quê cụ thể =>
Ý nghĩa tác phẩm sẽ hạn hẹp

=> Ý nghĩa nhan đề có sức khái quát cao:
Không phải chỉ có một làng là làng yêu
nước như làng chợ Dầu và không chỉ có
một người nông dân yêu nước như ông
Hai mà trên đất nước Việt Nam có rất
- Đặt tên là “Làng” vì đây là tên gọi nhiều làng yêu nước như làng chợ Dầu và
gần gũi, thân mật, cụ thể với bất kỳ cũng có rất nhiều người nông dân yêu
nước như nhân vật ông Hai
ai

Trong chương trình Ngữ văn THCS cũng có một tác phẩm viết về người
nông dân với nỗi đau sâu sắc bộc lộ qua cử chỉ, ngoại hình. Đó là tác phẩm
nào? Tác giả là ai?
GỢI Ý

Tác phẩm viết về người nông dân với nỗi
đau sâu sắc:
- Tác phẩm: Lão Hạc
-Tác giả: Nam Cao

PHIẾU SỐ 2
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
"Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích là người
làng không sai rồi. Không có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra
những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! rồi đây biết làm
ăn buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước
Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước...Lại
còn bao nhiêu người làng tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái
cơ sự này chưa?"
(Trích Ngữ văn 9 – tập 1)
1. Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? 
2. Nêu ý nghĩa nhan đề của tác phẩm? 
3. Tìm một câu rút gọn có trong đoạn văn và chỉ rõ cách rút gọn? 
4. Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày cảm nhận của em về đoạn trích trên?

Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm
nào? Tác giả là ai? 

GỢI Ý

Đoạn trích nằm trong truyện ngắn
“Làng” của nhà văn Kim Lân    

Nêu ý nghĩa nhan đề của tác phẩm? 
GỢI Ý

Nhan đề đã thể hiện sâu sắc chủ
để của tác phẩm là viết về lòng
yêu nước của người nông dân,
Làng là nơi gần gũi gắn bó với
người nông dân, bởi người ta
không thể yêu nước nếu không
yêu làng.    

CÂU 3
Tìm một câu rút gọn
có trong đoạn văn và
chỉ rõ cách rút gọn? 

- Câu rút gọn trong đoạn
văn: Rồi đây biết làm ăn
buôn bán ra sao?
- Bộ phận chủ ngữ được
rút gọn .

Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày cảm nhận của em về đoạn trích trên?
GỢI Ý

- Về hình thức: Đảm bảo kết cấu một đoạn văn, không mắc lỗi diễn đạt, dùng
từ, ngữ pháp
- Về nội dung: Trình bày được cảm nhận về tâm trạng của nhân vật ông Hai,
đó là sự nửa tin, nửa ngờ của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Buộc phải tin đó là sự thật nên ông Hai lo sợ cho tương lai của những người
làng Chợ Dầu đang tản cư ở khắp nơi.

Cho đoạn trích sau:
“Ông Hai vẫn trằn trọc không sao ngủ được, ông hết trở mình bên này lại trở mình
bên kia, thở dài. Chợt ông lão lặng hẳn đi, chân tay nhũn ra, tưởng chừng như không
cất lên được... Có tiếng nói léo xéo ở gian trên. Tiếng mụ chủ... Mụ nói cái gì yậy? Mụ
nói cái gì mà lào xào thế? Trống ngực ông lão đập thình thịch. Ông lão nín thở, lắng
tai nghe bên ngoài.”
Câu 1: Đoạn trích trên trích trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
Câu 2: Chỉ ra những từ láy tượng thanh có trong đoạn trích. Những từ láy đó đã giúp
bộc lộ tâm trạng của nhân vật ông Hai như thế nao? Tại sao ông Hai lại có tâm trạng
đó?
Câu 3: Truyện ngắn “Làng” là một trong những tác phẩm tiêu biểu cùa nhà văn Kim
Lân, đã tạo một dấu ấn riêng trong lòng người đọc. Em hãy viết đoạn văn khoảng nửa
trang giấy thi giới thiệu về tác phẩm này.

Đoạn trích trên trích trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
- Tác phẩm: Làng
- Tác giả: Kim Lân

Chỉ ra những từ láy tượng thanh có trong đoạn trích. Những từ láy đó đã
giúp bộc lộ tâm trạng của nhân vật ông Hai như thế nao? Tại sao ông Hai
lại có tâm trạng đó?
Từ láy trong đoạn văn và tác dụng:
- Đoạn văn trên có 3 từ láy tượng thanh: “léo xéo, lào
xào, thình thịch”.
- Tác dụng: bộc lộ tâm trạng ông Hai: căng thẳng, lo
lắng, sợ hãi đến mức ám ảnh (tiếng động trong đêm
càng tô đậm nỗi sợ trong lòng ông Hai).
=> Ông Hai rơi vào tâm trạng đó là do ông không
muốn mụ chủ nhà biết chuyện làng Chợ Dầu của ông
Việt gian.

Truyện ngắn “Làng” là một trong những tác phẩm tiêu biểu cùa nhà văn Kim Lân, đã tạo một dấu ấn
riêng trong lòng người đọc. Em hãy viết đoạn văn khoảng nửa trang giấy thi giới thiệu về tác phẩm này.
a. Mở đoạn:
Nêu tên tác phẩm Làng và tác giả Kim Lân, nêu ấn tượng của mình về tác giả, tác phẩm đó.
b. Thân đoạn:
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, khẳng định tác phẩm định giới thiệu là một trong những thành công của tác giả
đó.
- Giới thiệu xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác của tác phầm.
- Thuật lại (tóm tắt) ngắn gọn nội dung của tác phẩm (đoạn trích). Đối với thơ thì nêu nội dung chính.
- Trình bày giá trị nội dung của tác phẩm (đoạn trích)
+ Xây dựng thành công nhân vật
+ Thông qua vẻ đẹp của các nhân vật chủ yếu là nhân vật chính (đặc điểm, tính cách, lời nói, suy nghĩ và hành
động) để thấy tác giả gửi gắm, ngợi ca điều gì.
- Giá trị nghệ thuật của tác phẩm (đoạn trích)
+ Tạo tình huống truyện
+ Xây dựng nhân vật
+ Ngôi kể, điểm nhìn nghệ thuật
+ Kết hợp phương thức biểu đạt.
c. Kết đoạn:
Thông qua ý nghĩa, chủ dề, tư tường của tác phẩm đưa ra đánh giá chung.

Cho đoạn trích sau:
“Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy. Bà lẳng lặng xuống bếp châm
lửa ngồi tính tiền hàng, vẫn nhưng tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo ...Vẫn
cái giọng rì rầm, rì rầm thường ngày.
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Gì ?
Ông lão khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy người ta đồn ...
Ông lão gắt lên:
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi hiu hắt.”
(Trích Làng - Kim Lân)

Câu 1: Dấu chấm lửng trong câu “Tôi thấy người ta đồn...” có tác dụng gì? Sự việc mà
bà Hai nghe “người ta đồn” là sự việc nào?
Câu 2: Theo trình tự cốt truyện thì đoạn trích nằm ở tình huống nào? Ý nghĩa của tình
huống này là gì?
Câu 3: Trong cuộc đối thoại trên, có những phương châm hội thoại nào đã bị vi phạm?
Theo em, việc tác giả để cho nhân vật vi phạm các phương châm hội thoại này nhằm
mục đích gi?
Câu 4: Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận Tổng - Phân - Hợp phân
tích tâm trạng ông Hai kể từ khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Trong đoạn văn có sử
dụng một câu bị động và một phép nối liên kết.
Câu 5: Từ văn bản trên, với những hiểu biết xã hội, em hãy trình bày những suy nghĩ
của mình trong khoảng nửa trang giấy thi về tình yêu Tổ quốc của thế hệ trẻ ngày nay.

Dấu chấm lửng trong câu “Tôi thấy người ta
đồn...” có tác dụng gì? Sự việc mà bà Hai nghe
“người ta đồn” là sự việc nào?
GỢI Ý

Tác dụng dấu chấm lửng và sự việc “người ta đồn” là:
- Tác dụng của dấu chấm lửng: Diễn đạt lời nói bị
ngắt quãng (Bà Hai bị ông Hai ngắt lời)
- Việc bà Hai nghe “người ta đồn”: Là việc làng Chợ
Dầu Việt gian theo giặc.

Theo trình tự cốt truyện thì đoạn trích nằm ở tình huống nào? Ý nghĩa
của tình huống này là gì?
***Vị trí đoạn trích và ý nghĩa tình huống:
- Vị trí đoạn trích: Theo trình tự cốt truyện thì đoạn trích nằm ở tình
huống sau khi ông Hai bất ngờ nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.

- Ý nghĩa: Đặt nhân vật vào tình huống gay cấn để thử thách tình yêu làng,
yêu nước sâu sắc ở ông Hai.

Trong cuộc đối thoại trên, có những phương châm hội thoại
nào đã bị vi phạm? Theo em, việc tác giả để cho nhân vật vi
phạm các phương châm hội thoại này nhằm mục đích gì?

Phương châm hội thoại bị vi phạm và tác dụng:
- Phương châm hội thoại bị vi phạm: phương châm về chất và phương
châm lịch sự
- Mục đích: bộc lộ diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai: đau khổ, chán
chường, thất vọng... --> khắc họa tình yêu làng, yêu nước sâu sắc của
nhân vật.

Viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận Tổng - Phân - Hợp phân tích
tâm trạng ông Hai kể từ khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Trong đoạn văn có
sử dụng một câu bị động và một phép nối liên kết.
- Phân tích ngôn ngữ đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm; cách sử dụng các
kiểu câu, dấu câu để bộc lộ cảm xúc ... thông qua các dẫn chứng để thấy được diễn
biến tâm trạng ông Hai sau khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
- Khi mới nghe tin: sốc, sững sờ.
- Khi về nhà: đau khổ, chán chường, thất vọng, tủi nhục, (chú ý các sự việc hợp lí)
- Khi buộc phải lựa chọn: tuyệt vọng, bế tắc.
=> Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện đặc sắc, nghệ thuật mỉêu tả tâm lí nhân
vật và sự vận dụng linh hoạt các kiểu ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, độc thoại nội
tâm đã khắc họa tình yêu làng, yêu nước sâu sắc ở nhân vật ông Hai.

Từ văn bản trên,
với những hiểu
biết xã hội, em
hãy trình bày
những suy nghĩ
của mình trong
khoảng nửa trang
giấy thi về tình
yêu Tổ quốc của
thế hệ trẻ ngày
nay.

- Khẳng định qua truyện ngắn Làng của Kim Lân ta thấy được tình
yêu làng quê và tình yêu nước sâu sắc ở ông Hai. Đặt nhân vật vào
tình huống gay cấn tác giả đã làm nổi bật cả hai tình cảm nói trên của
nhân vật và cho thấy tình yêu nước rộng lớn đã bao trùm lên tình yêu
làng, nó chi phối và thống nhất mọi tình cảm khác trong con người
Việt Nam thời kháng chiến.
- Tuổi trẻ Việt Nam cần có nhận thức và hành động đúng về tình yêu
Tổ quốc:
+ Lí giải vì sao thế hệ trè ngày nay cần phài có tình yêu với Tổ quốc.
+ Biểu hiện cụ thể của tình yêu Tồ quốc trong giai đoạn hiện nay
+ Phê phán hiện tượng tiêu cực
+ Thể hiện tình yêu Tổ quốc, thế hệ trẻ Việt Nam cần có nhận thức và
hành động gì?

PHIẾU SỐ 5

Cho đoạn văn sau:
“Nhìn lũ con tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó
cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuồi đầu...Ông lão nắm chặt tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.”
(Trích “Làng” - Kim Lân)
Câu 1: Tình huống cơ bản của truyện và ý nghĩa của tình huống truyện là gì? Đoạn văn trên nói lên tâm trạng như
thế nào của nhân vật Ông Hai? Theo em tình huống nào trong truyện “Làng” đã khiến ông Hai có tâm trạng như
vậy?
Câu 2: Chỉ ra các câu nghi vấn trong đoạn trích trên. Việc sử dụng kiểu câu ấy đã góp phần tạo nên ngôn ngữ nhân
vật độc đáo thế nào?
Câu 3: Xây dựng hình tượng nhân vật ông Hai, luôn tự hào, luôn hướng về làng chợ Dầu nhưng vì sao Kim Lân lại
đặt tên truyện ngắn của mình là “Làng” mà không phải làng chợ Dầu?
Câu 4: Đoạn văn “Nhìn lũ con...bằng ấy tuổi đầu” có sử dụng ngôn ngữ đối thoại, độc thoại hay độc thoại nội tâm?
Kể tên một tác phẩm trong chương trình Ngữ
văn 9 cũng có sử dụng kiểu ngôn ngữ ấy?
Câu 5: Hãy viết một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận Tồng hợp - Phân tích - Tồng hợp, làm rõ tâm
trạng của ông Hai khi nghe tin làng Dầu theo giặc. Trong đoạn có sử dụng một thanh phần biệt lập và phép nối.

Tình huống cơ bản của truyện và ý nghĩa
của tình huống truyện là gì? Đoạn văn
trên nói lên tâm trạng như thế nào của
nhân vật Ông Hai? Theo em tình huống
nào trong truyện “Làng” đã khiến ông
Hai có tâm trạng như vậy?

Tình huống cơ bản của truyện, ý nghĩa tình
huống truyện. Tâm trạng của ông Hai trong
đoạn văn và tình huống dẫn đến tâm trạng đó:
- Tình huống cơ bản của truyện: ông Hai
nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc
- Ý nghĩa tình huống: Bộc lộ tình yêu làng,
yêu nước của ông Hai
- Tâm trạng ông Hai trong đoạn trích trên:
đau đớn, tủi hồ
- Tình huống dẫn đến tâm trạng ông Hai: Khi
ông Hai nghe tin làng Dầu theo giặc từ miệng
một người phụ nữ tản cư

Chỉ ra các câu nghi vấn trong đoạn trích trên. Việc sử dụng kiểu câu ấy đã góp
phần tạo nên ngôn ngữ nhân vật độc đáo thế nào?

- 2 câu nghi vấn: “Chúng nó là trẻ con làng Việt gian
đấy? Chúng nó bị người ta rẻ rúng hắt hủi đây?”
- Tác dụng: Tạo nên ngôn ngữ độc đáo của nhân vật.
Tạo nên ngôn ngữ độc thoại nội tâm, bên cạnh ngôn
ngữ đối thoại và ngôn ngữ độc thoại, góp phần thể
hiện chiều sâu tâm trạng của nhân vật ông Hai.

Xây dựng hình tượng nhân vật ông Hai, luôn tự hào, luôn hướng về làng chợ Dầu
nhưng vì sao Kim Lân lại đặt tên truyện ngắn của mình là “Làng” mà không phải
làng chợ Dầu?
Ý nghĩa việc tác giả đặt tên truyện là “Làng”:
- Nếu đặt tên là “Làng chợ Dầu” thì câu chuyện chỉ kể về cuộc sống và con ngừời ở một
làng quê cụ thể => Ý nghĩa tác phẩm sẽ hạn hẹp
- Đặt tên là “Làng” vì đây là tên gọi gần gũi, thân mật, cụ thể với bất kỳ ai
=> Ý nghĩa nhan đề có sức khái quát cao: Không phải chỉ có một làng là làng yêu nước
như làng chợ Dầu và không chỉ có một người nông dân yêu nước như ông Hai mà trên đất
nước Việt Nam có rất nhiều làng yêu nước như làng chợ Dầu và cũng có rất nhiều người
nông dân yêu nước như nhân vật ông Hai.