NỘI DUNG BÀI HỌC

1

3
2

KHỞI ĐỘNG

LUYỆN ĐỀ

2

4

HỆ THỐNG
KIẾN THỨC

DẶN DÒ

Từ khóa

1
2
3
4
5
6

T Ả
?
? N
?
C
? Ả
? ?I C
?
Đ
?
B
? ?Ì N
? H
?
G
? ?I
C
?

C
? Ư
?
H
? ?Í N
? H
?
Ợ
Ơ
? N
? S
? A
? ?I
D
? Â
? N
?
Ầ
A
L Â
? ?
? M
?
U
? G
? N
? C
? Ú
? C
?

Làng thuộc huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, có tên chữ là
4. Phong
trào dạy
chữ
quốc
ngữ,
thanh
toán nạn
mù chữ
3. Không
giữ
đúng
như
lời,
thiếu
trung
thực,
5.
PhùHuyện
Lưu…còn
ở
phía
đựợc
nam
gọi
tỉnh
là
Bắc
làng
Ninh
gì?
Hãy
nay
tìm
thuộc
ô
chữ
Hà
hàng
Nội?
1.Tạm
2.
rời
Sửanơi
lại,
cư
nói
trú
cho
đến
đúng
vùng
sự
thật?
khác…?
6.Dáng
đi
cắm
cúi,
nhanh
,vội?
sau cách
mạng?
thay
đổi trên?
dạ?
dọc
cólòng
tên gọi

TIẾT 65, 66,67:

Làng

- Kim Lân -

Tìm hiểu chung:
1. Tác giả
KIM LÂN (1920 -2007)
Nguyễn Văn Tài

Quê: Bắc Ninh

- Sở trường:
Truyện ngắn
- Đề tài:
Nông thôn và người nông dân

- SỰ NGHIỆP
SÁNG TÁC

Vai Lão Hạc trong
Làng Vũ Đại ngày ấy
- SỰ NGHIỆP
DIỄN XUẤT

Vai Lý Cựu trong Chị Dậu

2. Tác phẩm
* Nhan đề
* Ngôi kể
- Nhan đề “Làng” mang
- Ngôi thứ 3.
ý nghĩa khái quát.
* Hoàn cảnh sáng tác - Câu chuyện trở nên Thể hiện tư tưởng, chủ
khách quan, tạo cảm
đề của tác phẩm
- Viết năm 1948
giác chân thực cho
- Thời kì đầu cuộc kháng
người đoc.
chiến chống Pháp.
- Đăng lần đầu trên Tạp
chí Văn nghệ (1948)

* TÌNH HUỐNG TRUYỆN

Nghe tin làng theo giặc

Cải chính tin làng theo giặc

Tình huống đặc sắc, kịch tính

Tình huống quan trọng

Thắt nút câu chuyện

Mở nút câu chuyện

Bộc lộ tình yêu làng và tình yêu nước

3. Đọc - Tóm tắt văn bản
Ông Hai là một người nông dân sống ở làng Chợ Dầu, do yêu cầu kháng
chiến nên ông phải đi tản cư. Ở nơi tản cư, ông luôn tự hào về cái làng của
mình và mang nó khoe với mọi người. Khi tin làng Chợ Dầu theo giặc, ông
sững sờ, cổ ông nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân, xấu hổ tới mức cứ cúi gằm
mặt xuống mà đi. Suốt mấy ngày ở nhà, ông chẳng dám đi đâu, mang nỗi ám
ảnh nặng nề, đau đớn, tủi hổ, bế tắc, tuyệt vọng. Tâm trạng ông bế tắc khi mụ
chủ nhà nói sẽ đuổi hết người làng Chợ Dầu khỏi nơi sơ tán. Rồi cái tin cải
chính khiến ông sung sướng đi khoe về làng mình với tâm trạng như lúc ban
đầu, ông hạnh phúc khi khoe Tây nó đốt nhà mình.

4. Bố cục
Phần 1:Từ đầu đến: Ruột gan ông lão cứ múa cả lên.
=>Tâm trạng của ông Hai trước khi nghe làng Chợ Dầu theo giặc.
Phần 2:Tiếp đến: cũng vợi đi được đôi phần.
Tâm trạng và cuộc sống của ông Hai từ khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Phần 3: Phần còn lại.
Tâm trạng của ông Hai khi tin làng Chợ Dầu được cải chính.

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai

a

Trước khi nghe tin làng theo giặc

b

Khi nghe tin làng theo giặc

c

Khi nghe tin cải chính

a. TRƯỚC KHI NGHE TIN LÀNG THEO GIẶC
Khoe về làng: giàu và đẹp, lát đá xanh, có nhà ngói san sát sầm uất
như tỉnh, phong trào cách mạng diễn ra sôi nổi, chòi phát thanh cao
bằng ngọn tre...
+ Cái sinh phần của tổng đốc to nhất huyện,
vinh dự vì làng có bề dày lịch sử.

a. TRƯỚC KHI NGHE TIN LÀNG THEO GIẶC
- Tìm những chi tiết nói về nỗi nhớ làng, kháng chiến
của ông Hai ?
- Những nét đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn văn ?
- Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy ?

….Ông Hai hì hục vỡ một vạt đất rậm ngoài bờ suối từ
sáng đến giờ, ông tính để trồng thêm vài trăm gốc sắn ăn
vào những tháng đói sang năm. Có một mình, ông phải
làm cố, hai vai mỏi nhừ. Ông nằm vật lên giường vắt tay
lên trán nghĩ ngợi vẩn vơ. Ông lại nghĩ về cái làng của
ông, lại nghĩ đến những ngày cùng làm với anh em. Ồ, sao
mà độ ấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra. Cũng hát
hỏng, bông phèng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày.
Trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên. Ông lại muốn
về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường đắp ụ, xẻ
hào, khuân đá… Không biết cái chòi gác ở đầu làng đã
dựng xong chưa? Những đường hầm bí mật chắc là còn
khướt lắm. Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá…
(Trích Làng – Kim Lân)

- Một em nhỏ xung phong bơi ra giữa hồ
Hoàn Kiếm cắm Quốc kì lên Tháp Rùa.
- Đội nữ du kích Trưng Trắc bắt sống một tên quan hai bốt .
- Anh trung đội trưởng giết được bảy tên giặc.

Phòng T.T

=>Ruột gan ông cứ múa cả lên.

- Từ ngữ biểu cảm, miêu tả nội tâm, câu cảm thán, phép liệt kê...
- Ngôn ngữ quần chúng, chân thực tự nhiên giản dị.
- Độc thoại nội tâm.
=> Tình yêu làng của ông Hai sổi nổi, mãnh liệt hơn khi ông tạm
xa làng

PHIẾU HỌC TẬP
Diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin dữ

b. DIỄN BIẾN TÂM TRẠNG ÔNG HAI KHI NGHE TIN DỮ

Thời điểm

Lúc bắt đầu nghe tin
Trên đường về nhà
Về đến nhà
Mấy ngày sau
Khi chủ nhà có ý đuổi đi
Khi trò chuyện cùng con

Dẫn chứng

Phân tích

* Lúc bắt đầu nghe tin

Một người đàn bà cho con bú mé bên kia nói xen vào:
- Nó rút ở Bắc Ninh về qua chợ Dầu nó khủng bố ông ạ.
Ông Hai quay phắt lại lắp bắp hỏi:
- Nó… Nó vào chợ Dầu hở bác? Thế ta giết được bao nhiêu thằng? Người đàn bà ẵm con
cong môi lên đỏng đảnh:
- Có giết được thằng nào đâu. Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn giết gì nữa.
Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở
được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc
hẳn đi:
- Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại…
- Thì chúng tôi vừa ở dưới ấy lên đây mà lại. Việt gian từ thằng chủ tịch mà đi cơ ông ạ. Tây
vào làng chúng nó bảo nhau vác cờ thần ra hoan hô. Thằng chánh Bệu thì khuân cả tủ chè,
đỉnh đồng, vải vóc lên xe cam nhông, đưa vợ con lên vị trí với giặc ở ngoài tỉnh mà lại. Có
người hỏi:
- Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?…
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

PHIẾU HỌC TẬP
Diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin dữ

b. DIỄN BIẾN TÂM TRẠNG ÔNG HAI KHI NGHE TIN DỮ

Thời điểm

Lúc bắt đầu nghe tin
Trên đường về nhà
Về đến nhà
Mấy ngày sau
Khi chủ nhà có ý đuổi đi
Khi trò chuyện cùng con

Dẫn chứng

Phân tích

- Lúc mới
nghe tin

Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân lặng đi, tưởng như
không thở được.
Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, giọng
lạc đi...
=> Bàng hoàng, sững sờ

* Trên đường về nhà

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi.
nhà.
đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén
đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau. Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ
tràn ra… Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng
hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước
để nhục nhã thế này! Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói không được đúng
lắm.
Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không
mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng. Quyết tâm một sống một
chết với giặc, có đời nào lại can tâm làm điều nhục nhã ấy!… Nhưng sao lại nẩy ra cái tin
như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa
thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục
chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta
buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống
Việt gian bán nước… Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa
không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?

- Lúc mới
nghe tin

- Trên
đường về

Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân lặng đi, tưởng như
không thở được.
Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, giọng
lạc đi...
=> Bàng hoàng, sững sờ
Lảng sang chuyện khác.
Cúi gằm mặt mà đi, thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
=> Nỗi xấu hổ xâm chiếm, bắt đầu lo sợ

* Trên đường về nhà

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén
đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau. Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ
tràn ra… Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng
hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước
để nhục nhã thế này! Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói không được đúng
lắm.
Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không
mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng. Quyết tâm một sống một
chết với giặc, có đời nào lại can tâm làm điều nhục nhã ấy!… Nhưng sao lại nẩy ra cái tin
như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa
thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục
chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta
buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống
Việt gian bán nước… Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa
không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?

* Trên đường về nhà

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén
đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau. Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ
tràn ra… Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng
hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… ông lão nắm chặt hai tay lại và rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước
để nhục nhã thế này! Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói không được đúng
lắm.
Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không
mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng. Quyết tâm một sống một
chết với giặc, có đời nào lại can tâm làm điều nhục nhã ấy!… Nhưng sao lại nẩy ra cái tin
như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa
thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục
chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta
buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống
Việt gian bán nước… Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa
không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?

- Lúc mới
nghe tin

Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân lặng đi, tưởng như
không thở được.
Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, giọng
lạc đi...
=> Bàng hoàng, sững sờ

- Trên
đường về

Lảng sang chuyện khác.
Cúi gằm mặt mà đi, thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
=> Nỗi xấu hổ xâm chiếm, nỗi lo sợ len lỏi ...

- Về đến
nhà

Nằm vật ra giường, nghĩ ngợi – nghĩ về con tủi thân,
nước mắt giàn ra, nghĩ về người làng, về câu nói
của người đàn bà tản cư (Độc thoại nội tâm).
Rít lên chửi bọn phản bội (Độc thoại)
=> Tủi hổ, đau đớn, nhục nhã

- Ba, bốn hôm sau
Không dám đi đâu, quanh quẩn nghe ngóng binh tình bên
ngoài: chột dạ khi thấy một đám đông; nghe tiếng Tây, Việt
gian là lủi ra một góc nhà, nín thít

=> Nỗi ám ảnh nặng nề
đã biến thành sự sợ hãi
thường trực trong lòng.

* KHI CHỦ NHÀ CÓ Ý ĐUỔI GIA ĐÌNH ÔNG
Mụ chủ chép miệng, giọng ngọt xớt:
- Em cứ khó nghĩ quá… ông bà cũng là người làm ăn tử tế cả. Nhưng mà có lệnh biết làm thế nào.
Đành nhẽ là ông bà kiếm chỗ khác vậy… Này, ở với nhau đang vui vẻ, ông bà dọn đi, em lại cứ
nhớ đáo để đấy nhớ.
Ông Hai ngồi lặng trên một góc giường, bao nhiêu ý nghĩ đen tối, ghê rợn, nối tiếp bời bời trong
đầu óc ông lão. Biết đem nhau đi đâu bây giờ? Biết đâu người ta chứa bố con ông mà đi bây giờ?…
“Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây…” cái câu nói của người đàn bà tản cư hôm trước lại dội
lên trong tâm trí ông.
Hay là quay về làng ?… Vừa chớm nghĩ như vậy, lập tức ông lão phản đối ngay. Về làm gì cái
làng ấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến. Bỏ Cụ Hồ…
Nước mắt ông giàn ra, về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây. Ông lão nghĩ đến
mấy thằng kỳ lý chuyên môn khua khoét như thế lại ra vào hống hách ở trong cái đình. Và cái đình
lại như của riêng chúng nó, lại thâm nghiêm ghê gớm, chứa toàn những sự ức hiếp, đè nén. Ngày
ngày chúng đóng ra, dong vào, đánh tổ tôm mà bàn tư việc làng với nhau ở trong ấy. Những hạng
khố rách áo ôm như ông có đi qua cũng chỉ dám liếc trộm vào, rồi cắm đầu xuống mà lủi đi. Anh
nào ho he, hóc hách một tí thì chúng nó tìm hết cách để hại, cất phần ruộng, truất ngôi, trừ ngoại,
tống ra khỏi làng…

- KHI CHỦ NHÀ CÓ Ý ĐUỔI GIA ĐÌNH ÔNG

Về làng

Ở lại

- Phản bội
kháng chiến,
cụ Hồ
- Làm nô lệ

Không ai cho
ở, bị đuổi

Làng thì yêu thật nhưng làng theo
Tây mất rồi thì phải thù.

Đấu tranh nội tâm trong một
tình thế bế tắc, tuyệt vọng.
Tình yêu nước, yêu kháng
chiến đã rộng lớn hơn bao
trùm lên tình cảm với làng
quê.

* KHI TRÒ CHUYỆN VỚI CON

Ông Hai nghĩ rợn cả người. Cả cuộc đời đen tối, lầm than cũ nổi lên trong ý nghĩ ông. Ông không
thể về cái làng ấy được nữa. Về bây giờ ra ông chịu mất hết à? Không thể được! Làng thì yêu thật,
nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù. Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó,
khẽ hỏi:
- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
- Là con thầy mấy lị con u.
- Thế nhà con ở đâu?
- Nhà ta ở làng chợ Dầu.
- Thế con có thích về làng chợ Dầu không?
Thằng bé nép đầu vào ngực bố trả lời khe khẽ:
- Có.
Ông lão ôm khít thằng bé vào lòng, một lúc lâu lại hỏi:
- À thầy hỏi con nhé. Thế con ủng hộ ai?
Thằng bé giơ tay lên, mạnh bạo và rành rọt:
- Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!
Nước mắt ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên hai má. Ông nói thủ thỉ:
- Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ.
Mấy hôm nay ru rú ở xó nhà, những lúc buồn khổ quá chẳng biết nói cùng ai, ông lão lại thủ thỉ với con
như vậy. Ông nói như để ngỏ lòng mình, như để mình lại minh oan cho mình nữa.

* KHI TRÒ CHUYỆN CÙNG CON

- Con là con ai?
- Nhà con ở đâu?
- Con ủng hộ ai?

- Để lần nữa kiểm chứng lại quyết định của mình,
tình cảm của mình với nơi chôn rau cắt rốn
- Tình yêu sâu nặng dành cho làng quê.
- Tấm lòng thủy chung, gắn bó với kháng chiến,
với Cách mạng, với Bác Hồ
- Lời thề bền vững, thiêng liêng trong lòng ông Hai.

- Nhà văn đã miêu tả rất cụ
thể, tinh tế, sâu sắc những
biến động dữ dội trong nội
tâm nhân vật (Những điều ấy
không thể quan sát được mà
phải thấu hiểu tâm tư, tình
cảm thì... )
=> Chứng tỏ Kim Lân rất am
hiểu thế giới nội tâm, đời sống
tinh thần của người nông dân.

* KHI NGHE TIN CẢI CHÍNH

Khoảng ba giờ chiều hôm ấy, có một người đàn
ông đến chơi nhà ông Hai. Hắn cũng là người chợ
Dầu. Hai người thì thầm ở góc nhà một lúc lâu rồi
thấy ông Hai đóng khăn áo chỉnh tề tất tả theo
hắn đi. Ông vội vã đến quên cả dặn trẻ coi nhà.
Ông Hai đi mãi đến xẩm tối mới về. Cái mặt
buồn thiu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn
lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung
hung đỏ, hấp háy…
Vừa đến ngõ ông lão đã lên tiếng:
- Chúng mày đâu rồi, ra thầy chia quà cho nào.
Lũ trẻ ở trong nhà ùa ra, ông lão vội rút cái gói
bọc lá chuối khô cho con bé lớn:
- Bánh rán đường đây, chia cho em mỗi đứa một
cái.
Dứt lời ông lão lại lật đật đi thẳng sang bên gian
bác Thứ.

Dứt lời ông lão lại lật đật đi thẳng sang bên gian bác Thứ. Chưa đến bực cửa, ông lão đã bô bô:
- Bác Thứ đâu rồi? Bác Thứ làm gì đấy! Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn! Ông chủ tịch làng
tôi vừa mới lên trên này cải chính, ông ấy cho biết… Cải chính cái tin làng chợ Dầu chúng tôi là
Việt gian ấy mà. Láo! Láo hết! Toàn là sai sự mục đích cả.
Bác Thứ chưa nghe thủng câu chuyện ra sao, ông lão đã lại lật đật bỏ lên nhà trên.
- Tây nó đốt nhà tôi rồi ông chủ ạ. Đốt nhẵn. Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính… Cải chính
cái tin làng chợ Dầu chúng em Việt gian ấy mà. Láo! Láo hết, chẳng có gì sất. Toàn là sai sự mục
đích cả!
Cũng chỉ được bằng ấy câu, ông lão lại lật đật bỏ đi nơi khác. Còn phải kể cho người khác biết chứ. Ông
lão cứ múa tay lên mà khoe cái tin ấy với mọi người. Ai cũng mừng cho ông lão. Đến ngay cả mụ chủ
nhà là người ông lão yên trí, nghe tin này thế nào mặt mụ cũng sa sầm xuống mà nói tức nói xóc, thì trái
lại, mụ lại tỏ vẻ rất vui sướng. Mụ giương tròn cả hai mắt lên mà reo:
- A, thế chứ! Thế mà tớ cứ tưởng dưới nhà đi Việt gian thật, tớ ghét ghê ấy… Thôi, bây giờ thì ông bà
lại cứ ở tự nhiên chả ai bảo sao. Ăn hết nhiều chứ ở hết là bao nhiêu. Mụ cười khì khì:
- Này, rồi cũng phải nuôi lấy con lợn… mà ăn mừng đấy! Ông Hai gật gật:
- Được, được, chuyến này rồi phải nuôi chứ…
Tối hôm ấy ông Hai lại sang bên gian bác Thứ, lại ngồi trên chiếc chõng tre vén quần lên tận bẹn mà nói
chuyện về cái làng của ông. Ông kể lại hôm Tây vào khủng bố. Chúng nó có bao thằng, bao nhiêu Tây,
bao nhiêu Việt gian, đi những đường nào, đốt phá những đâu đâu, và dân quân, tự vệ làng ông bố trí,
cầm cự ra sao; rành rọt tỉ mỉ như chính ông lão vừa dự trận đánh giặc ấy xong thật…

c. KHI NGHE TIN CẢI CHÍNH
- Gương mặt

Gương mặt tươi vui rạng rỡ; miệng bỏm bẻm
nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy.

- Hành động

Lật đật đi khoe

- Lời nói

Dùng từ không đúng “sự mục đích”
Tây nó đốt nhà tôi rồi, đốt nhẵn

- Đoạn văn có nhịp kể nhanh, tập trung tả ngoại hình, cử chỉ, ngôn ngữ của nhân vật
=> Diễn tả tâm trạng sung sướng, hả hê. Thể hiện tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc,
bền chặt. Tình cảm ấy đặt lên trên lợi ích của gia đình và bản thân

2. CÁC NHÂN VẬT KHÁC
- Người đàn
bà tản cư

Cha tiên sư chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được
người ta còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ
cho mỗi đứa một nhát.

- Mụ chủ

Nghe nói, bảo có lệnh đuổi hết những người làng chợ
Dầu khỏi vùng này không cho ở nữa…
… Đành nhẽ là ông bà kiếm chỗ khác vậy…
Thế mà tớ cứ tưởng dưới nhà đi Việt gian thật, tớ ghét
ghê ấy… Thôi, bây giờ thì ông bài lại cứ ở tự nhiên, ai
bảo sao

- Thật thà, chất phác
- Có tinh thần kháng chiến, yêu đất nước căm thù giặc sâu sắc

1. Nghệ thuật
1. Cách XD tình huống gay cấn
2. Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực, sinh động qua suy
nghĩ, hành động , lời nói (đối thoại, độc thoại và độc thoại
nội tâm).
3. Ngôn ngữ nhân vật giàu tình khẩu ngữ thể hiện rõ cá tính.
4. Cách trần thuật linh hoạt, tự nhiên.

2. Nội dung
Truyện thể hiện chân thực và cảm động một tình cảm
bền chặt và sâu sắc là tình yêu làng quê thống nhất với
lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến qua nhân vât
ông Hai. Qua đó khẳng định lòng yêu nước của người
nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

PHIẾU SỐ 1
Trong văn bản “Làng” của Kim Lân có đoạn:
“Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng Chánh Bệu thì đích là người làng không sai rồi. Không
có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng
Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bản ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước
Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước...Lại còn bao nhiêu người làng,
tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?”
(SGK Ngữ văn 9, tập một)
Câu 1: Tâm trạng của nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên là ai? “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là điều
gì?
Câu 2: Việc sử dụng liên tiếp các câu nghi vấn trong đoạn văn trên có tác dụng gì trong khi diễn tả những cảm
xúc, suy nghĩ của nhân vật?
Câu 3: Bằng sự hiểu biết về truyện ngắn “Làng”, hay viết một đoạn văn nghị luận khoảng 12-15 câu theo theo
phép lập luận Tổng hợp - Phân tích - Tổng hợp, phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật khi biết “cái cơ sự
này”. Trong đoạn văn có sử dụng thành phần tình thái và khởi ngữ (gạch chân và chú thích rõ). 
Câu 4: Tại sao khi xây dựng hình tượng nhân vật chính luôn hướng về làng chợ Dầu, nhưng tác giả lại đặt tên tác
phẩm của mình là “Làng” chứ không phải “Làng chợ Dầu”?
Câu 5: Trong chương trình Ngữ văn THCS cũng có một tác phẩm viết về người nông dân với nỗi đau sâu sắc bộc
lộ qua cử chỉ, ngoại hình. Đó là tác phẩm nào? Tác giả là ai?

Câu 1: Tâm trạng của nhân vật được nói đến trong đoạn trích trên là
ai? “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là điều gì?
GỢI Ý

Tâm trạng nhân vật được nói đến và
ý nghĩa “Cái cơ sự này”:
-Tâm trạng của nhân vật được nói
đến trong đoạn trích trên là: ông Hai.
- “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là:
cái tin làng Chợ Dầu theo giặc làm
Việt gian.

Câu 2: Việc sử dụng liên tiếp các câu nghi vấn trong đoạn văn trên có
tác dụng gì trong khi diễn tả những cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật?

Tác dụng : Thể hiện tâm trạng
băn khoăn, day dứt, dằn vặt, đau
khổ... không nguôi của ông Hai
khi nghe tin làng Chợ Dầu theo
giặc.

Câu 3
- Tác giả đã đặt nhân vật ông Hai vào một tình huống gay cấn để bộc lộ sâu sắc tình cảm yêu làng,
yêu nước của ông.
- Khi mới nghe tin xấu đó: ông sững sờ, chưa tin, nhưng khi người ta kể rành rọt, không tin không
được, ông xấu hổ lảng ra vẻ, cúi gằm mặt xuống mà đi trong xấu hổ, đau đớn...
- Về đến nhà: nhìn thấy các con, càng nghĩ càng tủi hổ, giận những người ở lại làng...
- Ba bốn ngày sau: Không dám ra ngoài. Cái tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám
ảnh khủng khiếp...
- Tình cảm yêu nước vả yêu làng con thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt và sự
lựa chọn “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”
- Tình cảm đối với kháng chiến, đối với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông trút
nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ...
=> Tóm lại, với nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật tinh tế, Kim Lân đã thể hiện chân
thực, cảm động tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của ông Hai, của người nông dân
Việt Nam buổi đầu chống Pháp.

Tại sao khi xây dựng hình tượng nhân vật chính luôn hướng về làng chợ
Dầu, nhưng tác giả lại đặt tên tác phẩm của mình là “Làng” chứ không phải
“Làng chợ Dầu”?
Tác giả đặt tên truyện là “Làng”
chứ không phải là “Làng Chợ Dầu”:
- Nếu đặt tên là “Làng chợ Dầu” thì
câu chuyện chỉ kể về cuộc sống và
con người ở một làng quê cụ thể =>
Ý nghĩa tác phẩm sẽ hạn hẹp

=> Ý nghĩa nhan đề có sức khái quát cao:
Không phải chỉ có một làng là làng yêu
nước như làng chợ Dầu và không chỉ có
một người nông dân yêu nước như ông
Hai mà trên đất nước Việt Nam có rất
- Đặt tên là “Làng” vì đây là tên gọi nhiều làng yêu nước như làng chợ Dầu và
gần gũi, thân mật, cụ thể với bất kỳ cũng có rất nhiều người nông dân yêu
nước như nhân vật ông Hai
ai

Trong chương trình Ngữ văn THCS cũng có một tác phẩm viết về người
nông dân với nỗi đau sâu sắc bộc lộ qua cử chỉ, ngoại hình. Đó là tác phẩm
nào? Tác giả là ai?
GỢI Ý

Tác phẩm viết về người nông dân với nỗi
đau sâu sắc:
- Tác phẩm: Lão Hạc
-Tác giả: Nam Cao

PHIẾU SỐ 2
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
"Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích là người
làng không sai rồi. Không có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra
những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! rồi đây biết làm
ăn buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước
Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống Việt gian bán nước...Lại
còn bao nhiêu người làng tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái
cơ sự này chưa?"
(Trích Ngữ văn 9 – tập 1)
1. Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? 
2. Nêu ý nghĩa nhan đề của tác phẩm? 
3. Tìm một câu rút gọn có trong đoạn văn và chỉ rõ cách rút gọn? 
4. Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày cảm nhận của em về đoạn trích trên?

Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm
nào? Tác giả là ai? 

GỢI Ý

Đoạn trích nằm trong truyện ngắn
“Làng” của nhà văn Kim Lân    

Nêu ý nghĩa nhan đề của tác phẩm? 
GỢI Ý

Nhan đề đã thể hiện sâu sắc chủ
để của tác phẩm là viết về lòng
yêu nước của người nông dân,
Làng là nơi gần gũi gắn bó với
người nông dân, bởi người ta
không thể yêu nước nếu không
yêu làng.    

CÂU 3
Tìm một câu rút gọn
có trong đoạn văn và
chỉ rõ cách rút gọn? 

- Câu rút gọn trong đoạn
văn: Rồi đây biết làm ăn
buôn bán ra sao?
- Bộ phận chủ ngữ được
rút gọn .

Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày cảm nhận của em về đoạn trích trên?
GỢI Ý

- Về hình thức: Đảm bảo kết cấu một đoạn văn, không mắc lỗi diễn đạt, dùng
từ, ngữ pháp
- Về nội dung: Trình bày được cảm nhận về tâm trạng của nhân vật ông Hai,
đó là sự nửa tin, nửa ngờ của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Buộc phải tin đó là sự thật nên ông Hai lo sợ cho tương lai của những người
làng Chợ Dầu đang tản cư ở khắp nơi.

Cho đoạn trích sau:
“Ông Hai vẫn trằn trọc không sao ngủ được, ông hết trở mình bên này lại trở mình
bên kia, thở dài. Chợt ông lão lặng hẳn đi, chân tay nhũn ra, tưởng chừng như không
cất lên được... Có tiếng nói léo xéo ở gian trên. Tiếng mụ chủ... Mụ nói cái gì yậy? Mụ
nói cái gì mà lào xào thế? Trống ngực ông lão đập thình thịch. Ông lão nín thở, lắng
tai nghe bên ngoài.”
Câu 1: Đoạn trích trên trích trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
Câu 2: Chỉ ra những từ láy tượng thanh có trong đoạn trích. Những từ láy đó đã giúp
bộc lộ tâm trạng của nhân vật ông Hai như thế nao? Tại sao ông Hai lại có tâm trạng
đó?
Câu 3: Truyện ngắn “Làng” là một trong những tác phẩm tiêu biểu cùa nhà văn Kim
Lân, đã tạo một dấu ấn riêng trong lòng người đọc. Em hãy viết đoạn văn khoảng nửa
trang giấy thi giới thiệu về tác phẩm này.

Đoạn trích trên trích trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?
- Tác phẩm: Làng
- Tác giả: Kim Lân