KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu khái quát về nội dung và nghệ thuật của văn bản
“Lòng yêu nước” của I-li-át Ê-ren-bua?
Trong văn bản “ Lòng yêu nước” em thích nhất đoạn văn nào? Vì sao?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trong văn bản “ Lòng yêu nước” em thích nhất đoạn văn nào? Vì sao?
LAO XAO
(TRÍCH “TUỔI THƠ IM LẶNG”- DUY KHÁN)
Tiết 114, 115:
Hướng dẫn đọc thêm Văn bản:
I. Tiếp xúc văn bản:
1. Đọc văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
a. Tác giả:
- Quê: Quế Võ – Bắc Ninh.
- Là nhà văn quân đội.
Ông có nhiều truyện được bạn
đọc yêu thích:
+ Trận mới (Thơ 1972)
+ Tâm sự người đi (Thơ 1987)
+ Tuổi thơ im lặng (hồi kí 1985)
(1934 - 1993)
(1934 – 1993)
I. Tiếp xúc văn bản:
1. Đọc văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
- Xuất xứ: Trích từ tác phẩm “Tuổi thơ im lặng” viết năm 1985.
- Tác phẩm được giải thưởng Hội nhà văn năm 1987
- Thể loại: Hồi kí tự truyện.
- Phương thức biểu đạt: tự sự+miêu tả.
- Đại ý: Cảnh chớm hè ở làng quê và thế giới các loài chim.
a. Tác giả:
b. Tác phẩm:
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
I. Tiếp xúc văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
3. Bố cục:
c. Chú thích:
- Vung tứ linh: vung ra bốn phía.
- Thông buổi (tiếng địa phương): xế, quá nửa buổi.
- Kẻ cắp gặp bà già (thành ngữ): Kẻ tinh ranh, quỷ quyệt gặp đối thủ dày dạn kinh nghiệm.
2 phần:
- Phần 1: từ đầu…râm ran:
Cảnh buổi sáng chớm hè ở làng quê.
- Phần 2: còn lại:
Thế giới các loài chim.
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh làng quê buổi sớm chớm hè:
LAO XAO
Giời chớm hè. Cây cối um tùm. Cả làng thơm. Cây hoa lan nở hoa trắng xóa. Hoa giẻ từng chùm mảnh dẻ. Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên. Ong vàng, ong vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau để hút mật ở hoa. Chúng đuổi cả bướm. Bướm hiền lành bỏ chỗ lao xao. Từng đàn rủ nhau lặng lẽ bay đi.
Sớm. Chúng tôi tụ hội ở góc sân. Toàn chuyện trẻ em. Râm ran.
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh làng quê buổi sớm chớm hè:
* Cây cối: um tùm.
* Hoa:
+ Hoa lan trắng xóa.
+ Hoa giẻ mảnh dẻ.
+ Hoa móng rồng bụ bẫm, thơm.
Hoa giẻ
Hoa lan
Hoa móng rồng
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh làng quê buổi sớm chớm hè:
* Cây cối: um tùm.
* Hoa:
+ Hoa lan trắng xóa.
+ Hoa giẻ mảnh dẻ.
+ Hoa móng rồng bụ bẫm, thơm.
* Các loài vật:
+ Ong: đánh lộn, hút mật.
+ Bướm: hiền lành.
* Con người:
- Toàn là trẻ em tụ hội râm ran.
Tiết 114: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh làng quê buổi sớm chớm hè:
=> Cảnh làng quê đẹp, thanh bình, thơ mộng và đầy sức sống. Cảnh vào hè thật sinh động.
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh làng quê buổi sớm chớm hè:
2. Thế giới các loài chim:
…………………………………………
…………………………………………………………………..
……………………………………………………………………
Bài 1: Thống kê theo trình tự tên các loài chim được nói đến trong văn bản rồi sắp xếp theo từng nhóm loài vào bảng:
Tên các loài chim:
Các loài chim theo nhóm:
bồ các, sáo sậu, chim ri, tu hú,
chim ngói, chim nhạn, bìm bịp, diều hâu, quạ, cắt, chèo bẻo.
bồ các, sáo sậu, chim ri, tu hú, chim ngói, chim nhạn.
bìm bịp, diều hâu, quạ, cắt, chèo bẻo.
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
2. Thế giới các loài chim:
* Nhóm các loài chim lành:
bồ các, sáo sậu, chim ri,
tu hú, chim ngói, chim nhạn.
* Nhóm các loài chim ác:
Xuất hiện sau tiếng kêu của
chim bìm bịp: chèo bẻo, diều hâu, quạ, cắt.
Chúng đều hiền, đều mang niềm vui đến cho giời đất,
cho mọi nhà.
Là loài chim hung dữ
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
Bài 2: Qua văn bản, em hãy tìm đặc điểm phù hợp để nhận dạng các loài chim rồi điền vào bảng:
Nâu
Bìm bịp
Rúc trong bụi cây
Khi kêu→chim
ác ra mặt
Bìm bịp
Các các
Bồ các
Tu hú
Tu hú
Chéc chéc
Nhạn
Chéc
chéc
Lao như mũi tên khi bắt gà, vừa lượn vừa ăn
Đánh hơi rất tinh
Diều hâu
Chè cheo chét
Bay như những mũi tên đen→ đánh diều hâu
Ngày mùa thức suốt đêm
Chèo bẻo
Đen hoặc khoang
Quạ đen, quạ khoang
Mũi khoằm
Cánh nhọn như dao bầu chọc tiết lợn
Đen
Dùng cánh xỉa con mồi đến chết
Nhanh
Chim cắt
2. Thế giới các loài chim:
Mỗi loài chim có một đặc điểm riêng biệt về hình dáng, tiếng kêu, hoạt động, đặc tính sinh học…

+ Bồ các: vừa bay vừa kêu.
+ Sáo: hót hay.
+ Tu hú: kêu báo hiệu mùa tu hú (mùa vải) chín.
+ Ngói: bay theo đàn.
+ Nhạn: vùng vẫy tít mây xanh, kêu “chéc chéc”.

+ Bìm bịp: lai lịch, màu nâu, kêu “bịp bịp”, rúc trong bụi cây.
+ Diều hâu: bay cao tít, mũi khoằm, đánh hơi rất tinh, lao lên mây xanh, vừa bay vừa ăn.
+ Quạ: lia lia láu láu nhự quạ dòm chuồng lợn, trộm trứng, trộm gà.
+ Cắt: cánh nhọn như dao bầu, đánh nhau bằng xỉa cánh, là loài quỷ đen, vụt đến vụt biến.
2. Thế giới các loài chim:
Mỗi loài chim có một đặc điểm riêng biệt về hình dáng, tiếng kêu, hoạt động, đặc tính sinh học…
- Cách miêu tả sinh động.
- Kết hợp tả, kể xen lẫn bình luận.
Cung cấp thêm những hiểu biết
phong phú về loài chim.
Bồ Các (ác là)
Chim ri
Sáo sậu
Sáo đen
Tu hú
Chim nhạn
Quan hệ họ hàng, dây mơ dễ má
Sáo: Đậu cả lên lưng trâu mà hót; tọ toẹ học nói; bay đi ăn, chiều lại về với chủ
Tu hú kêu là mùa quả chín
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
2. Thế giới các loài chim:
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
2. Thế giới các loài chim:
Bìm bịp
Diều hâu
Quạ đen
Quạ khoang
Chim Cắt
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
2. Thế giới các loài chim:
Chèo bẻo
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
II. Hướng dẫn tìm hiểu văn bản:
2. Thế giới các loài chim:
III. HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU CHẤT LIỆU VĂN HÓA DÂN GIAN:
Bài 3: Chỉ ra các thành ngữ, đồng dao, truyện cổ tích (những chất liệu văn hóa dân gian trong văn bản) và sưu tầm thêm rồi điền vào bảng:
- Dây mơ rễ má
- Kẻ cắp gặp bà già
- Lia lia… chuồng lợn
Bồ các là bác chim ri… chú bồ các.
- Sự tích chim bìm bịp.
- Tránh voi chẳng xấu mặt nào.
- Ở hiền gặp lành.
..…
- Sự tích chim bói cá.
- Sự tích chim cú mèo
III. HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU CHẤT LIỆU VĂN HÓA DÂN GIAN:
Đồng dao: bồ các… là chú bồ các…
Truyện cổ tích: Sự tích chim bìm bịp, sự tích chim chèo bẻo.
Thành ngữ: Dây mơ rễ má; Kẻ cắp gặp bà già; lia lia láo láo… chuồng lợn.

- Cái nhìn hồn nhiên, chất phác, các loài chim
hiện lên chân thực, hấp dẫn.
Chứng tỏ sự am hiểu tường tận về thế giới loài
chim, về văn hóa dân gian của tác giả.
- Cái nhìn, tình cảm riêng sâu lắng, trữ tình.
cái nhìn định kiến, gán cho loài những
tính cách, phẩm chất như con người.
Cách cảm nhận đậm chất dân gian về các loài chim trong bài tạo nên nét đặc sắc gì và có điều gì chưa xác đáng?
Đặc sắc:
Chưa xác đáng:
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
IV. Tổng kết:
NỘI DUNG
NGHỆ THUẬT

Miêu tả tự nhiên, sinh động, hấp dẫn, nhiều yếu tố dân gian.
- Đặc điểm một số loài chim ở làng quê và mối quan tâm của con người với loài vật.
Lời văn giàu hình ảnh.
Sử dụng nhiều phép tu từ.
- Tình cảm yêu quí các loài vật và tình yêu làng quê đất nước.
Tiết 115: Hướng dẫn đọc thêm: Lao xao
( Trích “Tuổi thơ im lặng” – Duy Khán)
Em và tập thể lớp 6A,B,C sẽ làm gì để
chung tay “bảo vệ động vật”
(thời gian: 1 phút)
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Học sinh lớp 6A,B,C quyết tâm chung tay hành động để “bảo vệ động vật”!
QUYẾT TÂM!
QUYẾT TÂM!
QUYẾT TÂM!
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Nắm vững nội dung bài học:
- Học thuộc ghi nhớ.
- Sưu tầm một số câu thơ, ca dao, thành ngữ, tục ngữ nói về loài chim.
- Viết một đoạn văn ngắn miêu tả về một loài chim quen thuộc ở quê em.
2. Ôn tập phần Tiếng Việt để chuẩn bị làm bài kiểm tra.