CHÀO MỪNG CÁC EM

TUẦN 9
Hướng dẫn học trang 25
Giáo viên: Nguyễn Xuân Thắng

Bài 4

CÁCH MẠNG MÙA THU VÀ
BÁC HỒ ĐỌC TUYÊN NGÔN
ĐỘC LẬP
( TiếT 1)

Mục
tiêu
Sau bài học, em:
- Nêu được các sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa giành
chính quyền ở Hà Nội.
- Biết được ngày 19 – 8 hằng năm là là ngày kỉ niệm Cách
mạng tháng Tám ở nước ta. Ngày 2 – 9 – 1945, tại quãng
trường Ba Đình ( Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “ Tuyên
ngôn Độc lập”, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Đây là ngày Quốc khánh của nước ta.

A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Tìm hiểu thời cơ Cách mạng tháng Tám
a) Đọc các thông tin dưới đây:
- Cuối năm 1940, quân Nhật kéo vào xâm lược nước
ta, dân ta chịu cảnh “ một cổ hai tròng”. Tháng 3 – 1945,
Nhật đảo chính Pháp, giành quyền đô hộ nước ta. Giữa
tháng 8 – 1945, được tin Nhật Bản đầu hàng Đồng minh,
chớp thời cơ “ ngàn năm có một”, Đảng và Bác Hồ ra
lệnh toàn dân tổng khởi nghĩa.

- Theo Hồi kí của đại tướng Võ Nguyên Giáp:
Ngay trước Cách mạng tháng Tám, Bác Hồ bị
ốm rất nặng.
Một hôm, lên báo cáo công việc, thấy Người
sốt, đồng chí Võ Nguyên Giáp xin ở lại với
Người. Người mở mắt, khẽ gật đầu. Đêm ấy, tỉnh
lại sau cơn sốt, Người nói với đồng chí Võ
Nguyên Giáp: “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới,
dù hi sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy
Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho độc
lập”.

b) Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi:
- Tại sao giữa tháng 8 – 1945, ở nước ta xuất hiện
thời cơ cách mạng “ ngàn năm có một”?
Giữa tháng 8 – 1945, Nhật Bản đầu hàng đồng
minh.
- Trước thời cơ ấy, Đảng và Bác Hồ đã có quyết
định như thế nào?
Trước thời cơ ấy, Đảng và Bác Hồ ra lệnh toàn
dân tổng khởi nghĩa.

2. Tìm hiểu cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính
quyền trong Cách mạng tháng Tám năm 1945.
a) Đọc đoạn thông tin dưới đây, kết hợp quan sát
các bức ảnh :
Ngày 18 -8 -1945, cả Hà Nội xuất hiện cờ đỏ
sao vàng, tràn ngập khí thế cách mạng.

Sáng 19 – 8 – 1945, hàng chục vạn nhân
dân nội thành, ngoại thành và các tỉnh lân cận
xuống đường biểu dương lực lượng. Họ mang
trong tay những vũ khí thơ sơ như giáo mác, mã
tấu,… tiến về quảng trường Nhà hát lớn thành
phố. Đến trưa, đại diện Ủy ban khởi nghĩa đọc
lời kêu gọi khởi nghĩa giành chính quyền. Ngay
sau đó, cuộc tinh biến thành cuộc biểu tình vũ
trang cướp chính quyền. Quần chúng cách
mạng có sự hỗ trợ của các đội tự vệ chiến đấu
xông vào chiếm các cơ quan đầu não của kẻ thù
như Phủ Khâm sai, Sở Mật thám, Sở Cảnh sát,
…

Chiều 19 – 8 – 1945,
cuộc khởi nghĩa giành chính
quyền ở Hà Nội toàn thắng.
Tiếp sau Hà Nội, đến
lượt Huế ( 23- 8), rồi Sài
Gòn ( 25 – 8) và đến cuối
tháng 8 – 1945 cuộc Tổng
khởi nghĩa đã thành công
trong cả nước.

Hình 2. Biểu tình chiếm Phủ Khâm sai
( 19 – 8 – 1945)

Hình 1. Mít tinh ở Nhà hát lớn Hà Nội
( 19 – 8 – 1945)

Hình 3. Không khí cách mạng sôi
sục ở Hà Nội ( 19 – 8 – 1945)

Hình 4. Nhân dân Thừa Thiên –
Huế tham gia cướp chính quyền
và kéo vào cửa Thượng Tứ
( Đông Nam Môn, kinh thành
Huế, 23 – 8 – 1945)

Hình 5. Nhân dân Sài Gòn biểu tình giành chính quyền trên đại lộ Nôrôđôm
( 25 – 8 – 1945)

b) Thảo luận và trả lời câu hỏi:
- Không khí tổng khởi nghĩa ở Hà Nội và các địa phương như thế
nào?
Không khí Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội và các địa phương
sục sôi khí thế cách mạng.
Sáng 19 – 8 – 1945, hàng chục vạn nhân dân nội thành,
ngoại thành và các tỉnh lân cận xuống đường biểu dương lực
lượng. Họ mang trong tay những vũ khí thô sơ như giáo mác,
mã tấu,… tiến về quảng trường Nhà hát lớn thành phố. Đến
trưa, đại diện Ủy ban khởi nghĩa đọc lời kêu gọi khởi nghĩa giành
chính quyền. Ngay sau đó, cuộc tinh biến thành cuộc biểu tình
vũ trang cướp chính quyền. Quần chúng cách mạng có sự hỗ
trợ của các đội tự vệ chiến đấu xông vào chiếm các cơ quan đầu
não của kẻ thù như Phủ Khâm sai, Sở Mật thám, Sở Cảnh sát,
…

- Tại sao ngày 19 – 8 hằng năm

được chọn làm ngày kỉ niệm Cách
mạng tháng Tám?

Ngày 19 – 8 hằng năm được chọn làm
ngày kỉ niệm Cách mạng tháng Tám vì
ngày 19 - 8 – 1945, cuộc khởi nghĩa
giành chính quyền ở Hà Nội.

3. Tìm hiểu sự kiện Bác Hồ đọc “ Tuyên ngôn
Độc lập”
a) Đọc đoạn thông tin dưới đây, kết hợp quan sát các bức
ảnh.
Ngày 2 – 9 – 1945, Hà Nội tưng bừng trong màu đỏ - một vùng
trời bát ngát cờ hoa. Các nhà máy, cửa hiệu đều nghỉ việc. Những
dòng người từ khắp các ngã nô nức kéo về Quảng trường Ba Đình.
Đội danh dự đứng nghiêm trang quanh lễ đài mới dựng.
Đúng 14 giờ, buổi lễ được bắt đầu. Bác Hồ cùng các vị trong
Chính phủ lâm thời bước lên lễ đài. Bác giơ tay vẫy chào đồng bào.
Nhân dân vỗ tay như sấm dậy. Với dáng điệu khoan thai, Bác ra
hiệu im lặng và bắt đầu đọc bản “ Tuyên ngôn Độc lập”.

“ Hỡi đồng bào cả nước!
Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình
đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể
xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền
được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh
phúc…”
Giọng của Bác trầm ấm, rõ ràng. Cả biển người
nín thở lắng nghe. Đọc được nửa chừng, Bác dừng lại
và hỏi:
“ Tôi nói đồng bào nghe rõ không?”
Hơn nửa triệu người cùng đáp, tiếng vang như
sấm : “ Có!”
Cuối bản Tuyên ngôn Độc lập, Bác khẳng định : “
Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và
sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể
dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực
lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự
do, độc lập ấy”

Bác Hồ đọc xong, cả biển người hoan hô vang dậy, cả rừng cờ
vẫy lên không ngớt. Tiếp đó là lễ ra mắt và tuyên thệ của các thành
viên Chính phủ lâm thời trước quốc dân đồng bào…
Cuối chiều, buổi lễ kết thúc, Giọng Bác và lời khẳng định trong
bản Tuyên ngôn Độc lập còn vang vọng mãi trong lòng mỗi người
dân Việt Nam.

Hình 6. Quang cảnh Quảng trường Ba
Đình những ngày tập dợt cho Lễ tuyên
bố độc lập.

Hình 7. Nhân dân trong ngày Bác Hồ
đọc Tuyên ngôn Độc lập

Hình 8. Bác Hồ cùng Chính phủ lâm thời trên lễ đài
tuyên bố độc lập ( 2-9-1945)

b) Thảo luận và hoàn thiện phiếu học tập:
PHIẾU HỌC TẬP
Câu hỏi

Trả lời

Quang cảnh ngày 2 – 9 –
1945 ở Hà Nội Như thế nào?

Ngày 2 – 9 – 1945, Hà Nội tưng bừng
trong màu đỏ - một vùng trời bát ngát cờ
hoa.
Các nhà máy, cửa hiệu đều nghỉ việc.
Những dòng người từ khắp các ngã nô nức
kéo về Quảng trường Ba Đình. Đội danh dự
đứng nghiêm trang quanh lễ đài mới dựng.

Mở đầu bản Tuyên ngôn Độc
lập, Bác Hồ nêu chân lí gì?

Bác Hồ nêu chân lí : “Tất cả mọi người
sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo
hóa cho họ những quyền không ai có
thể xâm phạm được; trong những
quyền ấy, có quyền được sống, quyền
tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc…”

Hãy điền những từ thích hợp vào chỗ trống (…)
trong đoạn văn dưới đây:

hưởng tự do và độc lập và sự thật
“ Nước Việt Nam có quyền …………………............,
một nước tự do, độc lập
đã thành
……………………………………Toàn
thể dân tộc Việt Nam
cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải
quyết đem tất
………………………………………………………..
để giữ vững
quyền tự do, độc lập ấy”.
…………………
…………

4. Đọc và ghi vào vở
Đọc nhiều lần đoạn văn dưới đây và ghi vào vở những điều
em học được từ đoạn văn.

Mùa thu năm 1945, nhân dân cả nước vùng lên phá tan
xiềng xích nô lệ. Ngày 19 – 8, nhân dân Hà Nội tổng khởi
nghĩa giành chính quyền . Ngày này hằng năm là ngày kỉ niệm
Cách mạng tháng Tám.
Ngày 2 – 9 – 1945, tại Quảng trường Ba Đình ( Hà Nội),
Bác Hồ đọc “Tuyên Ngôn Độc lập”, khai sinh nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa. Ngày 2 – 9 hằng năm trở thành ngày Quốc
khánh của nước ta.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT CÁC EM!