Tiết 16:
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN

Tiết 16:
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

1. Đọc ví dụ
sau.

Câu Chuyện Về Một Cô Gái Mù
Có một cô gái mù ghét bản thân mình vì cô bị mù. Cô ghét tất cả mọi người,
ngoại trừ bạn trai yêu thương của mình. Anh luôn luôn ở bên cạnh cô. Cô nói
rằng nếu cô có thể nhìn thế giới, cô sẽ kết hôn với anh và yêu anh mãi mãi.
Một ngày nọ, có ai đó đã tặng một đôi mắt cho cô ấy. Sau ca phẫu thuật, cô
ấy có thể nhìn thấy mọi thứ, kể cả bạn trai luôn ở cạnh cô ấy. Nhìn thấy bạn gái
sáng mắt, chàng trai liền hỏi: Bây giờ em đã có thể nhìn thấy thế giới, em sẽ
cưới anh chứ? Cô gái bị sốc khi thấy bạn trai cũng bị mù, và từ chối kết hôn
với anh ta. Bạn trai của cô ra đi trong nước mắt.
Vài ngày sau, cô gái nhận được một lá thư từ người yêu trong đó chỉ vỏn
vẹn có dòng chữ: “Hãy cứ chăm sóc đôi mắt thân yêu của tôi”.

Câu Chuyện Về Một Cô Gái Mù

Có một cô gái mù ghét bản thân mình vì cô bị mù. Cô ghét tất
cả mọi người, ngoại trừ bạn trai yêu thương của mình. Anh luôn
luôn ở bên cạnh cô. Cô nói rằng nếu cô có thể nhìn thế giới, cô sẽ
kết hôn với anh và yêu anh mãi mãi.
Một ngày nọ, có ai đó đã tặng một đôi mắt cho cô ấy. Sau ca
phẫu thuật, cô ấy có thể nhìn thấy mọi thứ, kể cả bạn trai luôn ở
cạnh cô ấy. Nhìn thấy bạn gái sáng mắt, chàng trai liền hỏi: Bây
giờ em đã có thể nhìn thấy thế giới, em sẽ cưới anh chứ? Cô gái
bị sốc khi thấy bạn trai cũng bị mù, và từ chối kết hôn với anh ta.
Bạn trai của cô ra đi trong nước mắt.
Vài ngày sau, cô gái nhận được một lá thư từ người yêu trong
đó chỉ vỏn vẹn có dòng chữ: “Hãy cứ chăm sóc đôi mắt thân yêu
của tôi”.

Câu chuyện
có
mấy
Chỉ
ra cụm
từ
Bỏ cụm
từ : vài
đoạn?
nối
giữa
ngày
sau ởcác
đoạn

đoạn?
thứ
3từ
thìđó
quan
Cụm
giữ hệ
vaiý
nghĩa
giữađoạn
hai 3
trò
gì giữa
đoạn
và
2? ntn?

Khi chuyển từ đoạn văn
này sang đoạn văn khác
ta cần làm gì?

2. Kết
Cần sử
dụng phương tiện liên kết giữa các đoạn văn để
luận:
thể hiện quan hệ ý nghĩa của chúng.

II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
a. Ví dụ: Sgk.

a. Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch sử của nó.
Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế giới.

Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng bắt đầu th
nó hay, nhưng chưa đủ.
b.Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa an bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại
trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn
qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao
ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như
cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng.
Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

c. Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào không hiểu thì các
đồng chí bảo cho mình sữa chữa.

Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và

Giao nhiệm vụ
? Tìm từ ngữ liên kết giữa các đoạn văn trên?
? Mối quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn trên là gì?
? Kể tên các từ ngữ có tác dụng liên kết tương tự ?

a. Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch
sử của nó. Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế
giới.
Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu
đúng cũng bắt đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ.

=> Quan hệ ý nghĩa liệt kê
đoạn văn trên kể ra hai khâu của quá
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý Hai
nghĩa
liệt kê: sau, cuối cùng, sau
trình lĩnh hội tác phẩm văn học. Đó là những
nữa, một mặt, mặt khác, một là,
hai
là, Quan
ngoàihệra,
thứ nhất,
khâu
nào?
ý nghĩa
gì? Kểthứ
tên hai…
một số
từ ngữ tương tự?

b. Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa an bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi
có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung
quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm
tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai
nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi
trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

=>Quan hệ ý nghĩa đối lập, tương phản:
ngữ phản:
liên kếtnhưng,
giữa các
trên?
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa đối Tìm
lập, từ
tương
tuyđoạn
vậy,văn
ngược
lại,
song, thế mà, trái lại, tuy nhiên…
Mối quan hệ ý nghĩa giữa các đoạn văn trên là
gì? Kể tên các từ ngữ có tác dụng liên kết?

d. Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại,
chỗ nào không hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sữa chữa.
Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu
dốt, nhờ tự phê bình và phê bình mà tiến bộ.

=>Quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát
VD: Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát : nói tóm lại,
tổng kết lại, nhìn chung, có thể nói, nói cho cùng, có thể nói rằng…
Đoạn nào có ý nghĩa cụ thể, đoạn nào
có ý nghĩa tổng kết? Tìm từ ngữ liên kết
2 đoạn đó? Thể hiện quan hệ ý nghĩa
gì? Tìm thêm các từ khác?

2. Kết luận:

Khi dùng từ ngữ làm
phương tiện liên kết ta
thường dùng dưới hình
thức nào?

Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết: liệt kê, đối lập, quan hệ từ, tổng
kết...

2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn
a. Ví dụ: Sgk.
Tìm câu liên kết giữa hai đoạn văn?
b. Nhận xét:
Dùng để làm gì? Tại sao câu đó lại có
tác dụng liên kết?

lại nói tiếp
- Câu nối:UNhắc
lại nội dung đoạn trước để chuyển ý vào đoạn sau
– Chăn cho giỏi , rồi hôm nào phiên chợ u mua
giấy về bố đóng sách cho mà đi học bên anh
Thận.
Các
đoạn văn chủ yếu
Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn
liên kết
qualại
những
hình
Ái dà,
còn chuyện
đi học nữa cơ đấy !
Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn
thức nào?
Học thích
hơn hay chăn nghé thích hơn nhỉ ?

*Ghi nhớ: Sgk.

Thôi, cái gì làm một cái thôi. Thế thằng Các nó
vừa chăn trâu vừa đi học đấy thì sao.

III. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Tìm các từ ngữ có tác dụng liên kết đoạn văn trong những đoạn trích sau
và cho biết chúng thể hiện quan hệ ý nghĩa gì?

a. Giảng văn rõ ràng là khó.
Nói như vậy để nêu ra một sự thật. Không phải nhằm hù dọa, càng không phải để
làm ngả lòng. -> Quan hệ tổng kết – khái quát
b. Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến không báo cho biết trước. Vừa mới
ngày hôm qua trời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt
ne đồng ruộng, và làm giòn khô những chiếc lá rơi; Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài
đồng còn thấy nóng bức, chảy mồ hôi.
Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc rồi cái lạnh ở đâu đến làm
cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt. -> Quan hệ tương phản

Bài tập 2: Chọn từ hoặc câu thích hợp điền vào chỗ trống để làm phương tiện liên
kết đoạn văn?
a. từ đó

b. nói tóm lại

d. thật khó trả
lời

c. tuy nhiên

Chào tạm biệt
các em!