LIÊN KẾT CÂU VÀ
LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

TiÕt 109 : Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n
I. Kh¸i niÖm liªn kÕt :
1. VÝ dô: Sgk /T42,43:

(1) T¸c phÈm nghÖ thuËt nµo
còng x©y dùng b»ng nh÷ng vËt liÖu
m­în ë thùc t¹i. (2)Nh­ng ng­êi nghÖ sÜ
kh«ng nh÷ng ghi l¹i c¸i ®· cã råi mµ
cßn muèn nãi mét ®iÒu g× míi mÎ . (3
)Anh göi vµo t¸c phÈm mét l¸ th­,
mét lêi nh¾n nhñ, anh muèn ®em
mét phÇn cña m×nh gãp vµo ®êi sèng
chung quanh.
2. NhËn xÐt:
- Chñ ®Ò:
Bµn vÒ c¸ch nguêi nghÖ sÜ ph¶n ¸nh
thùc t¹i=> Lµ mét trong nh÷ng yÕu
tè ghÐp vµo chñ ®Ò chung TiÕng nãi
cña v¨n nghÖ.

- Néi dung :
C©u 1: T¸c phÈm nghÖ
thuËt ph¶n ¸nh thùc t¹i.
C©u 2: Khi ph¶n ¸nh thùc
t¹i, ng­êi nghÖ sÜ muèn nãi
lªn ®iÒu míi mÎ.
C©u 3: C¸i míi mÎ Êy
chÝnh, lêi nh¾n göi cña ng­êi
nghÖ sÜ tíi ng­êi tiÕp nhËn.
-C¸c néi dung trªn ®Òu h­
íng vµo chñ ®Ò cña ®o¹n
v¨n
=> Liªn kÕt chñ ®Ò.
- Tr×nh tù c¸c ý hîp l« gÝc
=> Liªn kÕt l« gÝc.

TiÕt 109 : Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n
I. Kh¸i niÖm liªn kÕt :

1. VÝ dô- Sgk- T42,43:
2. NhËn xÐt :
(1) T¸c phÈm nghÖ thuËt nµo còng x©y
a. Liªn kÕt vÒ néi dung :
dùng b»ng nh÷ng vËt liÖu m­în ë thùc t¹i .
(
- Liªn kÕt chñ ®Ò.
2 ) Nh­ng ng­êi nghÖ sÜ kh«ng nh÷ng ghi l¹i c¸i
- Liªn kÕt logÝc.
®· cã råi mµ cßn muèn nãi mét ®iÒu g× míi mÎ
. (3 )Anh göi vµo t¸c phÈm mét l¸ th­, mét lêi b. Liªn kÕt vÒ h×nh thøc :
nh¾n nhñ, anh muèn ®em mét phÇn cña m×nh
gãp vµo ®êi sèng chung quanh
* C©u 1 - 2 :
Nh­ng
:
quan hÖ tõ
t¸c phÈm - nghÖ sÜ:
cïng tr­êng liªn t­ëng
nh÷ng vËt liÖu m­în ë
côm tõ ®ång
thùc t¹i - c¸i ®· cã råi
nghÜa
* C©u 2 - 3 :
nghÖ sÜ > anh
* C©u 3 - 1 :
t¸c phÈm

:

thay thÕ
:

lÆp tõ

TiÕt 109 : Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n
I. Kh¸i niÖm liªn kÕt :

1. VÝ dô Sgk- T42,43:
(1) T¸c phÈm nghÖ thuËt nµo còng x©y
dùng b»ng nh÷ng vËt liÖu m­în ë thùc t¹i .
(
2 ) Nh­ng ng­êi nghÖ sÜ kh«ng nh÷ng ghi l¹i c¸i
®· cã råi mµ cßn muèn nãi mét ®iÒu g× míi mÎ
. (3 )Anh göi vµo t¸c phÈm mét l¸ th­, mét lêi
nh¾n nhñ, anh muèn ®em mét phÇn cña m×nh
gãp vµo ®êi sèng chung quanh
* C©u 1 - 2 :
Nh­ng
: quan hÖ tõ
T¸c phÈm - nghÖ sÜ : cïng tr­êng liªn t­ëng
Nh÷ng vËt liÖu m­în ë
côm tõ ®ång nghÜa
thùc t¹i -c¸i ®· cã råi
* C©u 2 - 3 :

nghÖ sÜ - anh :
* C©u 3 - 1 :
t¸c phÈm
:

thay thÕ

lÆp tõ

2. NhËn xÐt:

a. Liªn kÕt vÒ néi dung :
- Liªn kÕt chñ ®Ò.
- Liªn kÕt logÝc.
b. Liªn kÕt vÒ h×nh thøc :
phÐp nèi
phÐp liªn t­ëng
phÐp ®ång nghÜa
phÐp thÕ
phÐp lÆp

L­u ý:

- Liªn kÕt lµ sù kÕt nèi ý nghÜa gi÷a c©u víi c©u, gi÷a ®o¹n v¨n
víi ®o¹n v¨n b»ng c¸c tõ ng÷ cã t¸c dông liªn kÕt.
- Liªn kÕt x¶y ra ë hai b×nh diÖn:
a. Liªn kÕt néi dung:
- Liªn kÕt chñ ®Ò.
- Liªn kÕt l«-gÝc.
b. Liªn kÕt h×nh thøc th­êng ®­îc thÓ hiÖn qua c¸c phÐp liªn kÕt:
phÐp nèi, phÐp lÆp, phÐp thÕ, phÐp liªn t­ëng, phÐp ®ång nghÜa, tr¸i
nghÜa, phÐp trËt tù tuyÕn tÝnh...
- CÇn chó ý r»ng sö dông phÐp lÆptõ ng÷, phÐp ®ång nghÜa, tr¸i
nghÜa vµ liªn t­ëng lµ do t×nh huèng cô thÓ qui ®Þnh, tøc lµ ph¶i cã lÝ
do nhÊt ®Þnh, kh«ng ph¶i lµ viÖc lµm tuú tiÖn.
- Cã thÓ nãi trong ®¹i bé phËn c¸c tr­êng hîp liªn kÕt, h×nh thøc thÓ
hiÖn liªn kÕt néi dung.

TiÕt 109 : Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n
II. LuyÖn tËp :
Bµi tËp SGK
sù liªn kÕt vÒ néi dung :
* Liªn kÕt chñ ®Ò :
- Chñ ®Ò: CÇn nhanh chãng kh¾c
phôc nh÷ng c¸i yÕu vµ ph¸t huy tèt
nh÷ng c¸i m¹nh cña ng­êi VN ®Ó
®¸p øng víi nÒn kinh tÕ míi.
- Néi dung vµ tr×nh tù s¾p xÕp ý:
+ MÆt m¹nh cña trÝ tuÖ ViÖt Nam.
+ Nh÷ng ®iÓm h¹n chÕ.
+ CÇn kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ ®Ó
®¸p øng sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ
ViÖt Nam.

=> C¸c c©u ®Òu h­íng tíi chñ ®Ò
cña ®o¹n.

sù liªn kÕt vÒ h×nh thøc :

TiÕt 109 : Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n
II. LuyÖn tËp :
Bµi tËp SGK

1. Ph©n tÝch sù liªn kÕt vÒ néi
dung :
* Liªn kÕt chñ ®Ò :
C¸c c©u ®Òu h­íng tíi chñ ®Ò cña
®o¹n.
* Liªn kÕt l« - gÝc :
C¸c c©u ®ù¬c s¾p xÕp theo
trËt tù l« gÝc.

2. Ph©n

thøc :

tÝch sù liªn kÕt vÒ h×nh

+ PhÐp ®ång nghÜa :
B¶n chÊt trêi phó Êy ( 2 – 1)
+ PhÐp nèi :
Nh­ng ( 3 - 2 )
Êy lµ

( 4 - 3 ).

+ PhÐp lÆp tõ :
C¸i m¹nh ( 1 - 3 ), lç hæng ( 4 - 5 ),
th«ng minh ( 5 - 1 )...
+ PhÐp thÕ :
sù th«ng minh, nh¹y bÐn víi c¸i míi
– b¶n chÊt trêi phó Êy ( 1 - 2 )...

II. LuyÖn tËp :
Bµi tËp bæ sung 1.
Khi ®äc ®o¹n v¨n d­íi ®©y, cã b¹n cho r»ng nh÷ng c©u v¨n nµy kh«ng cã
sù liªn kÕt vÒ h×nh thøc, cã b¹n l¹i cho r»ng c¸c c©u v¨n ®ã cã sù liªn kÕt vÒ
h×nh thøc. ý kiÕn cña em nh­thÕ nµo ?

Chöi. Kªu. §Êm. §¸. Thôi. BÞch.
( NguyÔn C«ng Hoan. )
§©y lµ ®o¹n v¨n gåm 6 c©u ®Æc biÖt diÔn t¶ mét c¸ch sóc tÝch, c« ®äng
cuéc Èu ®¶ ®ang x¶y ra. C¸c c©u ®­îc liªn kÕt víi nhau theo tr×nh tù cña sù viÖc
®­îc gäi lµ phÐp trËt tù tuyÕn tÝnh.

II. LuyÖn tËp :
Bµi tËp bæ sung 2:
Em chọn chuỗi phát ngôn nào? Vì sao?
A. 1)Chợ họp đã thưa thớt dần.(2) Người ta chen nhau, đẩy nhau, cản
nhau.
B. (1)Người ta chen nhau, đẩy nhau, cản nhau. (2)Chợ họp mỗi lúc một
đông.
C. (1) Chợ họp mỗi lúc một đông. (2) Người ta chen nhau, đẩy nhau, cản
nhau.

Chuçi ph¸t ng«n C ®óng v× phï hîp víi tÝnh chÊt cña sù
viÖc diÔn ra.

Bµi 3. H·y s¾p xÕp c¸c c©u v¨n sau thµnh mét
®o¹n v¨n cã tÝnh liªn kÕt?

(1) S¸ch lµ kho tµng quÝ b¸u cÊt gi÷ di s¶n tinh thÇn
nh©n lo¹i, cóng cã thÓ nãi ®ã lµ nh÷ng cét mèc trªn ®­êng
tiÕn ho¸ häc thuËt cña nh©n lo¹i.
(2) Häc vÊn kh«ng chØ lµ chuyÖn ®äc s¸ch, nh­ng ®äc s¸ch
vÉn lµ mét con ®­êng quan träng cña häc vÊn.
(3) Mçi lo¹i häc vÊn ®Õn giai ®o¹n h«m nay ®Òu lµ thµnh
qu¶ cña toµn nh©n lo¹i nhê biÕt ph©n c«ng, cè g¾ng tÝch
luü ngµy ®ªm mµ cã.
(4) Bëi v× häc vÊn kh«ng chØ lµ viÖc c¸ nh©n, mµ lµ viÖc
cña toµn nh©n lo¹i.
(5) C¸c thµnh qu¶ ®ã së dÜ kh«ng bÞ vïi lÊp ®i, ®Òu lµ do
s¸ch vë ghi chÐp, l­u truyÒn l¹i.

Bµi 3. S¾p xÕp theo tr×nh tù:

(2) Häc vÊn kh«ng chØ lµ chuyÖn ®äc s¸ch, nh­ng
®äc s¸ch vÉn lµ mét con ®­êng quan träng cña häc
vÊn.
(4) Bëi v× häc vÊn kh«ng chØ lµ viÖc c¸ nh©n, mµ
lµ viÖc cña toµn nh©n lo¹i.
(3) Mçi lo¹i häc vÊn ®Õn giai ®o¹n h«m nay ®Òu
lµ thµnh qu¶ cña toµn nh©n lo¹i nhê biÕt ph©n
c«ng, cè g¾ng tÝch luü ngµy ®ªm mµ cã.
(5) C¸c thµnh qu¶ ®ã së dÜ kh«ng bÞ vïi lÊp ®i,
®Òu lµ do s¸ch vë ghi chÐp, l­u truyÒn l¹i.
S¾p xÕp theo thø tù ®óng: (2)- (4)- (3)- (5)- (1).

S¬ ®å liªn kÕt c©u

Liªn kÕt
c©u, liªn kÕt
®o¹n v¨n.

Liên
kết nội
dung
Liên
kế t
Liên kết

chủ đề

lôgic

Liên
kết
hình
thức

Phép
n ối

Phép
lặp

Phép
thế

Phép
liên tưởng

Phép đồng
nghĩa, trái
nghĩa