CÂY LÚA VIỆT NAM
NGUYỄN VIỆT KHÁNH NGỌC
NGUYỄN XUÂN THÙY
VŨ HÀ THU

Các bạn có biết
LÚA gì không ?
Lúa là một thực vật quý giá, là cây trồng quan trọng nhất trong nhóm ngũ cốc, là cây lương thực chính của người Việt Nam nói riêng và người dân Châu Á nói chung. Lúa thuộc loài thân thảo
VÀ CÁC BẠN CÓ BIẾT
LÚA XUẤT HIỆN TỪ ĐÂU KHÔNG ?
Lúa được cư dân xưa của vùng Đông Bằng sông Hồng phát hiện ở rừng và được thuần hóa sau đó đem phát triển ở vùng đồng bằng sông Hồng
Các loại lúa ở nước ta

Lúa hay lúa gạo: Lúa tẻ (Oryza sativa) và lúa nếp (Oryza glaberrima).
Lúa mì hay tiểu mạch (Triticum spp.)
Lúa mạch, gồm:
Lúa mạch đen hay hắc mạch thuộc chi Secale (bao gồm cả loài được gieo trồng có danh pháp Secale cereale).
Đại mạch thuộc chi Hordeum (bao gồm cả loài được gieo trồng có danh pháp Hordeum vulgare)
Yến mạch, thuộc chi Avena
Tiểu hắc mạch (lai ghép giữa lúa mì và hắc mạch) hay × Triticosecale.
Lúa miến hay cao lương
Lúa gạo
Hạt gạo có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống vật chất của chúng ta.Hạt gạo cung cấp chất dinh dưỡng thiết yếu, rất cần thiết cho cơ thể con người. Ngoài việc nuôi sống con người, hạt lúa, hạt gạo còn gắn bó với đời sống tinh thần của người Việt. Có nhiều loại gạo: gạo tẻ, gạo nếp... Gạo nếp dùng làm bánh chưng, bánh giầy là hai loại bánh truyền thống của con người Việt Nam trong dịp Tết Nguyên Đán. Bánh chưng, bánh giầy còn gắn liền với Lang Liêu thời vua Hùng dựng nước

Lúa nếp
Lúa nếp non còn dùng để làm cốm - một thức quà thanh lịch của người Hà Nội. Gạo nếp dùng để đồ các loại xôi – một món đồ lễ không thể thiếu trên bàn thờ của người Việt Nam trong ngày Tết và ngày cúng giỗ tổ tiên. Đồng thời xôi cũng là thức quà quen thuộc hằng ngày. Từ lúa gạo, người Việt còn làm rất nhiều loại bánh như: bánh đa, bánh đúc, bánh giò, bánh tẻ, bánh nếp, bánh phở, cháo
Đặc điểm của Lúa
Thân cây lúa tròn chia thành từng lóng và mắt. Lóng thường rỗng ruột, chỉ có phần mắt là đặc. Lá lúa có phiến dài và mỏng,mọc bao quanh thân, mặt lá nhám, gân lá chạy song song. Tùy thời kì sinh trưởng, phát triền mà lá lúa có màu khác nhau. Khi lúa chín ngả sang màu vàng. Rễ của cây lúa không dài lắm, thường mọc với nhau thành chùm bám chặt vào bùn để giữ cho thân lúa thẳng đồng thời hút dưỡng chất nuôi thân cây. Hoa lúa nhỏ nhắn, mọc thành nhiều chùm dài..
Điều đặc biệt của cây lúa mà ít ai để ý đến. Hoa lúa cũng chính là quả lúa đồng thời trở thành hạt lúa sau này. Hoa lúa không có cánh hoa, chỉ có những vảy nhỏ bao bọc lấy nhuỵ ở bên trong. Lúc hoa lúa nở, đầu nhuỵ thò ra ngoài, có một chùm lông để quét hạt phấn. Hoa lúa tự thụ phấn rồi biến thành quả. Chất tinh bột trong quả khô đặc lại dần và biến thành hạt lúa chín vàng
Việt Nam ta có bao nhiêu vụ lúa ?
Trước đây, người Việt chỉ có hai vụ lúa: chiêm và mùa. Ngày nay, khoa học phát triển, mỗi năm có nhiều vụ nối tiếp nhau. Trồng lúa phải qua nhiều giai đoạn: từ hạt thóc nảy mầm thành cây mạ; rồi nhổ cây mạ cấy xuống ruộng. Ruộng phải cày bừa, làm đất, bón phân. Ruộng phải sâm sấp nước
Khi lúa đẻ nhánh thành từng bụi (đang thì con gái) lại phải làm cỏ, bón phân, diệt sâu bọ. Rồi lúa làm đòng, trổ bông rồi hạt lúa chắc hạt, chín vàng. Người nông dân cắt lúa về tuốt hạt, phơi khô, xay xát thành hạt gạo... Biết bao công sức của nhà nông để có hạt gạo nuôi sống con người.
Tầm quan trọng của cây Lúa
 cây lúa có tầm quan trọng rất lớn đối với nền kinh tế nước nhà chủ yếu còn dựa vào nông nghiệp. Cây lúa bao đời là bạn thân thiết của người nông dân Việt Nam, không chỉ về mặt vật chất mà còn cả về mặt tinh thần. Mãi mãi vẫn còn nghe mọi người nhắc nhau những vần điệu ca dao thấp thoáng bóng hình con trâu và cây lúa:
Cây lúa gần gũi với người nông dân cũng như bờ tre, khóm chuối. Bởi vậy thấm đẫm tình người và hồn quê, càng nắng mưa, sương gió, càng nồng nàn hoà quyện thân thương.
Nông nghiệp Việt Nam vốn mang dáng dấp một nước - nền công nghiệp lúa nước bao đời nay cho nên cây lúa gắn bó, gần gũi với người Việt, hồn Việt là lẽ dĩ nhiên.
Điều bạn có thể chưa biết
Khởi đi từ vùng châu thổ sông Dương Tử bên Trung Quốc với những hạt giống của 10.000 năm trước đây được tìm thấy, có nhà khảo cổ ước lượng thời điểm đã được gieo trồng thử cách đây khoảng 13.500 năm, và trồng đại trà cách đây 5.000 năm. Nguồn gốc hình thành hạt lúa của tạo hóa có thể đã có từ hàng triệu năm trước .
Hạt lúa đã phiêu du đến thung lũng sông Hằng của Ấn Độ, qua Vân Nam, Bắc Thái Lan và Myanmar (khoảng 7.000 năm truớc). Một nhánh đi về phía Ba Tư cũ (vùng Mesopotamien giữa Iran và Iraq). Một nhánh phiêu du qua Nhật Bản (khoảng 800 năm trước Công Nguyên) và một nhánh qua Việt Nam, Indonesia cách đây gần 3.000 năm.
Chính Đại đế Alexander (A Lịch Sơn) đã đem những hạt lúa qua châu Âu 300 năm trước Công Nguyên, và mất khoảng 1.000 năm sau mới gieo gặt thành công trong thời Phục Hưng (thế kỷ 14 - 17) ở bình nguyên Po của Ý, Ai Cập.
Riêng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã có những cánh đồng lúa từ thế kỷ thứ 10 và đó là cửa ngỏ để hạt lúa đến châu Mỹ vào thế kỷ 17, tạo nên vùng đại canh tác lúa ở Arkansas và Louisiana ngày nay.
Hạt lúa còn đầy bì ẩn
Vạn Lý Trường Thành dài 21.196km có chất kết dính là gạo nếp trộn với vôi. Rơm rạ và tranh làm nhà vách đất ẩm hoặc đất sét tự khô dưới nắng mặt trời. Nhúm hạt trấu nằm giữa lòng gạch khi nung lên hóa tro và đã tạo không gian cách ly để cách nhiệt một cách tuyệt vời. Hạt lúa đã đi vào công nghệ xây dựng như thế.
Mới đây, các nhà khoa học Hàn Quốc đã tìm ra công thức và quy trình để biến trấu thành pin cho tương lai, thay thế pin lithium-ion vì nguồn đất hiếm sẽ rất... hiếm!
Tro trấu có thể giúp làm trắng răng. Củi trấu, than trấu là nguồn chất đốt. Trấu cũng là phân bón. Sợi cellulose của trấu là chất liệu làm tơ nhân tạo rất tốt. Tro trấu có đến 80 - 90% SiO2 mà ta đang phải nhập về.
Gạo làm ra rượu, dấm, sữa, kem, bột gạo, bánh tráng, bánh biscuit, bánh gạo, mì risotto, nấu bia có độ cồn nhẹ (beer lightness) và cả giấy viết. Dầu gạo rất giàu dinh dưỡng mà ít ai biết còn gạo nâu (gạo lứt) thì có nhiều vitamin.