Tìm kiếm Bài giảng
Ngữ văn 10 bài 1: Sự Hấp Dẫn Của Truyện Kể và Tri Thức Ngữ Văn

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thanh Hải
Ngày gửi: 19h:49' 21-11-2025
Dung lượng: 3.9 MB
Số lượt tải: 2
Nguồn:
Người gửi: Đặng Thanh Hải
Ngày gửi: 19h:49' 21-11-2025
Dung lượng: 3.9 MB
Số lượt tải: 2
Số lượt thích:
0 người
BÀI 1
SỰ HẤP DẪN CỦA TRUYỆN KỂ
KHỞI ĐỘNG
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
thêm
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
Truyện kể là câu
chuyện có
nhân vật và sự kiện.
Thường có nhân vật, cốt
truyện, bối cảnh, lời kể.
Mục đích: giải trí, giáo dục, rút
ra bài học (moral).
Có thể kể bằng lời, viết thành
văn, hoặc qua tranh ảnh.
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
thêm
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
Truyện kể có biết
những loại
nào?
Làm sao để kể một câu chuyện
thú vị, hấp dẫn người nghe?
Cách tóm tắt truyện ngắn gọn
mà vẫn đầy đủ ý chính?
Làm thế nào để đặt tên truyện
cho hợp lý?
K
Điều con đã
biết
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
Truyện kể cóthêm
những loại
nào? sao để kể một câu chuyện
Làm
thú vị, hấp dẫn người nghe?
Cách tóm tắt truyện ngắn gọn
mà vẫn đầy đủ ý chính?
Làm thế nào để đặt tên truyện
cho hợp lý?
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC MỚI
I. TRUYỆN KỂ
1. Sự kiện biến đổi
Thế giới nghệ thuật
• Thế giới thực miêu tả: Nhân vật,
sự kiện, cảnh vật,...
• Hai thế giới này luôn gắn liền chặt chẽ với nhau
• Thế giới miêu tả: Thế giới người kể
chuyện, người trữ tình.
• Thế giới nghệ thuật gồm có yếu tố: không gian nghệ thuật
và thời gian nghệ thuật
• Một thế giới hình tượng vận động và mang ý nghĩa
• Xuất hiện và lớn dần qua các sự kiện và lời trần thuật
I. TRUYỆN KỂ
1. Sự kiện biến đổi
• Nội dung chủ yếu của văn bản văn
học là nhân vật và sự kiện ( biến
cố)
không phải hành động nào cũng coi là sự
kiện, sự kiện phải là hành vi
Ví dụ: Sự kiện Cảm và Tấm đi bắt tép bao gồm một chuỗi các chỉ
tiết: : Cám lừa Tấm đi gội đầu, Cảm trút giỏ tép của Tấm sang
giỏ của mình, Cám được cái yếm : đỏ,... Sự kiện này mang đến ý
nghĩa: Không phải vì Cám ham mê chiếc yếm đỏ : (bởi Cám đâu
có thiếu thốn gì?) mà chính sự kiện này đã nhấn mạnh sự đối
nghịch giữa Tắm và Cảm giữa hai phe thiện và ác mà mục đích
của tác giả dân - gian trong truyện Cổ tích là phải làm sao để nổi
bật sự đối nghịch giữa hai phe.
Cốt truyện trong tác phẩm tự sự ( thần
Thoại, sử thi, cổ tích, truyện ngắn, tiểu
thuyết,...) và kịch được tạo nên chuỗi sự
kiện, nằm dưới lớp vỏ trần thuật, làm
nên cái sườn của tác giả.
Mối quan hệ nhân quả hoặc quan hệ bộc
lộ ý nghĩa, có mở đầu và có kết thúc.
Tính liên tục về thời gian giúp tác giả tạo ra
"không gian" quan trọng để miêu tả, phân
tích và bình luận.
Gắn kết các sự kiện thực hiện việc khắc
họa nhân vật.
Bộc lộ các xung đột, tái hiện đời sống.
Tạo ra ý nghĩa nhân sinh có giá trị nhận
thức.
Gây hấp dẫn cho người đọc.
I. TRUYỆN KỂ
Khái
niệm
TÍNH
CHẤT
Chức
năng
2. Cốt truyện
I. TRUYỆN KỂ
Người kể xưng"tôi", nội dung kể không
xâm phạm ra ngoài phạm vi hiểu biết
và cảm nhận của người kể.
Hiếm gặp, thường mượn vai bạn đọc.
Người kể giấu mình cho phép xâm nhập
vào thế giới nội tâm, suy nghĩ và hành
động của các nhân vật.
1
2
3
3. Người kể chuyện
Người kể chuyện ( người trần thuật) là
yếu tố thuộc thế giới miêu tả. Đó là
vai do nhà văn tạo ra để thay mình
thực hiện hành vi trần thuật.
I. TRUYỆN KỂ
4. Nhân vật
Khái niệm: Nhân vật là con người
cụ thể được khắc họa trong tác phẩm
văn học bằng các biện pháp nghệ
thuật. Nhân vật có thể là thần linh, loài
vật, đồ vật,... Nhân vật là phương tiện
để văn học khám phá và cắt nghĩa về
con người.
I. TRUYỆN KỂ
Đặc trưng
4. Nhân vật
Nhân vật dưới mọi hình
thức đều có tính cách, là
phương tiện thể hiện số
phận và quan niệm về con
người.
Ý nghĩa nhân vật không
chỉ ở tính cách, mà còn
phản ánh môi trường
sống, dẫn dắt ta vào thế
giới đời sống.
I. TRUYỆN KỂ
Loại hình nhân vật
4. Nhân vật
Nhân vật chính
diện
Nhân vật phản
diện
Nhân vật chính
Nhân vật phụ
Nhân vật trung
tâm
II. THẦN THOẠI
1. Khái niệm
Thần thoại: là thể loại văn học dân gian, xuất hiện trong giai
đoạn xã hội nguyên thủy, phản ánh quan niệm về thế giới tự nhiên
và đời sống xã hội. Nó tập hợp các câu chuyện về các vị thần, thể
hiện nhu cầu nhận thức và khát vọng sống tốt đẹp, khẳng định
bản chất của văn học dân gian như một phần của văn hóa.
II. THẦN THOẠI
TÍNH NGUYÊN HỢP: Vira là văn học
vừa là văn hóa. Những tác phẩm văn
học có trước, theo đó các yếu tố tín
ngưỡng, phong tục, tập quản và nói
chung là lỗi sống mới từ đó hình thành.
CỐT TRUYỆN ĐƠN GIẢN: Đơn tuyến,
tập trung vào một nhân vật hoặc một tổ
hợp nhiều cốt truyện đơn (tạo thành
một hệ thần thoại")
NHÂN VẬT TRUNG TÂM: Là các vị thần.
Chức năng của nhân vật trong thần thoại là
cắt nghĩa lí giải các hiện tượng tự nhiên và
đời sống xã hội, thế hiện niềm tin của con
người có sơ.
NGHỆ THUẬT: KHÔNG GIAN VŨ TRỤ,
NHIỀU CÔI, THỜI GIAN PHIẾM CHỈ, ƯỚC LỆ,
TƯ DUY HỒN NHIÊN, TÍNH LÃNG MANH,
2. Đặc trưng
1-2
3-4
SỰ HẤP DẪN CỦA TRUYỆN KỂ
KHỞI ĐỘNG
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
thêm
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
Truyện kể là câu
chuyện có
nhân vật và sự kiện.
Thường có nhân vật, cốt
truyện, bối cảnh, lời kể.
Mục đích: giải trí, giáo dục, rút
ra bài học (moral).
Có thể kể bằng lời, viết thành
văn, hoặc qua tranh ảnh.
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
thêm
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
Truyện kể có biết
những loại
nào?
Làm sao để kể một câu chuyện
thú vị, hấp dẫn người nghe?
Cách tóm tắt truyện ngắn gọn
mà vẫn đầy đủ ý chính?
Làm thế nào để đặt tên truyện
cho hợp lý?
K
Điều con đã
biết
Em Biết Gì Về Truyện Kể
K
Điều con đã
biết
W
Điều con muốn
biết
L
Muốn biết
Truyện kể cóthêm
những loại
nào? sao để kể một câu chuyện
Làm
thú vị, hấp dẫn người nghe?
Cách tóm tắt truyện ngắn gọn
mà vẫn đầy đủ ý chính?
Làm thế nào để đặt tên truyện
cho hợp lý?
HÌNH THÀNH KIẾN
THỨC MỚI
I. TRUYỆN KỂ
1. Sự kiện biến đổi
Thế giới nghệ thuật
• Thế giới thực miêu tả: Nhân vật,
sự kiện, cảnh vật,...
• Hai thế giới này luôn gắn liền chặt chẽ với nhau
• Thế giới miêu tả: Thế giới người kể
chuyện, người trữ tình.
• Thế giới nghệ thuật gồm có yếu tố: không gian nghệ thuật
và thời gian nghệ thuật
• Một thế giới hình tượng vận động và mang ý nghĩa
• Xuất hiện và lớn dần qua các sự kiện và lời trần thuật
I. TRUYỆN KỂ
1. Sự kiện biến đổi
• Nội dung chủ yếu của văn bản văn
học là nhân vật và sự kiện ( biến
cố)
không phải hành động nào cũng coi là sự
kiện, sự kiện phải là hành vi
Ví dụ: Sự kiện Cảm và Tấm đi bắt tép bao gồm một chuỗi các chỉ
tiết: : Cám lừa Tấm đi gội đầu, Cảm trút giỏ tép của Tấm sang
giỏ của mình, Cám được cái yếm : đỏ,... Sự kiện này mang đến ý
nghĩa: Không phải vì Cám ham mê chiếc yếm đỏ : (bởi Cám đâu
có thiếu thốn gì?) mà chính sự kiện này đã nhấn mạnh sự đối
nghịch giữa Tắm và Cảm giữa hai phe thiện và ác mà mục đích
của tác giả dân - gian trong truyện Cổ tích là phải làm sao để nổi
bật sự đối nghịch giữa hai phe.
Cốt truyện trong tác phẩm tự sự ( thần
Thoại, sử thi, cổ tích, truyện ngắn, tiểu
thuyết,...) và kịch được tạo nên chuỗi sự
kiện, nằm dưới lớp vỏ trần thuật, làm
nên cái sườn của tác giả.
Mối quan hệ nhân quả hoặc quan hệ bộc
lộ ý nghĩa, có mở đầu và có kết thúc.
Tính liên tục về thời gian giúp tác giả tạo ra
"không gian" quan trọng để miêu tả, phân
tích và bình luận.
Gắn kết các sự kiện thực hiện việc khắc
họa nhân vật.
Bộc lộ các xung đột, tái hiện đời sống.
Tạo ra ý nghĩa nhân sinh có giá trị nhận
thức.
Gây hấp dẫn cho người đọc.
I. TRUYỆN KỂ
Khái
niệm
TÍNH
CHẤT
Chức
năng
2. Cốt truyện
I. TRUYỆN KỂ
Người kể xưng"tôi", nội dung kể không
xâm phạm ra ngoài phạm vi hiểu biết
và cảm nhận của người kể.
Hiếm gặp, thường mượn vai bạn đọc.
Người kể giấu mình cho phép xâm nhập
vào thế giới nội tâm, suy nghĩ và hành
động của các nhân vật.
1
2
3
3. Người kể chuyện
Người kể chuyện ( người trần thuật) là
yếu tố thuộc thế giới miêu tả. Đó là
vai do nhà văn tạo ra để thay mình
thực hiện hành vi trần thuật.
I. TRUYỆN KỂ
4. Nhân vật
Khái niệm: Nhân vật là con người
cụ thể được khắc họa trong tác phẩm
văn học bằng các biện pháp nghệ
thuật. Nhân vật có thể là thần linh, loài
vật, đồ vật,... Nhân vật là phương tiện
để văn học khám phá và cắt nghĩa về
con người.
I. TRUYỆN KỂ
Đặc trưng
4. Nhân vật
Nhân vật dưới mọi hình
thức đều có tính cách, là
phương tiện thể hiện số
phận và quan niệm về con
người.
Ý nghĩa nhân vật không
chỉ ở tính cách, mà còn
phản ánh môi trường
sống, dẫn dắt ta vào thế
giới đời sống.
I. TRUYỆN KỂ
Loại hình nhân vật
4. Nhân vật
Nhân vật chính
diện
Nhân vật phản
diện
Nhân vật chính
Nhân vật phụ
Nhân vật trung
tâm
II. THẦN THOẠI
1. Khái niệm
Thần thoại: là thể loại văn học dân gian, xuất hiện trong giai
đoạn xã hội nguyên thủy, phản ánh quan niệm về thế giới tự nhiên
và đời sống xã hội. Nó tập hợp các câu chuyện về các vị thần, thể
hiện nhu cầu nhận thức và khát vọng sống tốt đẹp, khẳng định
bản chất của văn học dân gian như một phần của văn hóa.
II. THẦN THOẠI
TÍNH NGUYÊN HỢP: Vira là văn học
vừa là văn hóa. Những tác phẩm văn
học có trước, theo đó các yếu tố tín
ngưỡng, phong tục, tập quản và nói
chung là lỗi sống mới từ đó hình thành.
CỐT TRUYỆN ĐƠN GIẢN: Đơn tuyến,
tập trung vào một nhân vật hoặc một tổ
hợp nhiều cốt truyện đơn (tạo thành
một hệ thần thoại")
NHÂN VẬT TRUNG TÂM: Là các vị thần.
Chức năng của nhân vật trong thần thoại là
cắt nghĩa lí giải các hiện tượng tự nhiên và
đời sống xã hội, thế hiện niềm tin của con
người có sơ.
NGHỆ THUẬT: KHÔNG GIAN VŨ TRỤ,
NHIỀU CÔI, THỜI GIAN PHIẾM CHỈ, ƯỚC LỆ,
TƯ DUY HỒN NHIÊN, TÍNH LÃNG MANH,
2. Đặc trưng
1-2
3-4
 








Các ý kiến mới nhất