Dụng cụ đo khối lượng là cân, các loại cân thường
dùng trong thực tế hiện nay là những cân nào?

1

A: 1.cân điện tử;2.cân đồng hồ;3.cân y tế
B: 1.cân điện tử;2.cân đòn;3.cân y tế
C: 1.cân Rô-béc-van;2.cân đồng hồ;3.cân
y tế

2

3

Xác định giới hạn đo( GHĐ) và độ chia
nhỏ nhất (ĐCNN) của cân sau:
A:GHĐ:5kg; ĐCNN:200g

B: GHĐ:5kg; ĐCNN:20g
C: GHĐ:4,8kg; ĐCNN:20g

D:GHĐ:5kg; ĐCNN:10g

PHT (10p)
- HS hoạt động nhóm quan sát cân đồng hồ,
1.Chỉ ra các bộ phận chính của cân đồng hồ?
2.Các bước để đo khối lượng của một vật?
3.Tiến hành đo khối lượng của chai nước?

III. Cách đo khối lượng

1. Dùng cân đồng hồ
2.

3.

đĩa cân
5.

ốc điều chỉnh

1.

thân cân
kim cân
Bảng số cân
4.

Nên dùng cân nào để đo chính xác khối lượng của cuốn sách khoa học tự nhiên
6 ? (khoanh vào đáp án đúng)

A.Cân có GHĐ: 60kg
ĐCNN: 0,2kg

B.Cân có GHĐ: 5kg
ĐCNN: 20g

Bước 1:
Ước lượng khối lượng của vật, để chọn cân có ……….và
ĐCNN thích
GHĐ
………….
………..

hợp.

Vạch
số
0
Bước 2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân chỉ đúng ….
Hãy cho biết cân
nào đã điều chỉnh
đúng để đo khối
lượng của một vật?

A

B

Bước 3: Đặt vật cần cân lên ……
đĩa cân

vuông góc
Bước 4: Mắt nhìn theo hướng …………………với
mặt cân.
Bạn đứng ở vị trí
nào đã đặt mắt
đúng để đọc số chỉ
của cân?

1

2

3

Đọc và ghi
Bước 5: ………………..kết
quả đo

B. 500g

1. Dùng cân đồng hồ

- B1: Ước lượng khối lượng của vật để
chọn cân có GHĐ và ĐCNN thích hợp.
- B2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân chỉ
đúng vạch số 0.
- B3: Đặt vật cần cân lên đĩa cân.
- B4: Mắt nhìn vuông góc với vạch chia
trên mặt cân ở đầu kim cân.
- B5: Đọc và ghi kết quả.

Lưu ý

Theo em, cần lưu ý điều gì để thu kết
quả đo chính xác hơn? Tại sao?

Để thu được kết quả đo chính xác hơn, ta cần chọn loại cân có GHĐ (giới hạn
đo) và ĐCNN (độ chia nhỏ nhất) thích hợp nhất.
Do ước lượng không đúng nên một học sinh đã
để vật có khối lượng rất lớn lên đĩa cân đồng hồ.
Hãy nêu tác hại có thể gây ra cho cân.
Các tác hại có thể gây ra cho cân là:
+ làm mất sự đàn hồi của lò xo ở cân
+ làm kim chỉ thị chỉ sai lệch
+ làm cân bị biến dạng
=> cân không chính xác và bị hỏng.

2. Dùng cân điện tử
PHT4.
1.Chỉ ra các bộ phận chính của cân điện tử?
2.Các bước để đo khối lượng của một vật?
3.Tiến hành đo khối lượng của chai nước?

Cân điện tử
3.

1.

Khung cân
Cảm biến trọng lượng
4.

Bàn cân
2.

Bộ chỉ thị cân

2. Dùng cân điện tử
- B1: Ước lượng khối lượng cần cân để
chọn đơn vị thích hợp (nhấn nút
“Units”.- chọn g, kg…)
- B2: Đặt mẫu vật cần cân nhẹ nhàng
trên đĩa cân (nhấn nút “TARE” để cân
tự động khấu trừ khối lượng vật chứa)
- B3: Sử dụng kẹp hoặc găng tay để đặt
bình đựng hoá chất/ dụng cụ đựng vật
mẫu lên đĩa cân (tránh để dầu, mỡ…
dính vào vật cần đo sẽ làm sai lệch kết
quả đo.

Dụng cụ đo khối lượng là cân
kilogram (kg)

Đơn vị và
dụng cụ đo

Cách đo khối lượng

ĐO KHỐI LƯỢNG

LUYỆN TẬP
1.Thao tác nào dưới đây là đúng khi dùng cân đồng hồ hoặc cân điện tử?
- Nêu cách khắc phục để đo được kết quả chính xác?
A: Đọc kết quả khi cân ổn định
B: Để vật lệch một bên trên đĩa cân
C: Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng
D: Để vật cồng kềnh trên đĩa cân

2.Các thao tác sai khi dùng cân đồng hồ hoặc cân điện tử là:
a,Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng
b,Đặt mắt vuông góc với mặt đồng hồ
c,Để vật cồng kềnh trên đĩa cân
d,Để vật lệch một bên trên đĩa cân
e,Đọc kết quả khi cân ổn định.
 Các thao tác sai khi dùng cân đồng hồ hoặc cân điện tử là:
a) Đặt cân trên bề mặt không bằng phẳng.
=> Cách khắc phục: Phải đặt cân trên bề mặt bằng phẳng để cân đo chính xác
khối lượng vật.
c) Để vật cồng kềnh trên đĩa cân.
=> Cách khắc phục: Để các vật có kích thước vừa phải, phù hợp với từng loại cân.
Với những vật cồng kềnh ta nên chọn cân có đĩa cân lớn hơn.
d) Để vật lệch một bên trên đĩa cân.
=> Để cân đo chính xác khối lượng vật, ta cần để vật cân đối trên đĩa cân (giữa đĩa
cân).

3.Bài 6.4 (SBT/12) Một hộp quả
cân Roberval (Hình 6.2) gồm các
quả cân có khối lượng 1 g,2g, 5g,
10g,20g, 50 g, 100 g, 200 g. Hãy
xác định GHĐ vàĐCNN của cân.
GHĐ: 388 g
ĐCNN: 1 g

4.Bài 6.5 (SBT/13) Có 6 viên bi được sơn màu, bề ngoài giống hệt nhau, trong đó có
một viên bi bằng sắt và 5 viên bi còn lại bằng chì. Biết viên bi bằng chì nặng hơn
viên bi bằng sắt. Với chiếc cân Roberval, em hãy nêu phương án chỉ dùng nhiều
nhất hai lần cân để tìm ra viên bi bằng sắt.
Bài làm


Lần 1: chia làm 2, đặt lên mỗi bên đĩa cân 3 viên bi, dùng cân phát hiện bên 3 viên
có chứa bi sắt nhẹ hơn.



Lần 2: trong 3 viên bi, lấy 2 viên bất kì cho mỗi bên đĩa cân một viên. Có 2 trường
hợp:

+ Nếu cân thăng bằng thì viên không đưa lên cân là bi sắt.
+ Nếu cân lệch về một bên thì bên còn lại là bi sắt.

VẬN DỤNG

Trải nghiệm: Pha một cốc trà quất (trà tắc)
Nguyên liệu gồm:
+ 50g đường (vàng, trắng)
+ 50g quất
+ 200 g nước trà
Chú ý:
Tuỳ theo sở thích có thể cho thêm đá

Trải nghiệm: Thiết kế dụng cụ đo khối lượng
Vật liệu gồm:
+ 1 cái móc áo
+ 2 cốc giấy (nhựa)
+ Bộ quả cân (mẫu vật biết trước khối lượng)
+ Dây sợi
+ Thước các loại, kéo, bút, giấy bìa, băng keo dính …

GHI NHỚ
 Đơn vị của khối lượng là kilôgam (kg).
Người ta dùng cân để đo khối lượng.
Cách đo khối lượng bằng cân đồng hồ, cân điện tử theo các
bước như SGK đã học.

Dặn dò
- Học thuộc ghi nhớ.
- Hoàn thiện thiết kế cân đơn giản và
thiết kế một cân đơn giản khác như
cân đòn, cân lò xo…
- Đọc trước bài 7, tìm hiểu đơn vị đo
thời gian, dụng cụ đo thời gian.