BÀI 28: HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
HÀM SỐ BẬC NHẤT
(Tiết 1)

ĐẶT VẤN ĐỀ
Một ô tô đi từ bến xe Giáp Bát ( Hà Nội) đến thành phố
Vinh (Nghệ An) với vận tốc 60 km/h. Hỏi sau t giờ ô tô
đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng
bến xe Giáp Bát cách trung tâm Hà Nội 7 km và coi rằng
trung tâm Hà Nội, bến xe giáp Bát và thành phố Vinh
nằm trên cùng một đường thẳng

1. Khái niệm hàm số bậc nhất
1.1. Nhận biết hàm số bậc nhất

Xét bài toán: Một ô tô đi từ bến xe Giáp Bát ( Hà Nội) đến thành phố
Vinh (Nghệ An) với vận tốc 60 km/h. Hỏi sau t giờ ô tô đó cách trung
tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe Giáp Bát cách trung
tâm Hà Nội 7 km và coi rằng trung tâm Hà Nội, bến xe giáp Bát và
thành phố Vinh nằm trên cùng một đường thẳng

1. Khái niệm hàm số bậc nhất
1.1. Nhận biết hàm số bậc nhất
HĐ1. Công thức tính quãng đường S (km) đi được của ô tô sau t (h)
với vận tốc 60 km/h là:
S = 60t
Quãng đường S là một hàm số của thời gian t không?
HĐ2. Công thức tính khoảng cách d từ vị trí của ô tô đến trung
tâm Hà Nội sau t giờdlà:= 60t + 7
HĐ3.Từ kết quả của HĐ 2, hoàn thành bảng sau:
t (giờ)

1

2

3

4

d (km)

67

127

187

247

5
307

Khoảngcách
cáchddcólàphải
một là
hàm
của số
thời
gian
Khoảng
mộtsốhàm
của
thờit gian t không?

1. Khái niệm hàm số bậc nhất
1.1. Nhận biết hàm số bậc nhất
Hàm số bậc nhất là hàm số cho bởi công thức y = ax + b,
trong đó a, b là các số cho trước và a 0
Ví dụ 1.
a) Nếu y tỉ lệ thuận với x, tức là y = kx thì y là một hàm số bậc
nhất của x với a = k, b = 0.
b) Hàm số y = - 22x + 33 là một hàm số bậc nhất với a = - 2; b = 3

? Trong các hàm số sau, những hàm số nào là hàm bậc nhất?
a) y 3x  2

b) y  2x c) y 2x 2  3 d) y 3(x  1) e) y 0x  1

Vận dụng

Vận dụng
a) Công thức chuyển đổi x (dặm) sang y (km). Công thức y theo x là:
y = 1,609 x.
y là hàm số bậc nhất của x
b) x=55 (dặm/giờ), suy ra y = 1,609.55 = 88,495 (km/h)
Vì quy định vận tốc tối đa là 80km/h trên quãng đường ấy, do đó ô tô
chạy với vận tốc 88,495 km/h là vi phạm luật giao thông

Tranh luận
Bạn vuông trả lời đúng vì:
x 1 x 1 1
1
y
   x
2
2
2 2 2

1
Ta có y là hàm bậc nhất theo x với: a b 
2

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

Bài 7.24 Trang 50

b) y 1  3x  3x  1 là hàm số bậc nhất có: a = -3 và b = 1
c) y  0,6x là hàm số bậc nhất có a = 0,6 và b = 0
d) y  2 x  1  3  2x  3  2

là hàm số bậc nhất có: a  2; b 3  2
Bài 7.25 Trang 50 Cho hàm số bậc nhất y = ax + 3 (1)
Thay x = 1 và y = 5 vào (1) ta được a + 3 = 5  a = 2
Vậy x = 1 và y = 5 thì a = 2

BÀI 28: HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
HÀM SỐ BẬC NHẤT
(Tiết 2)

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

2. Đồ thị của hàm số bậc nhất
HĐ4:Cho hàm số bậc nhất

y 2 x  1

x

-2

-1

0

1

2

y 2 x  1

-5

-3

-1

1

3

HĐ5:

A  2;  5 ; B  1;  3; C 0;  1; D 1;1; E 2;3

HĐ6: Vẽ hệ trục toạ độ Oxy

F

biểu diễn các điểm A, B, C, E, F trong HĐ5

A  2;  5 ; B  1;  3; C 0;  1;
E 1;1;

E

F 2;3

C

*) Tổng quát: Đồ thị hàm số

y = ax +b(a ¹ 0)

B

là một đường thẳng

A

-

*) Cách vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất
Trường hợp 1 : Khi b 0 thì y ax
Đồ thị hàm số là đường thẳng
đi qua gốc toạ độ O 0;0  và điểm F 1; a 
Trường hợp 2 : Khi b 0

b 
ta được điểm Q  ;0 
 a 

+ vẽ đường thẳng đi qua hai điểm P, Q.

Ví dụ 3. Vẽ đồ thị hàm số y = 2x + 4
Cho x = 0 thì y = 4,
ta được giao điểm của đồ thị
với trục Oy là P(0, 4)
Cho y = 0 thì x = -2,
ta được giao điểm của đồ thị
với trục Ox là Q(-2; 0)
Đồ thị hàm số y = 2x + 4
là đường thẳng PQ

LUYỆN TẬP
1
1) Vẽ đồ thị hàm số bậc nhất y  2 x  3 và y  x
2
*) Cho x = 0 thì y = 3, ta được giao điểm
của đồ thị với trục Oy là A(0, 3)
3
Cho x = 1 thì x  ta được giao điểm của đồ thị
2

3 
với trục Ox là B  ;0 
2 

Đồ thị hàm số y  2 x  3 là đường thẳng AB

1
Hàm số y  x
2

có b = 0 nên đồ thị hàm số đi qua điểm gốc toạ độ O 0;0 
 1
và điểm A  1; 
 2

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1

Ghi nhớ kiến thức trong bài

2

Hoàn thành bài tập SGK, SBT

3

Chuẩn bị bài mới