Tiết 100- Văn bản:
Lượm
( Tố Hữu)
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
Tố Hữu ( 1920 – 2002)
- Tên khai sinh: Nguyễn Kinh Thành
- Quê: Thừa Thiên Huế
- Là nhà cách mạng, nhà thơ lớn của thơ ca hiện đại Việt Nam.
2. Tác phẩm :
- Bài thơ sáng tác năm 1949
trong thời kì kháng chiến chống
thực dân Pháp,
- In trong tập thơ Việt Bắc.
HÌNH ẢNH LƯỢM
Tố Hữu (1920 – 2002)
"Một đồng chí ở Thừa Thiên ra kể cho tôi nghe những tấm guong chiến đấu dũng cảm ở quê nhà và cho tôi biết tin về cháu Lu?m. Nó là con một chú em họ của tôi. Nó đi liên lạc cho đơn vị, trong khi đua thuư qua một cánh đồng, cháu bị trúng đạn, hy sinh khi mới 14 tuổi. Tôi viết bài thơ Lu?m, thấy nhuư còn đâu đây dáng điệu dễ thưuong khuôn mặt còn trẻ con nhuưng rất cứng cỏi của nó."
(Tố Hữu. Nhớ lại một thời, NXB Văn học - 2000)
Nhà thơ có lần tâm sự :
Tố Hữu năm 1949
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả : T? H?u (1920 - 2002)
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
2. Tác phẩm : sỏng tỏc 1949
3. Tỡm hi?u t? khú
(1)Ngày Huế đổ máu: Ngày Huế bắt đầu cuộc
kháng chiến chống Thực dân Pháp quay lại xâm
lược năm 1949.
(9) Thượng khẩn: Rất gấp
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả : T? H?u (1920 - 2002)
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
2. Tác phẩm : sỏng tỏc 1949
3. Tỡm hi?u t? khú
* Thể loại:
4. Th? lo?i, phuong th?c bi?u d?t , b? c?c
* PTBĐ:
* Bố cục:
Cháu đi đường cháu
Chú lên đường ra
Ðến nay tháng sáu
Chợt nghe tin nhà

Ra thế
Lượm ơi!

Một hôm nào đó
Như bao hôm nào
Chú đồng chí nhỏ
Bỏ thư vào bao

Vụt qua mặt trận
Ðạn bay vèo vèo
Thư đề "Thượng khẩn»(9)
Sợ chi hiểm nghèo?

Ðường quê vắng vẻ
Lúa trổ đòng đòng(10)
Ca-lô chú bé
Nhấp nhô trên đồng...

Bỗng loè chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!

Cháu nằm trên lúa
Tay nắm chặt bông
Lúa thơm mùi sữa
Hồn bay giữa đồng...

Lượm ơi, còn không?

Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca-lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...
Ngày Huế đổ máu(1)
Chú Hà Nội về
Tình cờ chú, cháu
Gặp nhau Hàng Bè(2)

Chú bé loắt choắt(3)
Cái xắc (4)xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh


Ca-lô (5)đội lệch,
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng...

- "Cháu đi liên lạc(6)
Vui lắm chú à
Ở đồn Mang Cá(7)
Thích hơn ở nhà!

Cháu cười híp mí
Má đỏ bồ quân
- "Thôi, chào đồng chí!"
Cháu đi xa dần...



Thơ 4 chữ
Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
Ba phần
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả : T? H?u (1920 - 2002)
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
2. Tác phẩm : sỏng tỏc 1949
3. Tỡm hi?u t? khú
* Thể loại: Thơ 4 chữ
4. Th? lo?i, phuong th?c bi?u d?t , b? c?c
* PTBĐ: Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
* Bố cục:
P1: Từ đầu … Cháu đi xa dần: Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ.
P2 : Tiếp theo,,,, hồn bay giữa đồng: Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng.
P3 : Còn lại: Hình ảnh Lượm còn sống mãi
3 phần
HÌNH ẢNH LƯỢM
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
HÌNH ẢNH LƯỢM
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
- cái xắc xinh xinh - ca lô đội lệch
- loắt choắt, thoăn thoắt - nghênh nghênh
- huýt sáo, - cưuời híp mí
- Cháu đi liên lạc ;Vui lắm chú à ; Thôi chào đồng chí !
= >Trang phục của các chiến sĩ vệ quốc
=> Nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh nghịch
=> Hồn nhiên, vui vẻ, yêu đời
= >Say mê công tác kháng chiến
Trang phục
Hình dáng
Cử chỉ
Lời nói
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
TH?O LU?N NHểM
Nghệ thuật tiêu biểu tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên ?
- Từ láy gợi hình: Loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt, nghênh nghênh
Nhịp thơ: 2/2
Phép điệp: cái xắc, cái chân, cái đầu
Phép so sánh: hư con chim chích…
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
TH?O LU?N NHểM


Em hiểu “đường vàng” có nghĩa là gì?
Con đường có nắng vàng, cát vàng.
Con đường có lúa vàng, rơm vàng.
Con đường tương lai tươi sáng.
Cả 3 đáp án trên.
 Đáp án đúng: D 
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 100 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
- cái xắc xinh xinh - ca lô đội lệch
- loắt choắt, thoăn thoắt - nghênh nghênh
- huýt sáo, - cưu?i híp mí
- Cháu đi liên lạc ;Vui lắm chú à ; Thôi chào đồng chí !
= >Trang phục của các chiến sĩ vệ quốc
=> Nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh nghịch
=> Hồn nhiên, vui vẻ, yêu đời
= >Say mê công tác kháng chiến
=> Đoạn thơ đã miêu tả về hình ảnh chú bé Lượm rất đáng yêu: Nhỏ nhắn, xinh xắn,
hồn nhiên yêu đời, yêu cách mạng, đồng thời thể hiện tình cảm yêu quý sâu sắc của
nhà thơ với Lượm.
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo
Thư đề thượng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo?
Động từ mạnh -> hành động
nhanh, khẩn trương.
TT miêu tả -> gợi tình thế ác liệt của cuộc chiến tranh.
Thái độ thách thức, bất chấp nguy hiểm.
Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không
chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn
thành nhiệm vụ được giao,
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Cái chết nhẹ nhàng thanh thản. Lượm như một thiên thần nhỏ đang yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương, linh hồn của Em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước.
Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng,
Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!
Cháu nằm trên lúa
Tay nắm chặt bông
Lúa thơm mùi sữa
Hồn bay giữa đồng...

-> Cái chết đến bất ngờ đột ngột
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Ra thế
Lươm ơi!...
=> Câu thơ bị ngắt đôi làm hai dòng, nhu b? góy dụi th? hi?n s? h?ng h?t, dau d?n xút xa b�ng ho�ng c?a tác giả khi nghe tin Lu?m hi sinh.
Thôi rồi, Lượm ơi!
=>Thể hiện sự đau đớn trước sự ra đi của Lượm
Lượm ơi, còn không?
=> Dòng thơ được tách thành nột khổ với câu hỏi tu từ
xoáy vào lòng người nỗi buồn đau, không muốn tin
vào sự thật nghiệt ngã.
Em có nhận xét gì về cấu tạo và tác dụng của những dòng thơ sau?
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không
chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn
thành nhiệm vụ được giao,
Cái chết nhẹ nhàng thanh thản. Lượm như một thiên thần nhỏ đang yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương, linh hồn của Em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước.
Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng,
=>Đoạn thơ thể hiện sự đau đớn, ngỡ ngàng, xót xa
trước sự hi sinh của Lượm trong lòng tác giả.
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
3, Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng …
- Sử dụng kết cấu đầu cuối tương ứng.
- Khẳng định sự sống mãi của Lượm đối với quê hương đất nước.
- Khắc ghi mãi hình ảnh một chú bé hồn nhiên, vui tươi nhí nhảnh trong lòng tác giả và độc giả.
Vì sao ở phần cuối tác giả lại lặp lại hai khổ thơ ở phần đầu với hình ảnh Lượm hồn nhiên vui tươi?
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
3, Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi:
III . TỔNG KẾT : (Ghi nhớ SGK Trang 76)
IV . LUYỆN TẬP :
Đọc diễn cảm bài thơ
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG :
1. Tác giả : T? H?u (1920 - 2002)
Ti?t 103 LU?M
Tố Hữu
2. Tác phẩm : sỏng tỏc 1949
3. Tỡm hi?u t? khú
* Thể loại: Thơ 4 chữ
4. Th? lo?i, phuong th?c bi?u d?t , b? c?c
* PTBĐ: Tự sự + Miêu tả + Biểu cảm
* Bố cục: (ba phần)
II. ĐỌC - TÌM HIỂU NỘI DUNG :
1, Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
2, Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
3, Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi:
III . TỔNG KẾT : (Ghi nhớ SGK Trang 76)
HÌNH ẢNH LƯỢM

h­íng dÉn häc sinh häc bµi




- Häc thuéc lßng bµi th¬ Lượm – Tè H÷u
- ViÕt ®o¹n v¨n nªu c¶m nghÜ cña em sau khi häc bµi th¬ Lượm.
- So¹n vµ häc thuéc bµi th¬ M­ưa - TrÇn §¨ng Khoa