Nêu nghệ thuật và nội dung chính của bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ ” ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nghệ thuật: thể thơ năm chữ với lối kể chuyện kết hợp miêu tả, biểu cảm, có nhiều chi tiết giản dị, chân thực và cảm động.
- Nội dung: Bài thơ thể hiện tấm lòng yêu thUương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân dân, đồng thời thể hiện tình cảm yêu kính, cảm phục của ngUười chiến sĩ (cung l� c?a nhõn dõn ) đối với lãnh tụ.
Tiết 97
Lưuợm
Tố Hữu
I. GIỚI THIỆU CHUNG :
Em hóy gi?i thi?u dụi nột v? tỏc gi?
T? H?u ?
1. Tác giả, tỏc ph?m :
Tố Hữu ( 1920 – 2002)
- Tên khai sinh: Nguyễn Kinh Thành
- Quê: Thừa Thiên Huế
- Là nhà cách mạng, nhà thơ lớn của thơ ca hiện đại Việt Nam.
- T?ng gi?i thu?ng H? Chớ Minh v? van h?c ngh? thu?t nam 1996
a) Tỏc gi?:
I. giới thiệu chung :
Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh
như thế nào?

1. Tác giả, tỏc ph?m :
b) Tác phẩm :

- Ho�n c?nh v� xu?t x?: Bài thơ "Lưu?m" viết năm 1949 trong thời kì kháng chiến chống Pháp, in trong t?p thơ "Việt Bắc"
SGK/75
Một đồng chí ở Thừa Thiên ra kể cho tôi nghe những tấm gưuong chiến đấu dũng cảm ở quê nhà và cho tôi biết tin về cháu Lưu?m. Nú l� con c?a m?t chỳ bộ em h? c?a tụi. T? Cỏch m?ng thỏng Tỏm, nú dó v? v?i tụi ? Hu? v� cựng m?t s? b?n nh? t? nguy?n theo cỏc chỳ b? d?i. Nó đi liên lạc cho đơn vị, trong khi dưua thuư qua một cánh đồng, cháu bị trúng đạn, hi sinh khi mới 14 tuổi. Tôi viết bài thơ Luượm, thấy nhuư còn đâu đây dáng điệu dễ thưuơng khuôn mặt còn trẻ con nhưung rất cứng cỏi của nó.
(Trớch h?i kớ "Nh? lại một thời"
Nhà thơ có lần tâm sự :
Tố Hữu năm 1949
I. GI?I THI?U CHUNG :
1. Tác giả, tỏc ph?m :
2. Đọc, tìm hiểu chú thích:
Hướng dẫn cách đọc:
Chú ý thay đổi giọng và nhịp đọc thích hợp với từng câu từng đoạn.
Giọng vui tươi sôi nổi nhí nhảnh ở đoạn đầu và đoạn điệp khúc cuối cùng giọng đối thoại giữa 2 chú cháu, giọng ngắt, ngừng ở những câu thơ đặc biệt 2 tiếng.
Giải nghĩa một số từ khó
Ngày Huế đổ máu: Ngày ở Huế bắt dầu cuộc kháng chiến chống Pháp.
Xắc: Ở đây là xắc cốt (phiên âm từ tiếng Pháp) cái túi bằng vải dày hoặc da, có một quai đeo ở bên người, dùng để đựng sổ sách giấy tờ.
Bồ quân: Cây có quả chín màu đỏ tím, ở đây ví màu má của chú bé đỏ như trái bồ quân.
Thượng khẩn: Rất gấp. Những công văn, mệnh lệnh có đề ‘thượng khẩn’ thì người chuyển phải tìm mọi cách chuyển nhanh nhất đến nơi nhận.
3 phần
I.GIỚI THIỆU CHUNG:
4. Bố cục:
P1 : Từ đầu -> Cháu đi xa dần : Hình ảnh Lưuợm tru?c lỳc hi sinh
P2 : Tiếp theo -> hồn bay giữa đồng : Chuyến đi liên lạc cu?i cựng và sự hy sinh của Lu?m
P3 : Còn lại : Hình ảnh Lưuợm v?n s?ng mãi
1. Tác giả, tỏc ph?m:
2. Đọc, tìm hiểu chú thích:
3. Th? tho: b?n ch?
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
Ng�y Hu? d? mỏu
Chỳ H� N?i v?
Tỡnh c? chỳ chỏu
G?p nhau H�ng Bố
Gợi đến một sự kiện lịch sử
đổ máu
(Hoán dụ)
Giới thiệu cuộc gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
- Ho�n c?nh g?p g? c?a hai chỳ chỏu: tỡnh c? t?i Hu?
Chú bé loắt choắt Cháu đi liên lạc
Cái xắc xinh xinh Vui lắm chú à!
Cái chân thoăn thoắt, Ở đồn Mang Cá
Cái đầu nghênh nghênh, Thích hơn ở nhà!

Ca-lô đội lệch, Cháu cười híp mí
Mồm huýt sáo vang, Má đỏ bồ quân
Như con chim chích, Thôi chào đồng chí!
Nhảy trên đường làng Cháu đi xa dần…






!

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước khi hi sinh:
- cái xắc xinh xinh - ca lô đội lệch
- loắt choắt, thoăn thoắt, nghênh nghênh
- huýt sáo, nhu con chim chớch
- cu?i hớp mớ

- Cháu đi liên Lạc/Vui lắm chú à/Ở đồn Mang Cá/ Thích hơn ở nhà.
Gọn gàng, giống các chiến sĩ vệ quốc
Nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh nghịch
Vui vẻ, yêu đời
?Cỏc y?u t? ngh? thu?t nhu: t? lỏy, v?n, nh?p, so sỏnh trong do?n tho cú tỏc d?ng nhu th? n�o trong vi?c th? hi?n tỡnh c?m c?a Lu?m?
Hồn nhiên, chõn th?t
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước khi hi sinh:
- Ho�n c?nh g?p g? c?a hai chỳ chỏu: tỡnh c? t?i Hu?
- Hỡnh ?nh c?a Lu?m:
- Ngh? thu?t: t? lỏy, v?n, nh?p, phộp tu t? so sỏnh.
Lượm hồn nhiên, vui tươi, say mê công tác kháng chiến
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng
Tình cảm của nhà thơ: yêu thương, trìu mến
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm:
Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo
Thuư đề thưuợng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo ?
-> Hành động nhanh, khẩn truương
-> Gợi tình thế ác liệt của cuộc chiến tranh.
-> Thái độ thách thức, bất chấp nguy hiểm.
I. GIỚI THIỆU CHUNG:
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm:
- Ho�n c?nh khi l�m nhi?m v?: khú khan, nguy hi?m.
- Hình ảnh của Lượm:
Hồn nhiên, hăng hái không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
-> Cái chết đến bất ngờ, đột ngột
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm:
- Ho�n c?nh khi l�m nhi?m v?: khú khan, nguy hi?m.
- Hình ảnh của Lượm:
Hồn nhiên, hăng hái không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Sự hi sinh anh dũng hóa thân vào quê hương, đất nước.
- Ra thế Lưuợm ơi !...
- Thôi rồi, Luượm ơi!
- Lưuợm ơi, còn không ?
Câu thơ tách làm hai dòng -> Thái độ b?t ng?, d?t ng?t.
Câu cảm thán ngắt làm hai vế
-> C?m xỳc xút xa, ngh?n ng�o.
? Nhận xét cấu tạo của các câu thơ và nêu tác dụng trong việc bộc lộ cảm xúc của tác giả ?
? Khi nghe tin Lưuợm hi sinh tác giả không khỏi ngỡ ngàng, bàng hoàng, đau xót . Em hãy tìm nh?ng câu thơ thể hiện tình cảm của tác giả ?
Câu hỏi tu từ d?ng riờng th�nh m?t kh?: -> Tõm tr?ng đau xót, ngỡ ngàng không muốn tin rằng Luượm không còn nữa.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm:
- Ho�n c?nh khi l�m nhi?m v?: khú khan, nguy hi?m.
- Hình ảnh của Lượm:
Hồn nhiên, hăng hái không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Sự hi sinh anh dũng hóa thân vào quê hương, đất nước.
Tình cảm của nhà thơ: Khâm phục, đau xót, nghẹn ngào.
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm: :
3) Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi:
? Vì sao cuối bài tác giả lại lặp lại hai khổ thơ đầu với hình ảnh L?ượm vui tuươi, nhí nhảnh, yêu đời ?
Chỳ bộ lo?t cho?t
Cỏi x?c xinh
Cỏi chõn thoan tho?t
Cỏi d?u nghờnh nghờnh

Ca-lụ d?i l?ch
M?m huýt sỏo vang,
Nhu con chim chớch,
Nh?y trờn du?ng l�ng.

Chỳ bộ lo?t cho?t
Cỏi x?c xinh
Cỏi chõn thoan tho?t
Cỏi d?u nghờnh nghờnh

Ca-lụ d?i l?ch
M?m huýt sỏo vang,
Nhu con chim chớch,
Nh?y trờn du?ng l�ng.

Phần đầu
Phần cuối
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1) Hình ảnh Lượm trước lúc hi sinh:
2) Hình ảnh Lượm trong chuyến liên lạc cuối cùng:
- Ho�n c?nh khi l�m nhi?m v?: khú khan, nguy hi?m.
- Hình ảnh của Lượm:
Hồn nhiên, hăng hái không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Sự hi sinh anh dũng hóa thân vào quê hương, đất nước.
3) Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi:
- Ngh? thu?t: K?t c?u d?u - cu?i tuong ?ng
=> Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi trong lòng tác giả và non sông.
=> Tỡnh c?m nh� tho: t? h�o v� ng?i ca
Kim D?ng
Vừ Anh Dính
Lý Tự Trọng
Võ Thị Sáu
III. T?NG K?T
Nghệ thuật:
- Kết hợp miêu tả với kể chuyện và biểu hiện cảm xúc
- Thể thơ 4 chữ nhiều từ láy gợi hình và giàu âm điệu
2. Nội dung:
- Bài thơ đã khắc họa chú bé liên lạc Lượm hồn nhiên, vui tươi, hăng hái, dũng cảm
- Hình ảnh của em còn mãi với quê hương, đất nước và trong lòng mọi người
HèNH ?NH C?A LU?M
TÌNH CẢM CỦA NHÀ THƠ
HOÀN CẢNH
Trong cuộc gặp gỡ tình cờ của hai chú cháu
Hồn nhiên, vui tươi
Say mê công tác kháng chiến
Yêu thương
Trong chuyến liên lạc cuối cùng
Hăng hái không chùn bước trước mọi hiểm nguy
Hi sinh, anh dũng hóa thân vào quê hương, đất nước
Khâm phục, xót thương
Sống mãi
Tự hào
Mễ HèNH B�I H?C

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC



* Tiết này:
- Häc thuéc lßng bµi th¬ L­ưîm
ViÕt ®o¹n v¨n nªu c¶m nghÜ cña em sau khi häc bµi th¬ L­îm
* Tiết sau: - So¹n bài Cô Tô : Tìm hiểu tác giả, tác phẩm, trả lời các câu hỏi SGK.
Kim Đồng
Trần
Quốc Toản
Nguyễn
Bá Ngọc
Lê Văn Tám
Vừ A Dính

THI?U NHI
VI?T NAM
ANH H�NG

Người đội truưởng
đầu tiên của Đội
TN TP HCM?
Ai tức giận
bóp nát quả cam
khi không đưuợc
bàn việc
nưuớc?
Ai đã hi sinh
mình cứu hai em
nhỏ duưới làn
bom Mĩ ở
Thanh Hóa?
Người được
gọi là
bó đuốc sống ?
Ngưuời thiếu niên
anh hùng
dõn t?c HoMông
ở Lai Châu ?
ô ch? bớ m?t
cú 6 tiếng
22 ch? cỏi ?
ô chữ bí mật