Chào mừng
các em học sinh đến với bài giảng
của môn Ngữ văn lớp 6!
KHỞI ĐỘNG
Em có biết đây là ai không?
KIM ĐỒNG
(1929 – 1943)
Em có biết đây là ai không?
Lý Tự Trọng
(1914 – 1931)
Võ Thị Sáu
(1933 – 1952)
Em có biết đây là ai không?
NGUYỄN BÁ NGỌC
(1952 – 1965)
Em có biết đây là ai không?
TÔ VĨNH DIỆN
(1928 – 1946)
Bế Văn Đàn
(1931 – 1953)
Nguyễn Viết Xuân
(1933 – 1964)
Ca Khúc:chú bé loắt choắt
Duy Uyên
"Một đồng chí ở Thừa Thiên ra kể cho tôi nghe những tấm guong chiến đấu dũng cảm ở quê nhà và cho tôi biết tin về cháu Lu?m. Nó là con một chú em họ của tôi. Nó đi liên lạc cho đơn vị, trong khi đua thuư qua một cánh đồng, cháu bị trúng đạn, hy sinh khi mới 14 tuổi. Tôi viết bài thơ Lu?m, thấy nhuư còn đâu đây dáng điệu dễ thưuong khuôn mặt còn trẻ con nhuưng rất cứng cỏi của nó."
(Tố Hữu. Nhớ lại một thời, NXB Văn học - 2000)
Nhà thơ có lần tâm sự :
Tố Hữu năm 1949
BÀI 23: LƯỢM
Tố Hữu
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc văn bản: (tự đọc)
Bảy khổ đầu: Giọng vui tươi, rộn ràng, hồn nhiên.
Sáu khổ tiếp: Nhẹ nhàng, sâu lắng
Hai khổ cuối: Tình cảm.
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả, tác phẩm:
Tố Hữu ( 1920 – 2002)
-TG:Tên khaisinh:NguyễnKinh Thành
- Quê: Thừa Thiên Huế
- Là nhà cách mạng, nhà thơ lớn của thơ ca hiện đại Việt Nam.
- TP: Bài thơ sáng tác năm 1949 trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.
- In trong tập thơ Việt Bắc.
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc văn bản:
2. Tác giả, tác phẩm:
3. Thể loại, phương thức biểu đạt:
Thể loại: Thơ bốn chữ.
PTBĐ: Kết hợp Biểu cảm + Miêu tả + Tự sự.
Tố Hữu ( 1920 – 2002)
 Khắc họa hình ảnh người anh hùng thiếu niên anh dũng và bày tỏ tình cảm của tác giả.
P1: Từ đầu … Cháu đi xa dần: Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ.
P2 : Tiếp theo,,,, hồn bay giữa đồng: Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng.
3 phần
P3 : Còn lại: Hình ảnh Lượm còn sống mãi.
4. Bố cục:
Ai là người kể và tả về nhân vật Lượm trong bài thơ này? Lượm được kể và tả qua các sự kiện nào?
 Chú – nhà thơ Tố Hữu đã kể và tả về Lượm trong một lần tình cờ hai chú cháu gặp nhau và lần đi liên lạc cuối cùng của Lượm.
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
Qua cái nhìn và sự miêu tả của người kể chuyện, em hình dung Lượm như thế nào? Em có nhận xét gì về nét đáng yêu, đáng mến ấy?
- Cái xắc xinh xinh - Ca lô đội lệch
- Loắt choắt, thoăn thoắt - Nghênh nghênh
- Huýt sáo, - Cu?i hớp mớ.
- Cháu đi liên lạc ;Vui lắm chú à ; Thôi chào đồng chí !
?Trang phục của các chiến sĩ vệ quốc
? Nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh nghịch
? Hồn nhiên, vui vẻ, yêu đời
? Say mê công tác kháng chiến
Trang phục
Hình dáng
Cử chỉ
Lời nói
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
 Đoạn thơ đã miêu tả về hình ảnh chú bé Lượm rất đáng yêu: Nhỏ nhắn, xinh xắn, hồn nhiên yêu đời, yêu cách mạng, đồng thời thể hiện tình cảm yêu quý sâu sắc của nhà thơ với Lượm.
- Từ láy gợi hình: Loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt, nghênh nghênh
Nhịp thơ: 2/2
Phép điệp: cái xắc, cái chân, cái đầu
Phép so sánh: như con chim chích…
Nghệ thuật tiêu biểu tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên ?
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
Nhà thơ đã hình dung chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm như thế nào?
2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo
Động từ mạnh -> hành động
nhanh, khẩn trương.
TT miêu tả -> gợi tình thế ác liệt của cuộc chiến tranh.
Thái độ thách thức, bất chấp nguy hiểm.
Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Thư đề thượng khẩn
Sợ chi hiểm nghèo?
Cái chết nhẹ nhàng thanh thản. Lượm như một thiên thần nhỏ đang yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương, linh hồn của Em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước.
Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng
? Cái chết đến bất ngờ đột ngột
Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!
Cháu nằm trên lúa
Tay nắm chặt bông
Lúa thơm mùi sữa
Hồn bay giữa đồng ...
Ra thế
Lươm ơi!...
=> Câu thơ bị ngắt đôi làm hai dòng, nhu b? góy dụi th? hi?n s? h?ng h?t, dau d?n xút xa b�ng ho�ng c?a tác giả khi nghe tin Lu?m hi sinh.
Thôi rồi, Lượm ơi!
=>Thể hiện sự đau đớn trước sự ra đi của Lượm
Lượm ơi, còn không?
=> Dòng thơ được tách thành một khổ riêng với câu hỏi tu từ xoáy vào lòng người nỗi buồn đau, không muốn tin vào sự thật nghiệt ngã.
Em có nhận xét gì về cấu tạo và tác dụng của những dòng thơ sau?
2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
- Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Cái chết nhẹ nhàng thanh thản. Lượm như một thiên thần nhỏ đang yên nghỉ giữa cánh đồng quê hương, linh hồn của Em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước.
 Sự hi sinh cao cả, đáng trân trọng.
- Thể hiện sự đau đớn, ngỡ ngàng, xót xa trước sự hi sinh của Lượm trong lòng tác giả.
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ với nhà thơ:
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
Vì sao ở phần cuối tác giả lại lặp lại hai khổ thơ ở phần đầu với hình ảnh Lượm hồn nhiên vui tươi?
2. Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng:
3. Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh

Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng …
- Sử dụng kết cấu đầu cuối tương ứng.
- Khẳng định sự sống mãi của Lượm đối với quê hương đất nước.
- Khắc ghi mãi hình ảnh một chú bé hồn nhiên, vui tươi nhí nhảnh trong lòng tác giả và độc giả.
- Tác giả nhiều lần thay đổi cách gọi về Lượm: cháu, chú bé, Lượm, đồng chí, cháu, chú bé.
Trong bài thơ, người kể chuyện đã dùng nhiều từ xưng hô khác nhau để gọi Lượm. Đó là những từ nào và có tác dụng gì đối với việc biểu hiện quan hệ, tình cảm giữa tác giả và Lượm?
- Giữa tác giả và Lượm có mối quan hệ: vừa là chú cháu, vừa là đồng chí, vừa là một nhà thơ với một chiến sĩ đã hi sinh.
 Thể hiện tình cảm gắn bó thắm thiết, sâu sắc của tác giả dành cho Lượm. Đồng thời thể hiện sự kính trọng dành cho người chiến sĩ nhỏ.
NỘI DUNG
Lượm hồn nhiên, hăng hái, dũng cảm, không chùn bước trước hiểm nguy, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Tác giả bày tỏ niềm cảm phục, trân trọng, ngợi ca trước sự hi sinh to lớ của các em bé giao liên như Lượm đã đóng góp quan trọng vào sự thành công của cách mạng nước nhà.
Thể thơ bốn chữ dễ đọc, dễ nhớ. Nhịp điệu hài hòa, hợp lí.
NGHỆ THUẬT
Kết hợp linh hoạt giữa các phương thức kể, tả và biểu cảm.
Hệ thống từ láy gợi hình, gợi cảm làm nổi bật ngoại hình cũng như tính cách, phẩm chất nhân vật.
 Tổng kết:
LƯỢM
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
Học tập Lượm, tuổi trẻ cần biết sống hồn nhiên, vui tươi, hăng hái và có ý nghĩa. Các em chính là thế hệ tương lai của đất nước. Đứng trước những khó khăn và thử thách mà Việt Nam phải đối mặt hiện nay, là học sinh các em sẽ làm gì để góp phần vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước đảm bảo tính vừa sức và hiệu quả.
Chuẩn bị bài 24: Cô Tô.
+ Văn bản: Cô Tô
* Đọc trước văn bản.
* Tự tìm hiểu tác giả, tác phẩm, từ khó.
* Tìm hiểu nội dung bài dựa vào các câu hỏi SGK.
+ Tìm hiểu về các thành phần chính của câu: thực hiện theo yêu cầu của SGK. (Tự học)
Giờ học kết thúc