Yêu cầu cần đạt: Sau bài học, HS có khả năng:
1. Kiến thức, kĩ năng:
- Nhận biết và nêu được cách viết hai kiểu mở bài: mở bài
trực tiếp, mở bài gián tiếp (BT1)
- Phân biệt hai cách kết bài : kết bài mở rộng, kết bài không
mở rộng (BT2).
- Viết được đoạn mở bài kiểu gián tiếp, đoạn kết bài kiểu bài
mở rộng cho bài văn cảnh thiên nhiên ở địa phương (BT3).
2. Năng lực:
- NL tự chủ và tự học, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải
quyết vấn đề và sáng tạo.
- NL văn học, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ.
3. Phẩm chất: Yêu quý cảnh đẹp thiên nhiên; ý thức bảo vệ
môi trường.

Tập làm văn:

KHỞI ĐỘNG
Đọc đoạn văn miêu
tả cảnh đẹp ở địa
phương em.(đã làm
ở tiết trước)

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)

1.
1. Thế
Có mấy
nào cách
là mởmở
bàibài?
trựcĐó
tiếp,
là những
mở bàicách
gián nào?
tiếp trong
bài văn tả cảnh?
- Mở bài trực tiếp: Là giới thiệu ngay đối tượng được tả
- Mở bài gián tiếp : Là nói chuyện khác để dẫn vào đối
tượng định tả.

Tập làm văn:

LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
1. Dưới đây là 2 cách mở bài của bài văn Tả con đường quen thuộc
từ nhà em tới trường. Em hãy cho biết: Đọan nào mở bài theo kiểu
trực tiếp, đoạn nào mở bài theo kiểu gián tiếp? Nêu cách viết mỗi
kiểu mở bài đó.
a) Từ nhà em tới trường có thể đi theo nhiều ngả đường. Nhưng con
đường mà em thích đi hơn cả là đường Nguyễn Trường Tộ.
Mở bài trực tiếp

b. Tuổi thơ của em có biết bao kỉ niệm gắn với những cảnh vật của
quê hương. Đây là dòng sông nhỏ đầy ắp tiếng cười của bọn trẻ
chúng em mỗi buổi chiều hè. Kia là triền đê rộn rã tiếng hát của
thanh niên nam nữ những đêm sáng trăng. Nhưng gần gũi, thân
thiết nhất với em vẫn là con đường từ nhà đến trường – con đường
đẹp đẽ suốt những năm tháng học trò của em.
Mở bài gián tiếp

Tập làm văn:

LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
Mở bài Mở bài
Đoạn
trực tiếp gián tiếp

a)
b)

Có hai
kiểu
mở bài

+
+

Cách viết

- Giới thiệu ngay con đường sẽ tả là con
đường Nguyễn Trường Tộ.
- Nói lên những kỉ niệm tuổi thơ với cảnh
vật quê hương như:dòng sông, triền đê rồi
mới giới thiệu con đường định tả.

a) Mở bài trực tiếp: là kể ngay vào việc (bài văn
kể chuyện) hoặc giới thiệu ngay đối tượng được
tả (bài văn miêu tả). không bình luận thêm.
b) Mở bài gián tiếp: là nói chuyện khác để dẫn
vào chuyện (hoặc đối tượng) định kể (hoặc tả).
có lời bình luận thêm.

Tập làm văn:

LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
2. Dưới đây là 2 cách kết bài của bài văn Tả con đường quen
thuộc từ nhà em tới trường. Em hãy cho biết điểm giống nhau và
khác nhau giữa đoạn kết bài không mở rộng (a) và đoạn kết bài
mở rộng (b).
a) Con đường từ nhà em tới trường có lẽ không khác nhiều lắm
những con đường trong thành phố, nhưng nó thật thân thiết với
em.
b) Em rất yêu quý con đường từ nhà đến trường. Sáng nào đi học,
em cũng thấy con đường rất sạch sẽ. Em biết đấy là nhờ công quét
dọn ngày đêm của các cô bác công nhân vệ sinh. Em và các bạn
bảo nhau không xả rác bừa bãi để con đường luôn sạch, đẹp.

Tập làm văn:

LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
Kết bài không mở rộng

Giống
nhau

Khác
nhau

Kết bài mở rộng

Đều nói lên tình cảm yêu quý gắn bó thân
thiết của tác giả (bạn học sinh) đối với con
đường
Khẳng
định
con
đường là người bạn
quý gắn bó với kỉ
niệm thời thơ ấu của
tác giả.

Vừa nói về tình cảm yêu quí
con đường, vừa ca ngợi công
ơn của các cô bác công nhân
vệ sinh đã giữ cho con đường
sạch đẹp và những hành
động thiết thực để thể hiện
tình cảm yêu quý con đường
của các bạn nhỏ.

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)

2.
nào cách
là kết
không
rộng,cách
kết nào?
bài mở rộng
2. Thế
Có mấy
kếtbài
bài?
Đó làmở
những
trong bài văn tả cảnh?
+Kết bài không mở rộng: Cho biết kết cục, không bình
luận thêm.
-+Kết bài mở rộng: Sau khi cho biết kết cục, có lời
bình luận thêm.

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)

3. Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn
kết bài kiểu mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở
địa phương em.
MỘT SỐ CẢNH ĐẸP Ở NGHỆ AN

Làng Sen quê Bác

Bình minh biển Cửa Lò

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)

3. Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn
kết bài kiểu mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở
địa phương em.
MỘT SỐ CẢNH ĐẸP Ở NGHỆ AN

Đồi chè ở Thanh Chương
Bình minh biển Cửa Lò

Chùa Đại Tuệ

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
3. Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu
mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa phương em.
MỘT SỐ MỞ BÀI , KẾT BÀI THAM KHẢO:
" Quê hương ai cũng có một dòng sông bên nhà. Con sông quê
gắn bó với tuổi thơ đời tôi… " . Đó là lời một bài hát rất hay, đúng
vậy - quê hương em cũng có một dòng sông hiền hoà và thơ mộng.
Mỗi khi nhắc đến con sông Hiếu Giang, lòng em lại xốn xang một
tình yêu quê hương tha thiết .
Con sông quê hương từ bao đời nay gắn bó với mỗi người dân quê
em. Sông mang dòng nước ngọt lành làm xanh mát những ruộng lúa,
hàng cây và làm cho quê hương em thêm giàu đẹp. Em mong ước con
sông quê em vẫn mãi giữ được vẻ đẹp như ngày nào. Để sau này, dù
thời gian có làm phai mờ những kỉ niệm  thời thơ ấu nhưng vẻ đẹp
dòng sông quê hương mãi mãi in sâu trong tâm trí em.
…

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
3. Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu
mở rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa phương em.
MỘT SỐ MỞ BÀI , KẾT BÀI THAM KHẢO:
Em được xem rất nhiều tranh, ảnh về cảnh đẹp đất nước, đã
được nghỉ mát ở bãi biển Nha Trang, ở Vịnh Hạ Long, Đà Lạt,…
Em cũng đã được lên Sa Pa, vào Thành phố Hồ Chí Minh,… Đất
nước mình nơi đâu cũng đẹp nhưng em thích hơn cả là được ngắm
cánh đồng lúa quê em vào buổi sáng sớm.
Ngắm nhìn tất cả  cảnh vật trên cánh đồng lúa quê mình, em thấy
những hình ảnh  ấy thân thương làm sao. Một tình yêu quê hương tha
thiết dấy lên trong lòng em… Em sẽ cố gắng học thật giỏi để sau này
lớn lên xây dựng quê hương thêm giàu đẹp.
…

Tập làm văn:
LUYỆN TẬP TẢ CẢNH (Dựng đoạn mở bài, kết bài)
VẬN DỤNG

Có hai
kiểu
mở bài

Có hai
kiểu
kết bài

a) Mở bài trực tiếp: là kể ngay vào việc (bài
văn kể chuyện)hoặc giới thiệu ngay đối tượng
được tả (bài văn miêu tả).
b) Mở bài gián tiếp: là nói chuyện khác để dẫn
vào chuyện (hoặc đối tượng) định kể (hoặc
tả).
a) Kết bài không mở rộng: là cho biết kết cục,
không bình luận thêm.
b) Kết bài mở rộng: là sau khi cho biết kết cục
có lời bình luận thêm.