KHỞI ĐỘNG

Bài văn miêu tả có mấy phần?
Đó là những phần nào?
A. 3 phần: mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn.
B. 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
C. 3 phần: mở đầu, thân bài và kết đoạn.

KHỞI ĐỘNG

Có những kiểu mở bài nào?
A. Mở rộng và không mở rộng.
B. Trực tiếp, không mở rộng.
C. Trực tiếp, gián tiếp.
D. Gián tiếp, mở rộng.

Tập làm văn
Luyện tập tả người
(Dựng đoạn mở bài)

KHÁM PHÁ

1. Dưới đây là hai đoạn mở đầu bài văn tả người.
Theo em, cách mở bài ở hai đoạn này có gì khác nhau?
a) Nếu có ai hỏi rằng: “Em yêu ai nhất? thì không cần suy
nghĩ, em có thể trả lời ngay: “ Em yêu bà nhất.”
( Đề bài: Tả một người thân trong gia đình em.)
b) Lần về quê nội vừa qua, một buổi sáng, em chạy ra cánh
đồng làng. Nơi ấy vòm trời cao vời vợi, không khí
thoáng đãng, mùi lúa chín vẫn còn thoang thoảng, những
chú trâu đang thong thả gặm cỏ; tất cả đều hấp dẫn em
đến kì lạ. Phía trước, em thấy một bác nông dân đang cày
ruộng. Em chợt nhận ra đó là bác Tư, người lối xóm nội
em. ( Đề bài: Tả một bác nông dân đang cày ruộng.)

- Đọc thầm lại hai đoạn văn.
- Suy nghĩ về sự khác nhau của hai cách mở bài trên
trong thời gian 3 phút.
+ Đoạn mở bài a là đoạn mở bài cho kiểu bài văn nào?
+ Người định tả là ai?
+ Người định tả được giới thiệu như thế nào?
+ Người định tả xuất hiện như thế nào?
+ Đó là kiểu mở bài nào?

Đoạn mở bài a là đoạn mở bài cho kiểu bài văn nào?
- Là đoạn mở bài cho bài văn tả người.
Người định tả là ai?
- Người định tả là người bà trong gia đình.
Vậy đó là kiểu mở bài gì?
- Kiểu mở bài trực tiếp
Người định tả được giới thiệu như thế nào?
- Người định tả được giới thiệu trực tiếp
Người định tả xuất hiện như thế nào?
- Xuất hiện trực tiếp khi có ai hỏi “ Em yêu ai nhất?”

Đoạn mở bài b, người định tả được giới thiệu như thế nào?
- Người định tả không được giới thiệu trực tiếp mà qua hoàn
cảnh: về quê đi ra cách đồng chơi, không khí ở đây thật
trong lành, có nhiều hoạt động hấp dẫn bạn nhỏ rồi bạn nhỏ
mới nhìn thấy bác Tư cày ruộng. Bác xuất hiện sau hàng loạt
cảnh vật.
Vậy đây là kiểu mở bài nào?
Mở bài gián tiếp.

a) Nếu có ai hỏi rằng: “Em yêu ai
nhất? thì không cần suy nghĩ, em
có thể trả lời ngay: “ Em yêu bà
nhất.” ( Đề bài: Tả một người
thân trong gia đình em.)
b) Lần

về quê nội vừa qua, một buổi sáng, em
chạy ra cánh đồng làng. Nơi ấy vòm trời
cao vời vợi, không khí thoáng đãng, mùi
lúa chín vẫn còn thoang thoảng, những chú
trâu đang thong thả gặm cỏ; tất cả đều hấp
dẫn em đến kì lạ. Phía trước , em thấy một
bác nông dân đang cày ruộng. Em chợt
nhận ra đó là bác Tư, người lối xóm nội
em. ( Đề bài: Tả một bác nông dân đang
cày ruộng.)

Mở bài trực
tiếp: giới thiệu
trực tiếp người
định tả.
Mở bài gián
tiếp: giới
thiệu hoàn
cảnh, sau đó
mới giới
thiệu người
được tả.

Đoạn a )

Đoạn b )

Mở bài trực tiếp:
Mở bài gián tiếp:
giới thiệu trực tiếp người giới thiệu hoàn cảnh, sau đó mới
định tả.
giới thiệu người được tả.

LUYỆN TẬP THỰC HÀNH

2. Hãy viết hai đoạn mở bài theo hai cách đã
biết cho một trong bốn đề văn dưới đây:
a) Tả một người thân trong gia đình em.
b) Tả một người bạn cùng lớp hoặc người bạn ở gần
nhà em.
c) Tả một ca sĩ đang biểu diễn.
d) Tả một nghệ sĩ hài mà em yêu thích.

Yêu cầu:

– Chọn 1 đề văn để viết đoạn mở bài. Nên chọn đối
tượng mà em yêu thích, em có tình cảm, hiểu biết về
người đó.
– Suy nghĩ để hình thành ý cho đoạn mở bài. (Tả
ai ? Tên gì ? Quan hệ với người đó ra sao? Gặp gỡ,
quen biết, nhìn thấy trong dịp nào , ở đâu? Kính
trọng, yêu quý, ngưỡng mộ….)
– Viết 2 đoạn mở bài trong thời gian 8 phút..

- Qua tiết học này con biết thêm
được gì?

- Hoàn thành 2 đoạn mở bài theo 2
kiểu.
- Chuẩn bị bài sau: Dựng đoạn kết
bài/14.