GIÁO VIÊN: NGUYỄN XUÂN ĐÔNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ ĐA 3
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LUYỆN TẬP THAY THẾ TỪ NGỮ
ĐỂ LIÊN KẾT CÂU
a) …….thời tiết thuận lợi ……vụ lúa này đạt năng suất cao.
Tuy…..nhưng
B. Nhờ ... nên
C. Tại…….nên
Chọn cặp quan hệ từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong mỗi câu ghép sau:
B. Nhờ ... nên
b) …….Sư Tử ra sức vùng vẫy ……nó vẫn không sao thoát khỏi cái lưới đang bó chặt mình nó.
Tuy…..nhưng
Nhờ……nên
Mặc dù…….nhưng
C. Mặc dù…….nhưng
c) Nam … đi học về, Dũng … gọi đi đá bóng.
vừa…..đã….
càng…….càng…..
vừa….. vừa ….
A. vừa…..đã….
Bài 1: Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những từ ngữ nào để chỉ nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)? Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau như vậy có tác dụng gì?
Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường tưởng tượng đến một trang nam nhi, sức vóc khác người, nhưng tâm hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả mọi người thời xưa. Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận, đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương nặng. Tuy thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa cơm (chỗ ấy nay lập đền thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm, xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
Đoạn văn gồm mấy câu?
1
2
3
Cả ba câu trong đoạn văn đều nói về ai?
Nguyễn Đình Thi
Thánh Gióng bên ngựa sắt
Thánh Gióng đánh giặc Ân
Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường tưởng tượng đến một trang nam nhi, sức vóc khác người, nhưng tâm hồn còn thô sơ và giản dị như tâm hồn tất cả mọi người thời xưa . Tráng sĩ ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận, đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương nặng. Tuy thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn một bữa cơm (chỗ ấy nay lập đền thờ ở làng Xuân Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm, xong mới ôm vết thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u nào, giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
Phù Đổng Thiên Vương
trang nam nhi
Tráng sĩ ấy
người trai làng Phù Đổng
Trong đoạn văn sau, người viết đã dùng những từ ngữ nào để chỉ nhân vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)? Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau như vậy có tác dụng gì?
Trong đoạn văn, người viết đã dùng những từ ngữ nào để chỉ nhân vật Phù Đổng Thiên Vương(Thánh Gióng)?
Việc dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau như vậy có tác dụng gì?
Nguyễn Đình Thi
Dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau có tác dụng: Tránh việc lặp từ, giúp diễn đạt sinh động hơn, rõ ý hơn mà vẫn đảm bảo sự liên kết

Liên kết câu bằng cách dùng đại từ thay thế có tác dụng:
Tránh lặp
Rút gọn văn bản

Liên kết câu bằng cách dùng từ đồng nghĩa hoặc dùng từ chỉ cùng một đối tượng để liên kết có tác dụng:
Cung cấp thêm thông tin phụ (làm rõ hơn về đối tượng).
Triệu Thị Trinh
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá).
Triệu Thị Trinh
xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ.
Triệu Thị Trinh
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường
săn đi săn thú. Có lần,
Triệu Thị Trinh
đã bắn hạ một con
báo gấm hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị gịăc Ngô đánh đập, cướp bóc,
Triệu Thị Trinh
vô cùng uất hận, nung nấu ý trả
thù nhà đền nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248,
cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo
Triệu Thị Trinh
cuộc khởi nghĩa chống xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh dũng của
Triệu Thị Trinh
sáng mãi với non sông, đất nước.
Bài tập 2: Hãy thay thế những từ ngữ lặp lại trong hai đoạn văn sau bằng các đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa.
Triệu Thị Trinh
4
5
6
7
1
2
3
Triệu Thị Trinh
Triệu Thị Trinh
Triệu Thị Trinh
Triệu Thị Trinh
Triệu Thị Trinh
Triệu Thị Trinh
………………………
………………………
………………
………………………
………………
………………
quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hoá).
Triệu Thị Trinh
Người thiếu nữ họ Triệu
xinh xắn, tính cách mạnh mẽ,
bắn cung rất giỏi, thường theo các phường
săn đi săn thú. Có lần,
đã bắn hạ một con báo gấm
hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị gịăc Ngô đánh đập, cướp bóc,
vô cùng uất hận, nung nấu ý chí
trả thù nhà, đền ơn nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248,
cùng anh trai là
Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương
anh dũng của
thích võ nghệ.
Nàng
nàng
Triệu Thị Trinh
người con gái vùng núi Quan Yên
sáng mãi với non sông, đất nước.
Bà
Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Bà Triệu cưỡi voi ra trận năm 248
Bài 3: Viết một đoạnvăn ngắn kể về một tấm gương hiếu học, trong đó có sử dụng phép thay thế từ ngữ để liên kết câu.
Gợi ý1:

(1).Mạc Đỉnh Chi nhà nghèo nhưng rất hiếu học.(2) Ngày ngày, mỗi lần gánh củi đi qua ngôi trường gần nhà, cậu bé lại ghé vào học lỏm.(3) Thấy cậu bé nhà nghèo mà hiếu học, thầy đồ cho phép cậu được vào học cùng chúng bạn.(4) Nhờ thông minh, chăm chỉ, cậu học trò họ Mạc nhanh chóng trở thành trò ngoan giỏi nhất trường.
Gợi ý 2:

(1)Thuở nhỏ, Trần Quốc Khái rất ham học .(2) Cậu học ngay cả khi đốn củi, kéo vó tôm.(3) Vì nhà nghèo nên buổi tối không có đèn, cậu bé bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sang mà đọc sách.(4) Nhờ học say mê và chăm chỉ như vậy nên chẳng bao lâu Khái đỗ tiến sĩ rồi làm quan to cho nhà Lê.(5) Ông còn có công truyền dạy cho dân nghề thêu và nghề làm lọng. (6)Nhân dân biết ơn ông nên tôn ông là “ Ông tổ nghề thêu”.
Gợi ý 3:

(1)Lên sáu tuổi, Nguyễn Hiền theo học ông thầy trong làng .(2) Thầy đồ luôn phải kinh ngạc vì Hiền học đến đâu hiểu ngay đến đó và có trí nhớ lạ thường.(3) Có hôm, chú thuộc đến hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi thả diều. (4)Sau vì nhà nghèo ,chú phải bỏ học.(5) Ban ngày đi chăn trâu, dù mưa gió thế nào, chú cũng đứng ngoài lớp nghe giảng nhờ.(6) Tối đến chú đợi bạn học thuộc bài mới mượn vở về học.
Trò chơi: Ai nhanh hơn??
“Tết đến, hoa đào nở thắm. Nó cũng là mùa xuân đấy.”
A. Lặp các từ ngữ .
B. Thay thế từ ngữ.
Hai câu sau liên kết với nhau bằng cách nào ?
Câu 1:
Hai câu “Chúng cứ hát mãi, hát mãi cho đến lúc những ngọn khói tan biến vào không gian mênh mông. Không gian như một cái chuông lớn vô cùng treo suốt mùa thu, âm vang mãi tiếng ca của trẻ con và tiếng cựa mình của cây cối, đất đai .” liên kết với nhau bằng cách nào ?
A. Bằng cách thay thế từ ngữ .
B. Bằng cách lặp từ ngữ .
C. Bằng cả hai cách thay thế và lặp từ ngữ.
Câu 2:
Câu 3:
Mỗi lần Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ, lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ tạo hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cái nhìn thuần phác, càng ngắm càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi vui.
Hai câu sau liên kết với nhau bằng cách nào?
Thay thế từ ngữ.
Lặp các từ ngữ.
Chọn câu nào đứng sau câu văn: "Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi ." để tạo mối liên hệ giữa hai câu và tránh lặp từ ?
A. Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt .
B. Đôi mắt người ăn xin già đỏ đọc và giàn giụa nước mắt .
Câu 4:
Chọn câu nào đứng sau câu văn : " Cái hoa thập thò, hoe hoe đỏ như một mầm lửa non." để tạo mối liên hệ giữa hai câu và tránh lặp từ ?
Câu 5:
A. Cái hoa ngày càng to thêm, nặng thêm, khiến cây chuối nghiêng hẳn về một phía .
B. Nó ngày càng to thêm, nặng thêm, khiến cây chuối nghiêng hẳn về một phía .

Luyện từ và câu
Luyện tập thay thế từ ngữ để liên kết câu
Củng cố, dặn dò:
1. Khi các câu trong đoạn văn cùng nói về một người, một vật, một việc,
ta có thể dùng những từ ngữ

nào để thay thế?
ta có thể dùng đại từ hoặc
những từ ngữ đồng nghĩa để thay thế những từ ngữ đã
dùng ở câu trước.
2. Việc thay thế cho những từ ngữ như vậy có tác
dụng gì?
dụng tạo mối liên hệ giữa các câu và tránh lặp từ nhiều lần.
Chúc các em
chăm ngoan, học tốt!