PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN HÓC MÔN.
TRƯỜNG TIỂU HỌC ẤP ĐÌNH

GIÁO VIÊN: NGUYỄN VĂN DŨNG

Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.
* Bài 1: Đọc mẩu chuyện : Bầu trời mùa thu (SGK – 87).

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các
em:

- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem .Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp
để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói :
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao .
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi ? – Tôi hỏi lại .
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng
lại với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nói :
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa .
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi :
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế ?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa ?
- Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười .
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới .
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn
bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang
ở trong bụi cây hay ở nơi nào.

Luyện từ và câu

Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.
* Bài 2: Tìm những từ ngữ tả bầu trời trong mẩu chuyện nêu trên.
Những từ ngữ nào thể hiện sự so sánh ? Những từ ngữ nào thể hiện
sự nhân hóa ?
* Từ ngữ thể hiện sự so sánh: xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao
* Từ nhữ thể hiện sự nhân hóa: được rửa mặt sau cơn mưa / dịu dàng
/ buồn bã / trầm ngâm nhớ tiếng hót của bầy chim sơn ca / ghé sát
mặt đất / cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang bay ở bụi
cây hay ở nơi nào
* Từ ngữ miêu tả khác: rất nóng và cháy lên những tia sáng của
ngọn lửa / xanh biếc / cao hơn

Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên.

* Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện nêu
trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một cảnh đẹp của
quê em hoặc nơi em ở.

Caûnh ñeïp coù theå laø :
+ vöôøn hoa, caùnh ñoàng, doøng
soâng, caây caàu,..... (Xem ảnh)

Cánh đồng lúa

Cánh đồng hoa

Dòng sông

* Quê hương mỗi người đều gắn liền với những lũy tre, cánh
đồng lúa,mái đình và đặc biệt là dòng sông quê. Dòng sông
quanh co, uốn lượn như dải lụa đào. Mặt nước buổi sáng sớm
thì yên bình, phẳng lặng như tấm áo hồng mà họa tiết là những
đám mây trắng trôi nhẹ trên bầu trời. Buổi trưa, khi ông mặt
trời tỏa những tia nắng rực rỡ xuống muôn vật, "tấm áo" ấy
lại như được dát vàng những sợi kim tuyến lấp lánh. Chiều tối,
mặt nước lại khoác lên mình chiếc áo đen tuyền lấp lánh do
những vì sao ban tặng . Em rất yêu dòng sông quê em.
* Dòng sông Hồng quê em sao mà yêu đến thế! Sông dịu dàng
khi trời trong, nắng đẹp, trắng xóa, ồn ào khi mùa lũ. Sông như
một người bạn lúc buồn, lúc vui, lúc giận dữ, gắt gỏng, lúc êm
dịu, hiền lành. Con sông ấy đã ôm ấp và ghi lại những kỉ niệm
tuổi thơ của em. Em yêu sông như người thân, như quê hương
Việt Trì thân yêu. Dù mai đây có đi đâu xa, em luôn nhớ về
dòng sông Hồng - dòng sông tuổi thơ em.