BÀI GIẢNG CÔNG NGHỆ 8

Tiết 34 - 37

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂM
GVGD: Nguyễn Thị Thùy Trang

2

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài này, học sinh có khả năng:
- Vẽ và mô tả được sơ đồ khối của mạch điện điều
khiển đơn giản.
- Phân loại và nêu được vai trò của một số mô đun
cảm biến trong mạch điện điều khiển đơn giản.

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

Em hãy xác định
mô đun cảm biến
và mạch điện điều
khiển có trong
Hình 10.1.

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

- Mô đun cảm biến
khí metal.
- Mạch điện điều
khiển cảm biến
khí metal kết hợp
đèn báo động.

Quan sát Hình 10.2 và kể tên một số phụ tải trong thực tế. 

- Phụ tải điện trở có thể được tìm thấy trong các thiết bị như:
Đèn sợi đốt; lò nướng bánh mì; lò nướng; lò sưởi điện...
- Tải trọng cảm ứng có thể được tìm thấy trong các thiết bị
như: Máy rửa bát; máy giặt; tủ lạnh; máy điều hoà; xe máy
điện...

Quan sát Hình 10.2 và kể tên một số phụ tải trong thực tế. 

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

1. Sơ đồ khối mạch điện điều khiển

- Mạch điện điều khiển có vai trò mang tín hiệu điện chỉ dẫn hoạt
động của phụ tải điện. 
- Mạch điện gồm:
+ Nguồn điện
+ Khối điều khiển: Điều khiển hoạt động của phụ tải theo nhu cầu sử
dụng
+ Phụ tải điện: hoạt động theo tín hiệu chỉ dẫn của khối điều khiển.
 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1.Thế nào là mô đun cảm biến?
2. Hãy kể tên một số loại cảm biến thông dụng.
3. Trình bày vai trò của một số loại cảm biến thông dụng mà em biết.
4. Em hãy chỉ ra vị trí của cảm biến trên các mô đun trong Hình 10.5.

1. Mô đun cảm biến là thiết bị điện tử bao gồm mạch điện tử cùng
với cảm biến có chức năng phát hiện và phản hồi một số loại tín hiệu
đầu vào từ môi trường.
2. Một số mô đun cảm biến thông dụng
- Mô đun cảm biến ánh sáng.
- Mô đun cảm biến nhiệt độ.
- Mô đun cảm biến độ ẩm.
- Mô đun cảm biến có tín hiệu phản hồi dạng tín hiệu tương tự và tín
hiệu số.
- Công tắc tự động dùng cảm biến hồng ngoại.

3. Chức năng của một số mô đun cảm ứng thông dụng.
- Mô đun cảm biến độ ẩm: có vai trò phát hiện và phản hồi về giá trị
độ ẩm hoặc mức nước cho mạch điện điều khiển.
- Mô đun cảm biến nhiệt độ: có vai trò phát hiện và phản hồi giá trị
về nhiệt độ cho mạch điện điều khiển.
- Mô đun cảm biến ánh sáng: có vai trò phát hiện và phản hồi cường
độ ánh sáng cho mạch điện điều khiển.
4.

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

2. Mô đun cảm biến
- Mô đun cảm biến là thiết bị điện tử bao gồm mạch điện tử cùng với
cảm biến có chức năng phát hiện và phản hồi một số loại tín hiệu đầu
vào từ môi trường.
- Phân loại mô đun cảm biến
+ Phân loại mô đun cảm biến dựa theo tên gọi và chức năng của cảm
biến nối vào mạch điện tử.
Vd: mô đun cảm biến ánh sáng.
+ Phân loại dựa theo dạng tín hiệu phản hồi cho mạch điện điều
khiển:
Vd: mô đun cảm biến có tín hiệu phản hồi dạng tín hiệu tương tự và
tín hiệu số.

BÀI 10: MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

2. Mô đun cảm biến
2.1. Mô đun cảm biến độ ẩm
- Mô đun cảm biến độ ẩm: có vai trò phát hiện và phản hồi về giá trị
độ ẩm hoặc mức nước cho mạch điện điều khiển.
2.2. Mô đun cảm biến nhiệt độ
- Mô đun cảm biến nhiệt độ: có vai trò phát hiện và phản hồi giá trị về
nhiệt độ cho mạch điện điều khiển.
2.3. Mô đun cảm biến ánh sáng
- Mô đun cảm biến ánh sáng: có vai trò phát hiện và phản hồi cường
độ ánh sáng cho mạch điện điều khiển.

LUYỆN TẬP
T1.
1. Kể tên nguồn điện, thiết bị đóng cắt, điều khiển và bảo vệ, phụ tải có
trong mạch điện ở gia đình em.
2. Vẽ và mô tả sơ đồ khối của một mạch điện điều khiển đơn giản mà em
biết.
3. Lựa chọn mô đun cảm biến phù hợp trong các trường hợp sau:
Tưới cây tự động, quạt tự động bật khi trời nóng và tắt khi trời lạnh, đèn
tự động bật khi trời tối và tắt khi trời sáng, cửa tự động mở khi có người và
đóng khi không có người.

LUYỆN TẬP
Bài 1. Em hãy cho biết vai trò của các mô đun cảm biến có ở Hình 10.7.

LUYỆN TẬP
Bài 1. Em hãy cho biết vai trò của các mô đun cảm biến có ở Hình 10.7.
Bài 1.
a) Cảm biến khí Gas sử dụng để cảm
biến khí gas trong môi trường (VD: máy
phát hiện rò rỉ khí Gas, cảnh báo cháy nổ
do khí Gas).
b) Cảm biến âm thanh phát hiện (Cảm
biến) âm thanh, tiếng động xung quanh.
c) Cảm biến hồng ngoại dùng để đo và
phát hiện bức xạ hồng ngoại có trong
môi trường xung quanh.
d) Cảm biến siêu âm sử dụng để đo
khoảng cách, chuẩn đoán hình ảnh, đo
mức nước,...

VẬN DỤNG
 Em

hãy tìm hiểu về vai trò của mô đun cảm biến chuyển động và nêu ứng
dụng của nó trong thực tế.

VẬN DỤNG
 Em

hãy tìm hiểu về vai trò của mô đun cảm biến chuyển động và nêu ứng
dụng của nó trong thực tế.
Cảm biến chuyển động là cảm biến có khả năng nhận biết được một vật
di chuyển vào vùng mà cảm biến hoạt động.
Ứng dụng:
- Giúp phát hiện được sự xuất hiện của các đối tượng khác trong ngôi
nhà của mình.
- Lắp đặt cảm biến chuyển động kết hợp với hệ thống ánh sáng sẽ giúp
đèn tự động được bật lên.