NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MÔN NGỮ VĂN!

KHỞI ĐỘNG
1. Hãy hát một bài hát hoặc đọc thuộc
một bài thơ về chủ đề mùa xuân.
2. Em thích nhất điều gì ở mùa xuân
quê em?

Tiết...

THÁNG GIÊNG, MƠ VỀ
TRĂNG NON RÉT NGỌT
(Vũ Bằng)

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội
2. Cảnh sắc và không khí mùa Xuân sau rằm
tháng giêng

III. TỔNG KẾT

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả Vũ Bằng
- Năm sinh – năm mất: 1913-1984.
- Quê quán: Hà Nội.
- Sở trường sáng tác: truyện ngắn, tùy
bút, bút kí.
-

Phong cách sáng tác: Tùy bút của văn
bản giàu chất trữ tình, chất thơ, hướng
vào thế giới nội tâm phong phú.

1. Tác giả Vũ Bằng
- Tác phẩm tiêu biểu: Miếng ngon Hà Nội (1960), Món lạ miền
Nam (1969), Thương nhớ Mười Hai (1972),...

2. Tác phẩm
- Trích Thương nhớ mười hai (bút kí, 1972),
là bài đầu tiên của tập tùy bút
- Thương nhớ mười hai được viết trong thời
gian Vũ Bắng sống ở miền Nam, xa cách quê
hương miền Bắc. Thương nhớ mười hai có
13 bài tùy bút, gồm 12 bài viết về các tháng
trong năm và 1 bài về Tết.

2. Tác phẩm
- Thể loại: tùy bút
- Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm.
- Bố cục: 3 phần
 Phần 1 (từ đầu đến mê luyến mùa xuân): Tình cảm
của con người với mùa xuân.
 Phần 2 (tiếp theo đến liên hoan): Cảnh sắc và không khí
mùa xuân ở đất trời và lòng người.

2. Tác phẩm
- Bố cục: 3 phần
 Phần 3 (còn lại): Nét đẹp của mùa xuân sau rằm tháng
Giêng.
® Mạch lạc của văn bản theo dòng cảm xúc chủ quan
“mặc cho ngòi bút đưa đi, đến đâu hay đến đó…”
® Bài văn xuôi đậm chất thơ, chất trữ tình.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

1. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội
 Đọc đoạn đầu và suy nghĩ trả lời:
Khi nói về mùa xuân, tác giả đã khẳng định như
thế nào? Câu văn “Ai bảo…mê luyến Mùa Xuân”
gợi cho em suy nghĩ gì? Biện pháp nghệ thuật
nào đã được sử dụng ở đây?

1. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội
“Ai bảo được non đừng thương nước, bướm đừng
thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai
thương gái, ai cấm được mẹ yêu con, ai cấm được cô gái còn
son nhớ chồng thì mới hết được người mê luyến mùa xuân.”

- Nghệ thuật: câu phủ định, điệp từ, điệp ngữ, điệp kiểu câu.
  Tình cảm yêu mùa xuân tha thiết, nồng nàn.

1. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội
THẢO LUẬN NHÓM
 Ở đoạn văn 2 tác giả đã bộc lộ tình cảm của
mình như thế nào? Tình cảm ấy nảy sinh từ
đâu? Cảnh sắc mùa Xuân ở Hà Nội và miền
Bắc được gợi tả qua những chi tiết nào?
 Em hình dung “mưa riêu riêu” là mưa như
thế nào? Em cảm nhận “gió lành lạnh” khác
gió lạnh như thế nào?

1. Cảnh sắc và không khí mùa xuân ở Hà Nội
- Nghệ thuật:
 Miêu tả, so sánh đặc sắc;
 Giọng điệu sôi nổi, tha thiết, có sức truyền cảm.
 Hình ảnh gợi cảm.
 Bức tranh mùa xuân đẹp, tràn đầy sức sống, tràn ngập
khắp đất trời nhưng lại ấm áp, nồng nàn, đầy tình yêu
thương, mang nét đặc trưng của mùa xuân miền Bắc.

2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân sau rằm tháng giêng
THẢO LUẬN NHÓM

 Nhà văn cảm nhận sự thay đổi của thiên nhiên qua
những đối tượng nào? Em có nhận xét gì về những từ
ngữ như “hơi phai”, “mùi hương man mác”, vệt xanh
tươi”, “làn sáng hồng”?
 Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật được sử dụng qua những
từ ngữ hình ảnh đó? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?

2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân sau rằm tháng giêng
- Tác giả cảm nhận sự thay đổi của thiên nhiên, đất trời
qua sự thay đổi, chuyển biến về màu sắc, không khí, bầu
trời, mặt đất, cây cỏ…
- Nghệ thuật so sánh được sử dụng hiệu quả.
 Tác giả đã phát hiện ra một vẻ đẹp khác nữa của mùa
xuân đất Bắc. Đó là vẻ đẹp của sự hồi sinh của đất trời,
cây cỏ trổ lộc, đơm hoa, kết trái: ”Đào hơi phai…kiếm nhị”

2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân sau rằm tháng giêng
- Sự cảm nhận, đặc biệt tinh tế, nhạy cảm  sự gắn bó, am
hiểu, tình yêu thiên nhiên; trân trọng, biết tận hưởng vẻ đẹp
cuộc sống.
- Con người trở về với cuộc sống êm đềm, thường nhật.
 Tình yêu cụ thể, dạt dào, tinh tế, sâu sắc và bền bỉ.

2. Cảnh sắc và không khí mùa xuân sau rằm tháng giêng
THẢO LUẬN NHÓM
 Khi mùa xuân đến, bầu không khí gia
đình được miêu tả như thế nào? Liên
hệ với không khí sau Tết ở gia đình
em?

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG
 Cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân ở Hà
Nội và miền Bắc được cảm nhận, tái hiện trong
nỗi nhớ thương da diết của một người xa quê.
 Văn bản thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa con
người với quê hương, xứ sở – một biểu hiện cụ
thể của tình yêu đất nước.

NGHỆ THUẬT
 Giọng điệu sôi nổi, tha thiết nhớ thương, miêu tả
đặc sắc, so sánh hiệu quả.

BÍ MẬT TRÊN
CÁNH HOA

1
2

5

4

1. Tác giả của văn bản Tháng giêng, mơ về trăng non rét
ngọt là ai?
A. Minh Hương

C. Nguyễn Duy

B. Vũ Bằng

D. Nguyễn Tuân

2. Văn bản Tháng giêng, mơ về trăng non rét ngọt được
viết trong hoàn cảnh nào?
A. Tác giả trực tiếp chứng kiến
và miêu tả vẻ đẹp mùa xuân
B. Tác giả miêu tả và bộc lộ cảm
xúc về mùa xuân từ những điều
được nghe kể

C. Đất nước chia cắt, tác giả ở
miền Nam nhớ và hoài vọng về
mùa xuân ở miền Bắc
D. Tác giả đang sống trong mùa
xuân thống nhất

3. Vẻ đẹp của mùa xuân miền Bắc trong tâm trí tác giả là vẻ
đẹp như thế nào?

A. Tươi tắn sôi động
B. Lạnh lẽo và u buồn

C. Thiên nhiên se lạnh
nhưng lòng người ấm áp
tình thương
D. Không gian trong
sáng và ấm áp

4. Câu văn “Ai bảo được non đừng thương nước,... mê
luyến mùa xuân” đã sử dụng phép tu từ gì?
A. Điệp ngữ

C. Dùng từ đồng nghĩa

B. So sánh

D. Dùng lối chơi chữ

5. Câu văn nào sau đây không nhằm bộc lộ trực tiếp tình
cảm của tác giả với mùa xuân?
A. Tôi yêu sông xanh, núi
tím; ...tôi cũng xây mộng ước
mơ

C. Mùa xuân của tôi...mưa riêu
riêu, gió lành lạnh

B. Người yêu cảnh, vào những

D. Đẹp quá đi, mùa xuân

lúc đất trời..đi ra ngoài

ơi- ...của Bắc Việt thương mến

VẬN DỤNG
Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu)
nêu cảm nhận của em về cảnh sắc
và không khí mùa xuân.

VẬN DỤNG
 Tìm một nét nào đó của mùa xuân để nêu những cảm
nhận của mình.
 Tìm ý bằng cách nêu các câu hỏi: Khi nhắc đến mùa
xuân, điều gì hiện lên đầu tiên trong tâm trí em? Khi hình
dung lại rõ hơn về điều đó, em có cảm giác gì? Em hãy
tìm những hình ảnh cụ thể để diễn tả những cảm giác đó?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Ôn tập lại bài Tháng Giêng, mơ
về trăng non rét ngọt.
 Soạn bài: Thực hành tiếng Việt
trang 110.

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN SỰ QUAN TÂM
THEO DÕI CỦA CÁC EM!