BÀI 1. MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH
Mục 1:Con người ra lệnh cho máy tins như thế nào?: 1. Con người ra lệnh cho máy tính như thế nào?
- Khi nháy đúp chuột lên biểu tượng của một phần mềm trên màn hình nền --> phần mềm sẽ được khởi động - Khi soạn thảo văn bản, ta gõ một phím chữ --> Chữ sẽ xuất hiện trên màn hình. Như vậy ta cũng đã ra lệnh cho máy tính (in chữ lên màn hình). Mục 1: Con người ra lệnh cho máy tính như thế nào?
- Khi sao chép một phần văn bản từ vị trí này sang vị trí khác, thực chất đã yêu cầu máy tính thực hiện nhiều lệnh liên tiếp: + Sao chép nội dung phần văn bản vào bộ nhớ của máy tính. + Sao chép nội dung có trong bộ nhớ vào vị trí mới trên văn bản. Mục 1: Con người ra lệnh cho máy tính như thế nào?
Như vậy, để chỉ dẫn máy tính thực hiện một công việc nào đó, con người đưa cho máy tính một hoặc một số lệnh, máy tính sẽ lần lượt thực hiện các lệnh đó. Mục 2: Ví dụ rô bốt nhặt rác: 2. Ví dụ: rô-bốt nhặt rác
Giả sử ta có một rô-bốt có thể thực hiện được các thao tác cơ bản như tiến một bước, quay phải, quay trái, nhặt rác và bỏ rác vào thùng. Hình 1 dưới đây mô tả vị trí của rô-bốt, cọng rác và thùng rác. Ta cần ra các lệnh thích hợp để chỉ dẫn rô-bốt di chuyển từ vị trí hiện thời, nhặt rác và bỏ vào thùng rác để ở nơi quy định Mục 2 (tt): 2. Ví dụ: rô-bốt nhặt rác
Nếu thực hiện theo các lệnh sau đây, rô-bốt sẽ hoàn thành tốt công việc: 1. Tiến 2 bước; 2. Quay trái, tiến 1 bước; 3. Nhặt rác; 4. Quay phải, tiến 3 bước; 5. Quay trái, tiến 2 bước; 6. Bỏ rác vào thùng. Mục 2 (tt): 2. Ví dụ: rô-bốt nhặt rác
Mục 3: Viết chương trình - ra lệnh cho máy tính làm việc: 3. Viết chương trình - ra lệnh cho máy tính làm việc
- Viết chương trình là gì? Là viết các lệnh một cách tuần tự để điều khiển máy tính làm việc. - Chương trình máy tính là gì? Chương trình máy tính là một dãy các lệnh mà máy tính có thể hiểu và thực hiện được. - Khi thực hiện chương trình, máy tính thực hiện như thế nào? Máy tính sẽ thực hiện các lệnh có trong chương trình một cách tuần tự, thực hiện xong một lệnh sẽ thực hiện lệnh tiếp theo, từ lệnh đầu tiên đến lệnh cuối cùng. Mục 3 (tt): 3. Viết chương trình - ra lệnh cho máy tính làm việc
VD: Rô-bốt nhặt rác, chương trình có thể có các lệnh như sau - Tại sao cần viết chương trình? Việc viết nhiều lệnh và tập hợp lại trong một chương trình giúp con người điều khiển máy tính một cách đơn giản và hiệu quả hơn Mục 4: 4. Chương trình và ngôn ngữ lập trình
- Để máy tính có thể xử lí, thông tin đưa vào máy phải được chuyển đổi thành dạng dãy bit (dãy các số chỉ gồm 0 hoặc 1). - Ngôn ngữ máy tính là gì? Ngôn ngữ máy là ngôn ngữ duy nhất dành cho máy tính. Máy tính có thể trực tiếp hiểu và thực hiện. - Ngôn ngữ lập trình là gì? Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ dùng để viết các chương trình máy tính. - Chương trình dịch là gì? Là chương trình dịch các ngôn ngữ khác nhau ra ngôn ngữ máy. Mục 4 (tt): 4. Chương trình và ngôn ngữ lập trình
(1) Viết chương trình bằng ngôn ngữ lập trình; (2) Dịch chương trình thành ngôn ngữ máy để máy tính hiểu được Tóm lại, việc tạo ra chương trình máy tính thực chất gồm hai bước sau: Mục 4 (tt): 4. Chương trình và ngôn ngữ lập trình
- Môi trường lập trình là gì? Chương trình soạn thảo và chương trình dịch thường được kết hợp vào một phần mềm, được gọi là môi trường lập trình. Ví dụ: - Với ngôn ngữ lập trình Pascal có hai môi trường làm việc phổ biến là Turbo Pascal và Free Pascal. - Một số ngôn ngữ lập trình phổ biến hiện nay như C, Java, Basic, Pascal,... Mục 5: Ghi nhớ
1. Con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua các lệnh. 2. Viết chương trình là hướng dẫn máy tính thực hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể. 3. Ngôn ngữ dùng để viết các chương trình máy tính được gọi là ngôn ngữ lập trình. Mục 6: Bài tập
1. Trong ví dụ về rô-bốt, nếu thay đổi thứ tự của lệnh 1 và lệnh 2 trong chương trình, rô-bốt có thực hiện được công việc nhặt rác không? Hãy xác định vị trí mới của rô-bốt sau khi thực hiện xong lệnh "Hãy nhặt rác". Em hãy đưa ra hai lệnh để rô-bốt trở lại vị trí ban đầu. 2. Hãy cho biết lí do cần phải viết chương trình để điều khiển máy tính. 3. Tại sao người ta phải tạo ra các ngôn ngữ lập trình trong khi có thể điều khiển máy tính bằng ngôn ngữ máy? 4. Chương trình dịch làm gì?