Văn bản: - Sang thu (Hữu Thỉnh)
- Nói với con (Y Phương)
(Tự học có hướng dẫn)
A. Văn bản:
SANG THU
Văn bản: - Sang thu (Hữu Thỉnh)
- Nói với con ( Y Phương)
(Tự học có hướng dẫn)
A. Văn bản: Sang thu
1. Đọc, chú thích
I. HD đọc, tìm hiểu chung

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.


Văn bản: - Sang thu (Hữu Thỉnh)
- Nói với con ( Y Phương)
(Tự học có hướng dẫn)
A. Văn bản: Sang thu
1. Đọc, chú thích
I. HD đọc, tìm hiểu chung
2. Tác giả - Tác phẩm (SGK) - In trong tập “Từ chiến hào đến thành phố”; Thể thơ: thơ trữ tình năm chữ
3. Bố cục VB:
Khổ 1
Cảm nhận của tác giả trước tín hiệu báo thu về.

Khổ 2
Cảm nhận sự chuyển biến trong không gian từ cuối hạ sang đầu thu.
Khổ 3
Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm, trải nghiệm.
3 phần
II – Đọc, hiểu văn bản
Sang thu
1. Cảm nhận của tác giả trước tín hiệu báo thu về
Bỗng -> cảm xúc ngạc nhiên, ngỡ ngàng
... hương ổi
gió se -> gió nhẹ, khô và hơi lạnh
sương chùng chình... ->Nghệ thuật: nhân hóa,từ láy gợi hình -> gợi tả bước chuyển nhẹ nhàng của thiên nhiên
Hình như thu đã về
-> Chưa khẳng định một cách chắc chắn,còn một chút mơ hồ ,hoài nghi.
 -> Dấu hiệu nhẹ nhàng, mơ hồ của thời điểm chuyển giao
=>Lòng người ngỡ ngàng, xao xuyến.
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Cảm nhận của tác giả thông qua những lời thơ nào ?
Sương thu lạnh ...Khói thu xây thành
(Cám thu tiền thu – Tản Đà)
Sáng mát trong như sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
(Đất nước – Nguyễn Đình Thi)
II – TÌM HIỂU VĂN BẢN
Sang thu
2. Cảm nhận sự chuyển biến trong không gian từ cuối hạ sang đầu thu.
- Sông .... dềnh dàng
- Chim… vội vã
-> Nghệ thuật: đối, nhân hóa, từ láy gợi hình.
- Đám mây ...
- Vắt nửa mình sang thu
-> Sử dụng nghệ thuật nhân hóa, liên tưởng, tưởng tượng độc đáo.
=> Sự thay đổi của tạo vật nhẹ nhàng mà rõ rệt.
=> Cảm xúc say sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên của tác giả.
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
II - HD đọc, hiểu văn bản
Trắng xóa tràng giang, phẳng lặng tờ
(Tức cảnh chiều thu – Bà Huyện Thanh Quan)
Cảm nhận sự chuyển biến trong không gian từ cuối hạ sang đầu thu qua khổ thơ nào ?
Một tiếng trên không ngỗng nước nào?
(Thu vịnh – Nguyễn Khuyến)
II – TÌM HIỂU VĂN BẢN
Sang thu
3. Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm, trải nghiệm
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Vẫn còn…. nắng
Đã vơi… cơn mưa
Sấm ...bớt ...
-> Sắc độ giảm dần.
-> Thu đến nhưng vẫn còn dư âm của mùa hạ.
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
-> Nghệ thuật: nhân hóa,tả thực, ẩn dụ.
- Tả thực: hàng cây không còn bị bất ngờ, giật mình bởi tiếng sấm.
- Ân dụ: con người từng trải thì càng bĩnh tĩnh, vững vàng trước những biến động bất thường của ngoại cảnh, cuộc đời.
 => Suy ngẫm, chiêm nghiệm về cuộc sống về con người về đất nước.
II – HD đọc, hiểu văn bản
III – TỔNG KẾT
Sang thu
1. Nghệ thuật
Thể thơ năm chữ, nghệ thuật nhân hóa ẩn dụ sáng tạo, hình ảnh giàu sức gợi.
2. Nội dung
Tình yêu tha thiết vẻ đẹp mùa thu quê hương qua cảm nhận tinh tế của tác giả và những suy nghĩ sâu sắc về cuộc đời, về con người.
Ghi nhớ: SGK/71
NÓI VỚI CON
B.VĂN BẢN
I. HD ĐỌC TÌM HIỂU CHUNG:
1. HD đọc, chú thích:
NÓI VỚI CON
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
(Y Phương – Thơ Việt Nam 1945-1985)
_Y Phương_
I. HD ĐỌC TÌM HIỂU CHUNG:
1. HD đọc, chú thích.
NÓI VỚI CON
_Y Phương_
2. Tác giả - Tác phẩm.
* Tên thật: Hứa Vĩnh Sước, sinh năm 1948.
- Là nhà thơ người dân tộc Tày.
- Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng và cách tư duy giàu hình ảnh của người miền núi.
* Sáng tác 1980, được in trong “Thơ Việt Nam 1945 - 1985”
Lờ: một loại dụng cụ dùng để đặt bắt cá, được đan bằng những nan tre vuốt tròn
Thung (thung lũng): dải đất trũng và kéo dài nằm giữa hai sườn đồi núi.
Người đồng mình: người vùng mình, người miền mình. Đây có thể hiểu là những người cùng sống trên một miền đất, cùng quê hương, cùng một dân tộc.
I. HD ĐỌC TÌM HIỂU CHUNG:
1. Đọc, chú thích.
NÓI VỚI CON
_Y Phương_
2. Tác giả - Tác phẩm.
3. Bố cục:
+ Đ1: Từ đầu đến “Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”
=> Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
+ Đ2: Phần còn lại
=> Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha.
2 đoạn:
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
a. Tình cảm gia đình:
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Một bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
- Điệp từ, điệp cấu trúc câu
- Hình ảnh cụ thể mộc mạc, cách diễn đạt chất phác có vẻ như vô lý nhưng lại tạo được sự độc đáo (cách diễn đạt của người miền núi)
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
I. TÌM HIỂU CHUNG
Những câu trên có gi chú ý về NT ?
Tình cảm gia đình được thể hiện qua những câu thơ nào ?
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng
a. Tình cảm gia đình:
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
- Cách gọi thân thương: Người đồng mình
b. Tình cảm của quê hương:
* Con người quê hương:
I. TÌM HIỂU CHUNG:
Tình cảm con người quê hương được thể hiện qua lời thơ nào ở phần đầu bài thơ
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Tình cảm gia đình:
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
b. Tình cảm của quê hương:
* Con người quê hương:
* Thiên nhiên quê hương:
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
Quê hương
Nuôi dưỡng con khôn lớn, trưởng thành
Cội nguồn sinh dưỡng của con
Gia đình
a. Tình cảm gia đình:
b. Tình cảm của quê hương:
* Con người quê hương:
* Thiên nhiên quê hương:
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương:
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :

Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương :
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
3. Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
CÂU HỎI Chỉ ra biện pháp nghệ thuật và cho biết nội dung diễn đạt ở các đoạn thơ sau?
I. TÌM HIỂU CHUNG:

2. Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
1. Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương :
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn

- Cách diễn đạt độc đáo, lấy không gian để đo tâm hồn.
- Cuộc sống vẫn còn nhiều nỗi buồn lo, cực nhọc.
- Ý chí lớn lao.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương :
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Điệp ngữ, so sánh, thành ngữ, từ phủ định.
Hình ảnh thơ giàu sức gợi tả.
- Sống thuỷ chung gắn bó với quê hương
- Dám chấp nhận thử thách và vượt qua nó bằng nghị lực và niềm tin.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương :
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :
- Điệp ngữ.
- Hình ảnh thơ giàu sức gợi.
- Người đồng mình giản dị, mộc mạc, chân phác nhưng không nhỏ bé về ý chí và tâm hồn.
- Tự lực, tự cường xây dựng quê hương với phong tục và truyền thống tốt đẹp.
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương:
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :
Điệp ngữ, so sánh, hình ảnh thơ độc đáo, giàu sức gợi.
Cách diễn đạt độc đáo.
- Ý chí lớn lao.
- Sống thuỷ chung gắn bó với quê hương
- Dám chấp nhận thử thách và vượt qua nó bằng nghị lực và niềm tin.
- Người đồng mình giản dị, mộc mạc, chất phác nhưng không nhỏ bé về ý chí và tâm hồn.
- Tự lực, tự cường xây dựng quê hương với phong tục và truyền thống tốt đẹp.
I. TÌM HIỂU CHUNG
_Y Phương_
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Nói với con về cội nguồn sinh dưỡng :
a. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương :
2. Nói với con về sức sống, truyền thống quê hương và mong ước của cha :
b. Mong ước của người cha:
Lên đường: Trưởng thành vào đời, vào cuộc sống.
Mong con:
- Sống nghĩa tình với quê hương.
- Hãy tự hào về truyền thống của quê hương.
- Tự tin và vững vàng trên bước đường đời.
Mong muốn con:
- Hãy tự hào về truyền thống của quê hương.
- Tự tin và vững vàng trên bước đường đời.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
III. TỔNG KẾT:
NÓI
VỚI
CON

Mong

muốn

con:
Sống nghĩa tình, chung
thuỷ với quê hương.
Tự hào, kế tục và phát huy
truyền thống quê hương.
Tự tin vững bước trên
đường đời.
Tình yêu
thương
con của
cha mẹ
Tình yêu
quê hương
đất nước
Phẩm chất tốt
đẹp của
“Người
đồng mình”
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
NÓI VỚI CON
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
III. TỔNG KẾT:
Ghi nhớ - Sgk trang 74
Qua bài Nói với con, bằng những từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm, Y Phương đã thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình. Bài thơ giúp ta hiểu thêm về sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi, gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
I. TÌM HIỂU CHUNG:
_Y Phương_
Học bài, học thuộc 2 bài thơ, 2 phần ghi nhớ trong 2 bài.
Soạn bài: “Viếng lăng Bác”
+ Đọc, tìm hiểu phần Chú thích Sgk.
+ Trả lời các câu hỏi phần Đọc-hiểu văn bản.
Hướng dẫn về nhà
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Câu 1: Y Phương là người dân tộc này.
Câu 2: Đây là cách gọi những người cùng quê hương của tác giả Y Phương?
Câu 3: Theo nhà thơ thì quê hương đã làm nên điều gì cho con người?
Câu 4: Tính từ chỉ sức sống của người đồng mình?
Câu 5: Đây là một cách hiểu khác về nghĩa của cụm từ "Lên đường"
t
ụ
h
p
h
n
ì
t
(Ô chữ gồm 9 chữ cái) Đây là một tình cảm thiêng liêng của con người.
ử