NGỮ VĂN
LỚP 9


? Đọc thuộc lòng bài thơ “Nói với con” của
Y Phương. Điều lớn lao nhất mà người cha
muốn truyền cho con là gì ?

Điều lớn lao nhất mà người cha muốn truyền cho
con chính là lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ,
bền bỉ, truyền thống cao đẹp của quê hương
và niềm tự tin khi bước vào đời.
Kiểm tra bài cũ
TIẾT 121:
(R. Ta-go)
Mây và sóng
I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc, chú thích
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
Mây và Sóng
Mẹ ơi, trên mây có người gọi con:
“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy đến lúc chiều tà.
Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi
với vầng trăng bạc”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được ?”
Họ đáp :“Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay
lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”.
“Mẹ mình đang đợi ở nhà” - con bảo - “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được”
Thế là họ mỉm cười bay đi.
Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn mẹ ạ.
Con là mây và mẹ sẽ là trăng.
Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm
Trong sóng có người gọi con:
“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn. Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.
Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được ?”
Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.
Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”
Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.
Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.
Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ,
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ.
Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
Nêu một số nét chính về tác giả Ta go ?
- Ra-bin-đra - nát Ta-go (1861 - 1941) là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Nhà văn đầu tiên của Châu Á nhận giải Nôben văn học(1913) với tập “Thơ dâng”.
- Thơ ông thể hiện chất trữ tình triết lí nồng đượm, chủ nghĩa nhân văn sâu sắc.
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
* Tác giả:

Trong vòng 6 năm, ông mất 5
người thân.Vì vậy tình cảm gia
đình trở thành đề tài quan trọng
trong sự nghiệp sáng tác của ông.

Thơ ông thể hiện tinh thần dân
tộc, dân chủ sâu sắc, nhân văn cao
cả; chất trữ tình thắm thiết, triết lí
thâm trầm.
2. Tác giả - Tác phẩm:
(R. Ta-go)
Đền Taj Mahal ở Ấn Độ
Đất nưuớc ấn Độ
Mây và sóng được viết bằng tiếng Ben-gan, in trong tập Si-su (Trẻ thơ) xuất bản năm 1909, sau đó chính Ta-go dịch ra tiếng Anh, in trong tập Trăng non (1915)
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
* Tác phẩm:
2. Tác giả - Tác phẩm:

? Nêu xuất xứ của bài thơ ?
Được chính Ta-go dịch sang tiếng Anh, in trong tập “Trăng non” (1915).
MÂY VÀ SÓNG
- Thể thơ:
Tự do (thơ văn xuôi)
2 phần
Mỗi phần có cấu trúc giống nhau, gồm 3 nội dung:

+ Lời mời mọc của những người trên mây, trong sóng
+ Lời từ chối của em bé
+ Trò chơi của em bé với mẹ
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác giả - Tác phẩm:
1. Đọc, chú thích
3. Bố cục:
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
Phần 1: Từ đầu…-> “ bầu trời xanh thẳm”: Câu chuyện về những người ở trên mây và trò chơi thứ nhất của em bé.
Phần 2:Còn lại: Câu chuyện về những người ở trong sóng và trò chơi thứ hai của em bé.

? Văn bản có kết cấu mấy phần ? Nội dung từng phần là gì ?
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Lời mời gọi của những người trên mây, trong sóng và lời từ chối của em bé.
- Lời nói:
Trên mây:
+ chơi từ khi thức dậy -> chiều tà.


+ chơi với bình minh vàng, vầng trăng bạc.


Trong sóng:
+ ca hát từ sáng sớm -> hoàng hôn.


+ ngao du nơi này nơi nọ.


Vẽ ra một thế giới hấp dẫn, thơ mộng giữa vũ trụ bao la, rực rỡ sắc màu và du dương tiếng hát
- Cách đến với họ:
Đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời
Đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại
Rất đơn giản, dễ dàng và thú vị
=> Lời mời gọi hấp dẫn, khơi gợi sự tò mò, thích khám phá của trẻ thơ.
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
a. Lời mời gọi của những người trên mây, trong sóng.

? Người trên mây và người trong sóng có lời mời gọi như thế nào ?

? Qua lời mời gọi đã vẽ ra một khung cảnh như thế nào ?
? Họ nói với em bé cách để đến được với họ bằng cách nào ?
? Em có nhận xét gì về lời mời gọi của người trên mây và người trong sóng ?
Mẹ mình đang đợi ở nhà
làm sao có thể rời mẹ mà đến được?
- Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà,
làm sao có thể rời mẹ mà đi được?
Khẳng định không
thể rời xa mẹ được
Lời từ chối rất dễ thương, hồn
nhiên, pha chút tiếc nuối
Ca ngợi sức mạnh tình mẫu tử: lòng mẹ yêu con và con yêu mẹ đã giúp em bé vượt lên những ham muốn vui chơi của bản thân.

→ Giá trị nhân văn sâu sắc
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Lời mời gọi của những người trên mây, trong sóng và lời từ chối của em bé.
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
b. Lời từ chối của em bé.
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG

? Trước lời mời gọi đó, em bé đã từ chối ra sao ?

? Lời từ chối đó khẳng định điều gì ?

? Qua đó, tác giả muốn ngợi ca điều gì ?
2. Trò chơi của em bé
+ Con là mây
+ Mẹ là trăng
+ Mái nhà là bầu trời xanh thẳm
+ Hai bàn tay con ôm lấy mẹ.
+ Con là sóng
+ Mẹ là bến bờ kì lạ
+ Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng mẹ.
- Trò chơi hấp dẫn, em được hoà nhập vào thế giới tự nhiên trong cuộc vui chơi ấm áp tình mẫu tử.
-> Lặp từ, hình ảnh so sánh.
- Trò chơi kì thú có thiên nhiên lung linh, có vũ trụ rộng lớn, có mẹ diễn ra trong mái nhà thân yêu của chính mình.
=> Một em bé rất thông minh, giàu trí tưởng tượng, khát khao khám phá thế giới và rất yêu mẹ.
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Lời mời gọi của những người trên mây, trong sóng và lời từ chối của em bé.
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
? Không rời xa mẹ để đi chơi cùng mây sóng, em bé đã có trò chơi như thế nào ?
? Nhận xét gì cách sử dụng từ ngữ, sử dụng hình ảnh, việc sáng tạo trò chơi ?

? Qua đó em thấy em bé là người như thế nào ?
3. Ý nghĩa triết lý của bài thơ:
? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con bài thơ còn gợi cho ta suy ngẫm thêm điều gì nữa ?
Cuộc sống con người thường gặp những cám dỗ. Muốn khước từ
những cám dỗ đó, con người cần có chỗ dựa vững chắc như tình
mẫu tử.

Hạnh phúc không phải là cái gì xa xôi bí ẩn, hay do ai ban phát
mà do chính mình tạo ra.


- Bài thơ còn cho thấy quan hệ giữa tình yêu và sáng tạo.



? Nội dung
chính của
bài thơ
này là
gì?
Ca ngợi
tình mẹ
con thiêng
liêng, cao
đẹp
CÂU HỎI THẢO LUẬN
2. Trò chơi của em bé
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Lời mời gọi của những người trên mây, trong sóng và lời từ chối của em bé.
Có lẽ cuộc đời mỗi con người là một cuộc hành trình dài. Từ những bước chập chững đầu đời cho đến cả mai sau hình bóng mẹ vẫn hằng dõi theo ta mãi.
Câu chuyện của em bé đã kéo chúng ta trở lại trong cái ngày xưa hồn nhiên bằng những trò chơi bên mẹ. Mẹ được ví như mặt trăng, biển cả. Đó là thiên nhiên lớn lao, là vũ trụ vĩnh hằng vô cùng vô tận. Còn con là mây, sóng bay cao, lan xa để mãi hát lên những lời tụng ca về mẹ. Mẹ là người mãi ở trong tim mỗi chúng ta.
- Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.
(Chế Lan Viên)

- Ta đi trọn kiếp con người
Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru.
( Nguyễn Duy)
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật:
- Hình thức lời thoại lồng trong lời kể.
- Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng.
- Cấu trúc tương ứng, có sự lặp lại và phát triển góp phần khẳng định chủ đề.
2. Nội dung:
Bài thơ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt; đồng thời gửi gắm những triết lí đậm tính nhân văn của nhà thơ.
Bài thơ gồm 2 phần, có
cấu trúc giống nhau.
Vậy, theo em, phần 2
cần thiết phải có mặt
hay không ? Vì sao ?
TIẾT 121
Văn bản: MÂY VÀ SÓNG
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

- Học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm vững nội dung, nghệ thuật của bài.
- Sưu tầm những câu thơ, câu hát viết về tình mẫu tử.
- Chuẩn bị bài: “Ôn tập về thơ” (Soạn các câu hỏi Tr 89,90)