MÂY VÀ SÓNG
(R. Ta-go)

I.

Tìm hiểu chung

1. Tác giả:
- Ra-bin-dra-nát Ta-go (1861 – 1941) là nhà thơ
hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.
- Ông là nhà văn đầu tiên của châu Á được nhận
Giải thưởng Nô-ben về văn học (năm 1913).

2. Tác phẩm:
- Bài thơ Mây và sóng rút từ tập thơ Si-su (Trẻ
thơ) được xuất bản năm 1909, là một bài thơ văn
xuôi nhưng vẫn có âm điệu nhịp nhàng.
- Bài thơ được chính Ta-go dịch ra tiếng Anh và in
trong tập Trăng non (1915).
- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.

3. Bố cục:

2 phần.

- Phần 1: Từ đầu ... xanh thẳm: Cuộc trò chuyện của
em bé với mây và mẹ.
- Phần 2: Phần còn lại: Cuộc trò chuyện của em bé
với sóng và mẹ.

II.

Đọc - hiểu văn bản

1. Lời rủ rê của những người sống trên mây và
trong sóng:
- Lần thứ nhất: chơi với bình minh vàng, chơi với vầng
trăng bạc và chơi từ khi thức dậy cho đến lúc chiều tà.
- Lần thứ hai: ca hát từ sáng cho đến hoàng hôn, ngao du
nơi này nơi nọ...
 Không gian rộng lớn, rực rỡ sắc màu (với bình minh
vàng, chơi với vầng trăng bạc); âm thanh quyến rũ (tiếng ca
du dương bất tận); được tự do đi khắp nơi.

 Trò chơi thật vui, hấp dẫn, đầy quyến rũ.

2. Lời từ chối của em bé:

- Lúc đầu (cả hai lần): Em bé tỏ ra thích thú, cũng muốn
tham gia (Nhưng làm thế nào mình lên đó được? / Nhưng làm
thế nào mình ra ngoài đó được?).
- Lúc sau (cả hai lần): Sực nhớ đến mẹ “Mẹ mình đang đợi
ở nhà / Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà” và em bé từ
chối “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được? / làm sao có thể
rời mẹ mà đi được”.
 Tình yêu thương mẹ đã thắng lời mời gọi.
 Sức mạnh của tình mẫu tử  Yêu mẹ, yêu gia đình.

3. Trò chơi sáng tạo của em bé:
- Lần thứ nhất: Biến chính mình thành “mây”, còn
mẹ thành “trăng”, hai bàn tay con ôm lấy mẹ và mái
nhà ta sẽ là bầu trời xanh thẳm.
- Lần thứ hai: Biến chính mình thành “sóng”, còn
mẹ thành “bến bờ kì lạ”; con lăn, lăn mãi rồi sẽ cười
vang vỡ tan vào lòng mẹ...

 Trò chơi của em hay hơn, thú vị hơn vì có sự
hòa hợp giữa thiên nhiên và tình mẫu tử: Trò chơi
em không chỉ có “mây” mà còn có “trăng” (hiện
thân của mẹ) cho em được ôm ấp, được tiếp nhận ánh
sáng dịu dàng; em không chỉ có “sóng” mà còn có
“bến bờ kì lạ” (hiện thân của mẹ), bờ biển bao dung,
rộng mở sẵn sàng đón em “lăn, lăn mãi ...vào lòng”.
 Tình cảm gắn bó của em bé với mẹ - tình mẫu
tử thiêng liêng đầy ý nghĩa.

III
.

Tổng kết

1. Nghệ thuật:
01

02

Bố cục bài thơ thành hai phần giống nhau (thuật lại lời
rủ rê – lời từ chối và lí do từ chối – trò chơi do em bé
sáng tạo) nhưng không trùng lặp về ý và lời.
Sáng tạo nên những hình ảnh thiên nhiên bay bổng,
lung linh, kì ảo; song vẫn rất sinh động, chân thực và gợi
nhiều liên tưởng.

2. Ý nghĩa văn bản:

Bài thơ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng,
bất diệt.

Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ còn
có thể gợi cho ta suy ngẫm thêm điều gì ?

- Bài thơ đã chắp cánh cho trí tưởng tượng của tuổi thơ.
- Tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng, là 1 trong những tình
cảm cao đẹp và gần gũi nhất trong cuộc sống con người.
Nó có thể biến thành sức mạnh giúp con người vượt qua
những cám dỗ, những ham muốn quyến rũ nhất thời.
- Tình mẫu tử là điểm tựa vững chắc trong cuộc sống con
người.
- Hạnh phúc không phải là cái gì xa xôi bí ẩn, hay do ai
ban phát mà do chính mình tạo ra.