1. Mô tả sơ lược quá trình tự
nhân đôi ADN?

1

Trong
tếTrong
bào,tếngoài
Vào
bài mới:
bào, ngoài
AND cón có một loại axit nulêic nữa,
ADN
còn
có
một
loại
đó là ARN. Vậy ARN có cấu tạo, chức
axitnhư
nulêic
nữa
năng
thế nào?
Giữađó
genlà
và ARN
có mối quan hệ gì với nhau ? Chúng
ARN.
ta sẽ tìm hiểu qua nội dung bài học
Vậy
ARN có cấu tạo và
hôm nay.
chức năng gì? Giữa
gen và ARN có mối
quan hệ với nhau như
thế nào? Chúng ta sẽ
tìm hiểu qua bài hôm
nay

2

3

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
1) Cấu tạo :
- ARN cấu tạo từ các nguyên
tố C, H, O, N và P.

? ARN được cấu tạo từ những
nguyên tố nào?
ARN là đại
phân tử,
cấu tạo theo
nguyên tắc
đa phân.

- ARN là đại phân tử, gồm
một mạch xoắn đơn, cấu tạo
theo nguyên tắc đa phân mà
đơn phân là 4 loại nuclêôtit : A,
? Vậy đơn
U, G, X.
phân của
ARN là gì và
gồm những
loại nào?

4

* Thảo luận nhóm : Quan sát hình 17.1, so
sánh cấu tạo của ARN và ADN rồi điền kết
quả vào bảng sau:

Đặc điểm
Số mạch đơn
Các loại
đơn phân
Kích thước,
khối lượng

ARN

ADN

5

Quan sát và nhận xét trình tự từng
nội dung:

Thảo luận cả lớp
Đặc điểm
Số mạch
đơn
Các loại
đơn phân

Kích thước,
khối lượng

ARN

ADN

1

2

A, U,
G, X

A, T,
G, X

-Nhận xét về số mạch đơn?

-Nhận xét về các loại đơn phân

6

Nhận xét kết quả

Thảo luận cả lớp
Đặc điểm
Số mạch
đơn
Các
loại đơn
phân
Kích thước,
khối lượng

-Nhận xét số mạch đơn?

ARN

ADN

1

2

A, U,
G, X

A, T,
G, X
-Nhận xét về các loại đơn phân?

-Nhận xét về kích thước, khối lượng?
7

Nhận xét kết quả nhóm 1:

Thảo luận cả lớp
Đặc điểm
Số mạch
đơn
Các loại
đơn phân

ARN

ADN

1

2

A, U,
G, X

A, T,
G, X
-Nhận xét về kích thước, khối lượng?

Kích thước,
khối lượng

nhỏ
hơn
ADN

-ADN dài hàng trăm micrômet,
lớn hơn
khối lượng từ hàng triệu đến hàng
ARN
chục triệu đvCacbon, còn ARN thì
có kích thước, khối lượng nhỏ hơn.
8

Thảo luậncả lớp:
? Vậy cấu tạo của ADN và ARN
giống nhau ở những điểm nào?

-Đều cấu tạo từ các nguyên tố
C, H, O, N và P.
-Đều là đại phân tử, cấu tạo theo
nguyên tắc đa phân.
-Đơn phân có 3 loại giống nhau
là: A, G, X.
-Các nuclêôtit đều liên kết với
nhau thành mạch.

9

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
1) Cấu tạo :

- ARN cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O,
N và P.
- ARN là đại phân tử, gồm một mạch
xoắn đơn, cấu tạo theo nguyên tắc đa phân
mà đơn phân là 4 loại nuclêôtit : A, U, G,
X.

2) Chức năng : ARN gồm 3 loại:

+ mARN : Truyền đạt thông tin
quy định cấu trúc của prôtêin.

? ARN được chia làm những
loại nào và dựa vào đâu mà
phân loại như vậy?
-Loại ARN nào sau đây có chức
năng truyền đạt thông tin di
truyền?
a. tARN

c. rARN

b. mARN

d. Cả 3 loại ARN trên

? ARN vận chuyển có chức
+ tARN: Vận chuyển axitamin tới năng gì?
nơi tổng hợp prôtêin.
?Chức năng của ARN ribôxôm?
+ rARN: Là thành phần cấu tạo
? Quan hệ chức năng của 3 loại
nên Ribôxôm.
ARN trên?
II/ ARN được tổng hợp theo
Đều tham gia vào quá trình
10
nguyên tắc nào?
tổng hợp ARN.

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
II/ ARN được tổng hợp theo
nguyên tắc nào?
- ARN được tổng hợp ở kì trung
gian, tại nhiễm sắc thể, trong
nhân tế bào.
1) Quá trình tổng hợp ARN:

? ARN được tổng hợp ở đâu?

- Gen tháo xoắn, tách dần thành
2 mạch đơn.

- Các nuclêôtit ở mạch khuôn
liên kết với các nuclêôtit tự do
theo nguyên tắc bổ sung.
- Khi tổng hợp xong, ARN tách
khỏi gen đi ra chất tế bào.

? Quá trình tổng hợp ARN
11
diễn ra như thế nào?

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
II/ ARN được tổng hợp theo
nguyên tắc nào?
1) Quá trình tổng hợp ARN:

- Gen tháo xoắn, tách dần thành 2
mạch đơn.
- Các nuclêôtit ở mạch khuôn liên kết
với các nuclêôtit tự do theo nguyên tắc
bổ sung.

- Khi tổng hợp xong, ARN tách khỏi
gen đi ra chất tế bào.

2) Nguyên tắc tổng hợp :
- Nguyên tắc khuôn mẫu:
Dựa trên 1 mạch đơn của
gen.
- Nguyên tắc bổ sung :
A - U, T- A, G - X, X - G

? ARN được tổng hợp dựa vào mấy
mạch đơn của gen?
Dựa trên 1 mạch đơn của gen, gọi là
mạch khuôn.
? Các loại nuclêôtit nào liên kết với
nhau để tạo cặp trong quá trình hình
thành mạch ARN?
Nuclêôtit loại A của mạch khuôn liên
kết với nuclêôtit lọại U của mạch
ARN.
12
Tương tự: T- A, G-X, X-G

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
II/ ARN được tổng hợp
theo nguyên tắc nào?
1)Quá trình tổng hợp
ARN :
2) Nguyên tắc tổng hợp :
- Khuôn mẫu : Dựa trên 1 mạch đơn
của gen.

? Có nhận xét gì về trình tự các đơn
phân trên mạch ARN so với mỗi mạch
A - U, T- A, G - X, X - G
3) Mối quan hệ giữa gen và đơn của gen?
ARN :
Mạch ARN được tổng hợp có trình tự
- Trình tự các nuclêôtit trên các nuclêôtit tương ứng với trình tự
mạch khuôn của gen qui
các nuclêôtit trên mạch khuôn nhưng
định trình tự các nuclêôtit theo nguyên tắc bổ sung.
13
trên mạch ARN.
- Nguyên tắc bổ sung :

I/ ARN (Axit ribônuclêic) :
1) Cấu tạo :
- ARN cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O,
N và P.
- ARN là đại phân tử, gồm một mạch
xoắn đơn, cấu tạo theo nguyên tắc đa
phân mà đơn phân là 4 loại nuclêôtit : A,
U, G, X.
2) Chức năng : ARN gồm 3 loại:
+ mARN: Truyền đạt thông tin quy
định cấu trúc của prôtêin.
+ tARN: Vận chuyển axitamin tới nơi
tổng hợp prôtêin.
+ rARN: Là thành phần cấu tạo nên
Ribôxôm.
II/ ARN được tổng hợp theo nguyên tắc
nào?
- ARN được tổng hợp ở kì trung gian,
tại nhiễm sắc thể.

1) Quá trình tổng hợp ARN:
- Gen tháo xoắn, tách dần thành 2 mạch
đơn.
- Các nuclêôtit ở mạch khuôn liên kết
với các nuclêôtit tự do theo nguyên tắc bổ
sung.
- Khi tổng hợp xong, ARN tách khỏi gen
đi ra chất tế bào.
2) Nguyên tắc tổng hợp :
- Khuôn mẫu : Dựa trên 1 mạch đơn của
gen.
- Nguyên tắc bổ sung :
A - U, T – A, G – X, X - G
3) Mối quan hệ giữa gen và ARN :
Trình tự các nuclêôtit trên mạch
khuôn của gen qui định trình tự các
nuclêôtit trên mạch ARN.
14

Ghi nhớ:
ARN là đại phân tử được cấu tạo theo nguyên tắc
đa phân do nhiều đơn phân là các nuclêôtit thuộc
4 loại A,U,G,X liên kết tạo thành một chuỗi xoắn
đơn.
ARN được tổng hợp dựa trên khuôn mẫu là một
mạch của gen và diễn ra theo nguyên tắc bổ sung.
Do đó, trình tự các nuclêôtit
trên mạch khuôn của gen
qui định trình tự các
nuclêôtit trên mạch ARN.

15

Câu 1 : Một đoạn mạch của gen có cấu
trúc như sau :
Mạch 1 : – A – T – G – X – T – X – G –

|

|

|

|

|

|

|

Mạch 2 : – T – A – X – G – A – G – X –

Xác định trình tự các đơn phân của
đoạn mạch ARN được tổng hợp từ
mạch 2?
16

Đáp án : Trình tự các đơn
phân của mạch ARN được
tổng hợp từ mạch 2 là :
–A–U–G–X–U–X–G –
17

Câu 2 : Một đoạn mạch ARN có trình tự
các nuclêôtit như sau :
–A–U–G–X–U–U–G –A–X–

Xác định trình tự các
nuclêôtit trong đoạn gen đã
tổng hợp ra đoạn mạch
ARN trên?
18

Đáp án: Trình tự các nuclêôtit
trong đoạn gen đã tổng hợp ra
đoạn mạch ARN trên là :
–T–A– X–G–A– A–X– T–G–

|

|

|

|

|

|

|

|

|

–A–T– G–X– T–T– G–A–X–
19

- Học kĩ bài cũ, trả lời câu hỏi 1,
2, 5 ( trang 53)
- Làm vào vở bài tập câu 3, 4
(trang 53)
- Đọc mục : Em có biết
- Xem trước bài Prôtêin.
20