Bài 21:
Nam châm vĩnh cửu
VẬT LÝ 9
Bài C1 (trang 58 SGK Vật Lý 9): Nhớ lại kiến thức về từ tính của nam châm ở lớp 5 và lớp 7, hãy đề xuất và thực hiện một thí nghiệm để phát hiện xem một thanh kim loại có phải là nam châm hay không.
Lời giải:
Đưa thanh kim loại lại gần đống vụn sắt. Nếu thanh kim loại hút vụn sắt thì đó là nam châm.
Bài C2 (trang 58 SGK Vật Lý 9): Đặt kim nam châm trên giá thẳng đứng như mô tả trên hình 21.1 (SGK).
- Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng nào?
- Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay. Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm còn chỉ hướng như lúc đầu nữa không? Làm lại thí nghiệm hai lần và cho nhận xét.

Lời giải:
Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo hướng Nam - Bắc.
Xoay cho kim nam châm lệch khỏi hướng vừa xác định, buông tay thì kim nam châm vẫn chỉ hướng như lúc đầu. Kim nam châm luôn chỉ theo một hướng nhất định.
Bài C3 (trang 59 SGK Vật Lý 9): Đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau (hình 21.3 SGK). Quan sát hiện tượng, cho nhận xét.
Lời giải:
Cực Bắc của kim nam châm bị hút về phía cực Nam của thanh nam châm.
Bài C4 (trang 59 SGK Vật Lý 9): Đổi đầu của một trong hai nam châm rồi đưa lại gần nhau. Có hiện tượng gì xảy ra với các nam châm?
Lời giải:
Các cực cùng tên của hai nam châm sẽ đẩy nhau.
Bài C5 (trang 59 SGK Vật Lý 9): Theo em, có thể giải thích thế nào hiện tượng hình nhân đặt trên xe của Tổ Xung Chi luôn chỉ hướng nam?
Lời giải:
Do Tổ Xung Chi đã lắp đặt trên xe một thanh nam châm.
Bài C6 (trang 59 SGK Vật Lý 9): Người ta dùng la bàn (hình 21.4 SGK) để xác định hướng Bắc, Nam. Tìm hiểu cấu tạo của la bàn. Hãy cho biết bộ phận nào của la bàn có tác dụng chỉ hướng. Giải thích. Biết rằng mặt số của la bàn có thể quay độc lập với kim nam châm.
Lời giải:
Kim nam châm của la bàn là bộ phận chỉ hướng. Tại mọi vị trí trên Trái Đất (trừ ở hai cực) kim nam châm luôn chỉ hướng Nam - Bắc.
Bài C7 (trang 60 SGK Vật Lý 9): Hãy xác định tên từ cực của các nam châm thường dùng trong phòng thí nghiệm (nam châm thẳng, nam châm chữ U, kim nam châm).
Lời giải:
Đầu của thanh nam châm có ghi chữ N là cực Bắc, đầu có ghi chữ S là cực Nam.
Bài C8 (trang 60 SGK Vật Lý 9): Xác định tên các từ cực của thanh nam châm trên hình 21.5 SGK.
Lời giải:
Cực có ghi chữ N là cực Bắc của thanh nam châm, sát với cực Bắc là cực Nam.
Câu 1: Một nam châm vĩnh cửu có đặc tính nào dưới đây?
A. Khi bị cọ xát thì hút các vật nhẹ.
B. Khi bị nung nóng lên thì có thể hút các vụn sắt.
C. Có thể hút các vật bằng sắt.
D. Một đầu có thể hút, còn đầu kia thì đẩy các vụn sắt.
SAI RỒI
SAI RỒI
SAI RỒI
ĐÚNG RỒI
Câu 2: Khi nào hai thanh nam châm hút nhau?
A. Khi hai cực Bắc để gần nhau.
B. Khi để hai cực khác tên gần nhau.
C. Khi hai cực Nam để gần nhau.
D. Khi để hai cực cùng tên gần nhau.
ĐÁP ÁN
B. Khi để hai cực khác tên gần nhau.