*Daïy toát
*Hoïc toát
*GV: NGUYỄN PHÚC LỢI
*CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP ***
*LỚP 9
*ch­Ư¬ng II: ĐiÖn tõ häc
*- Tæ Xung Chi lµ nhµ ph¸t minh cña Trung Quèc thÕ kØ V. ¤ng ®· chÕ ra xe chØ nam.
*- ĐÆc ®iÓm cña xe nµy lµ dï xe cã chuyÓn ®éng theo hư­íng nµo thì hình nh©n trªn xe còng chØ tay vÒ h­ưíng Nam.
*Ở Trung Quốc thế kỉ V
*Mô phỏng hình nhân trên xe chỉ nam của Tổ Xung Chi?
*ch­Ư¬ng II: ĐiÖn tõ häc
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*TL:Đ­ưa thanh kim lo¹i l¹i gÇn vôn s¾t, thÐp. NÕu thanh kim lo¹i hót vôn s¾t, thÐp thì nã lµ nam ch©m.
*C1: Có một thanh kim loại làm thế nào để biết thanh kim loại đó có phải là một nam châm không?
*1. ThÝ nghiÖm
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*+Nam châm là những vật có khả năng hút sắt thép …
*C2: ĐÆt kim nam ch©m trªn gi¸ th¼ng ®øng nh­ư * hinh 21.1
*+ Khi ®· ®øng c©n b»ng, kim nam ch©m n»m däc theo hư­íng nµo?
*+Xoay cho kim nam ch©m lÖch khái h­ưíng võa x¸c ®Þnh, bu«ng tay. Khi ®· ®øng c©n b»ng trë l¹i, kim nam ch©m cßn chØ hư­íng nh­ư lóc ®Çu nữa kh«ng? Lµm l¹i thÝ nghiÖm hai lÇn vµ cho nhËn xÐt?
*1. ThÝ nghiÖm
*+Khi ®· ®øng c©n b»ng, kim nam ch©m n»m däc theo h­ưíng Nam-B¾c ®Þa lÝ.
*B¾c
*Nam
*+ Khi ®· ®øng c©n b»ng, kim nam ch©m n»m däc theo hư­íng nµo?
*+Xoay cho kim nam ch©m lÖch khái hư­íng võa x¸c ®Þnh, bu«ng tay. Khi ®· ®øng c©n b»ng trë l¹i, kim nam ch©m cßn chØ hư­íng như­ lóc ®Çu nữa kh«ng? Lµm l¹i thÝ nghiÖm hai lÇn vµ cho nhËn xÐt?
*Dương Ngọc Bưu - Vật lý 9
*
*H­ưíng B¾c H­ưíng Nam
*+Từ thí nghiệm trên hãy hoàn thành kết luận sau?
* Bình th­ưêng, kim (hoÆc thanh) nam ch©m tù do, khi ®· ®øng c©n b»ng lu«n chØ h­ưíng...…….... Mét cùc cña nam ch©m lu«n chØ h­ưíng B¾c gäi lµ……….., cßn cùc kia lu«n chØ hư­íng Nam ®­ưîc gäi lµ…….......
*Nam-B¾c
*cùc B¾c
*cùc Nam
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*+Nam châm là những vật có khả năng hút sắt thép …
*+ Bình thường , kim nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hướng Nam –Bắc
*Ngoài sắt, thép nam châm còn hút được ni ken, cô ban, gađôlini … các kim loại này là các vật liệu từ. Nam châm hầu như không hút đồng, nhôm và các kim loại không thuộc nhóm vật liệu từ
*+Nam ch©m chữ U
*+Nam ch©m th¼ng
*+Kim nam ch©m
*+Người ta sơn các màu khác *để phân biệt các từ cực của nam châm, màu sơn phụ thuộc vào nhà sản xuất (thông thường màu đỏ là cực bắc) *+Nhiều khi trên nam châm có *ghi chữ N(North), chỉ cực Bắc. Chữ S(South) chỉ cực Nam.
*Mét sè nam ch©m dïng trong phßng thÝ nghiÖm vµ trong cuéc sèng
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*+Nam châm là những vật có khả năng hút sắt thép …
*+ Bình thường , kim nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hương Nam –Bắc
*+ Cực chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc, kí hiệu là chữ N *+ Cực chỉ hướng Nam gọi là cực Nam, Kí hiệu là chữ S
* Khi đ­ưa tõ cùc cña hai nam ch©m l¹i gÇn nhau
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*+Nam châm là những vật có khả năng hút sắt thép …
*+ Bình thường , kim nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hương Nam –Bắc
*+ Cực chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc, kí hiệu là chữ N *+ Cực chỉ hướng Nam gọi là cực Nam, Kí hiệu là chữ S
*II. Tương tác giữa hai nam châm:
*ThÝ nghiÖm:
*C3: Đưa tõ cùc cña hai nam ch©m l¹i gÇn nhau (H 21.3 ). Quan s¸t hiÖn t­ưîng vµ cho nhËn xÐt.
*C4: Đæi ®Çu cña mét trong hai nam ch©m råi ®­a l¹i gÇn nhau. Cã hiÖn t­ưîng gì x¶y ra víi c¸c nam ch©m?
*Thanh Nam châm
*Kim nam châm
*Kết quả tương tác
*Nhận xét
*Cực Nam
*Cực Nam
*Cực Bắc
*Cực Bắc
*Cực Nam
*Cực Bắc
*Cực Bắc
*Cực Nam
*Hút nhau
*Hút nhau
*Đẩy nhau
*Đẩy nhau
*Các cực cùng tên thì đẩy nhau
*Các cực khác tên thì hút nhau
*->Hai nam châm đặt gần nhau:
*Bài 21: Nam ch©m vÜnh cöu
*I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
*+Nam châm là những vật có khả năng hút sắt thép …
*+ Bình thường , kim nam châm tự do, khi đã đứng cân bằng luôn chỉ hương Nam –Bắc
*+ Cực chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc, kí hiệu là chữ N *+ Cực chỉ hướng Nam gọi là cực Nam, Kí hiệu là chữ S
*II. Tương tác giữa hai nam châm:
*+Các cực cùng tên thì đẩy nhau
*+Các cực khác tên thì hút nhau
*III.Vận dụng:
*III. VËn dông
*C5: Theo em, cã thÓ gi¶i thÝch thÕ nµo hiÖn t­ưîng hình nh©n trªn xe cña Tæ Xung Chi lu«n lu«n chØ hư­íng Nam?
*C6: Ngư­êi ta dïng la bµn ®Ó x¸c ®Þnh h­ưíng B¾c, Nam. Tìm hiÓu cÊu t¹o cña la bµn. H·y cho biÕt bé phËn nµo cña la bµn cã t¸c dông chØ hư­íng. Gi¶i thÝch. BiÕt r»ng mÆt sè cña la bµn cã thÓ quay ®éc lËp víi kim nam ch©m.
*C8: X¸c ®Þnh tªn c¸c tõ cùc cña thanh nam ch©m trªn H 21.5.
*III. VËn dông
*C5: Theo em, cã thÓ gi¶i thÝch thÕ nµo hiÖn t­ưîng hình nh©n trªn xe cña Tæ Xung Chi lu«n lu«n chØ hư­íng Nam?
*TL C5: Vì nhà phát minh người Trung Quốc Tổ Xung Chi đã lắp trên xe một thanh nam châm.
*III. VËn dông
*TLC6: Bộ phận chỉ hướng của la bàn là kim nam châm. Bởi vì tại mọi nơi trên trái đất (trừ hai địa cực) kim nam châm luôn chỉ hướng Nam – Bắc
*C6: Ng­êi ta dïng la bµn ®Ó x¸c ®Þnh h­ưíng B¾c, Nam. Tìm hiÓu cÊu t¹o cña la bµn. H·y cho biÕt bé phËn nµo cña la bµn cã t¸c dông chØ hư­íng. Gi¶i thÝch. BiÕt r»ng mÆt sè cña la bµn cã thÓ quay ®éc lËp víi kim nam ch©m.
*III. VËn dông
*C8: X¸c ®Þnh tªn c¸c tõ cùc cña thanh nam ch©m trªn H 21.5.
*N
*S
*H×nh 21.5
*III. VËn dông
*C8: X¸c ®Þnh tªn c¸c tõ cùc cña thanh nam ch©m trªn h. 21.5.
*N
*S
*H×nh 21.5
*S
*N
*III. VËn dông
*? NÕu cã mét thanh nam ch©m th¼ng bÞ g·y t¹i chÝnh giữa cña thanh, hái lóc nµy mét nöa cña thanh nam ch©m sÏ như­ thÕ nµo? *a. ChØ cßn tõ cùc B¾c * *b. ChØ cßn tõ cùc Nam * *c. Cßn mét trong hai tõ cùc * *d. VÉn cã hai tõ cùc Nam vµ tõ cùc B¾c
*d
*?: Quan s¸t hai thanh nam ch©m trªn hinh vÏ. Gi¶i thÝch t¹i sao thanh nam ch©m 2 l¹i l¬ löng trªn thanh nam ch©m 1?
*1
*2
*NAM CHÂM *VĨNH CỬU
*La bàn dùng để xác định phương hướng: Bộ phận chính là một kim nam châm tự do
*Khi để tự do, cực luôn chỉ hướng Bắc gọi là từ cực Bắc (N), còn cực luôn chỉ hướng Nam gọi là từ cực Nam (S).
*Nam châm hút sắt, thép, cô ban…(các vật liệu từ).
*Nam châm nào cũng có 2 từ cực *
*Khi đặt 2 nam châm gần nhau, các từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau.
**Cã thÓ em chƯ­a biÕt
*+Vµo năm 1600, nhµ vËt lÝ ng­êi Anh W.Ghin-bít, ®· ®­ưa ra gi¶ thuyÕt tr¸i ®Êt lµ mét nam ch©m khæng lå..
*+ ĐÓ kiÓm tra gi¶ thuyÕt cña mình, W. Ghin-bít ®· lµm mét qu¶ cÇu lín b»ng s¾t nhiÔm tõ, gäi lµ - Tr¸i ĐÊt tÝ hon- vµ ®Æt c¸c cùc tõ cña nã ë c¸c ®Þa cùc. Đưa la bµn l¹i gÇn tr¸i ®Êt tÝ hon «ng thÊy trõ hai tõ cùc, cßn ë mäi ®iÓm trªn qu¶ cÇu, kim la bµn ®Òu chØ h­ưíng Nam-B¾c. HiÖn nay vÉn ch­ưa cã sù gi¶i thÝch chi tiÕt vµ tho¶ ®¸ng vÒ nguån gèc tõ tÝnh cña tr¸i ®Êt