CHƯƠNG IX: NĂNG LƯỢNG

- NĂNG LƯỢNG LÀ GÌ?
- NĂNG LƯỢNG CÓ VAI TRÒ NHƯ THẾ NÀO ĐỐI VỚI THẾ GIỚI VÔ SINH
VÀ HỮU SINH
Mục tiêu:
• Lấy được ví dụ để chứng tỏ năng lượng đặc trưng cho khả năng tác dụng lực.
• Phân loại được năng lượng theo tiêu chí.
• Nêu được sự truyền năng lượng trong một số trường hợp đơn giản.
• Lấy được ví dụ chứng tỏ: Năng lượng có thể truyền từ dạng này sang dạng
khác, từ vật này sang vật khác
• Nêu được định luật bảo toàn năng lượng và lấy ví dụ minh họa
• Nêu được năng lượng hao phí xuất hiện khi nào.
• Lấy được ví dụ về một số loại năng lượng tài tạo thông dụng.
• Đề xuất được biện pháp để tiết kiệm năng lượng.

Trong hình có những dạng năng lượng nào mà em đã biết?

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN TRONG TRANH
Dạng năng lượng
Năng lượng mặt trời
Năng lượng gió
Năng lượng dòng nước
Năng lượng điện
Năng lượng hạt nhân
…………..

Biểu hiện

Biểu hiện của từng dạng năng lượng.

CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG XUẤT HIỆN TRONG TRANH
Dạng năng lượng

Biểu hiện

Năng lượng mặt trời

Ánh sáng, nhiệt độ

Năng lượng gió

Cánh quạt gió quay

Năng lượng dòng nước

Nhà máy thủy điện hoạt động

Năng lượng điện
Năng lượng hạt nhân
…………..

Các thiết bị điện hoạt động
Nhà máy điện hạt nhân
…………..

HÃY NÊU TÁC DỤNG CỦA NĂNG LƯỢNG

Nguồn năng lượng
Năng lượng từ pin

Tác dụng

Năng lượng từ mặt trời

Đèn sáng, đồng hồ hoạt động,…
Con người và động vật hoạt động và
phát triển
Thực vật sinh sôi và phát triển,…

Năng lượng từ dòng nước

Tạo ra thủy điện, xói mòn đất,…

Năng lượng từ gió

Tạo ra điện gió, gây bão, .…

…………..…

…………..…

Năng lượng từ thức ăn

Liên hệ độ mạnh yếu của
năng lượng với sự biến đổi
của đối tượng bị năng
lượng đó tác động

NĂNG LƯỢNG VÀ TÁC DỤNG LỰC
LUẬN ĐIỂM

VÍ DỤ

Khi năng lượng càng nhiều
thì lực tác dụng có thể càng
mạnh

Gió càng to tạo lực càng lớn làm lá cờ, cây rung
càng mạnh
Gió quá mạnh có thể tạo lực lớn đến mức phá
hủy các vật

Khi năng lượng càng nhiều Gió càng kéo dài tạo lực càng lâu làm lá cờ,
thì thời gian tác dụng của lực cây rung càng lâu
có thể càng dài
Gió mạnh càng kéo dài thì càng nhiều vật bị phá
hủy

TRÒ CHƠI
Dụng cụ:
- 4 Chiếc xe đồ chơi giống hệt nhau
- 4 Ống hút giống nhau.
Tiến hành: Thổi hơi qua ống hút để tạo
ra lực đẩy đủ mạnh làm cho xe đồ chơi
chuyển động (hình)
Thảo luận:
a. Muốn cho xe chuyển động nhanh hơn và xa hơn thì phải làm thế nào?
b. Từ thí nghiệm trên hãy rút ra mối quan hệ giữa năng lượng truyền cho vật
với độ lớn lực tác dụng và thời gian lực tác dụng lên vật

BÁO CÁO KẾT QUẢ
a. Muốn cho xe chuyển động nhanh hơn và xa hơn cần thổi mạnh hơn
b. Từ thí nghiệm ta thấy:
Năng lượng truyền cho vật càng nhiều thì lực tác dụng lên vật càng lớn và thời
gian lực tác dụng lên vật càng dài

2. Tìm ví dụ về mối liên hệ giữa năng lương và lực tác dụng.

Trả lời:
- Khi gió thổi vào cây, năng lượng gió càng lớn thì lực tác dụng vào cây càng
mạnh  cây rung càng mạnh và càng lâu.
- Năng lượng chân truyền cho quả bóng càng nhiều thì lực tác dụng của chân
vào bóng càng lớn bóng lăn càng nhanh và càng lâu dừng lại

Hoàn thành các câu sau đây bằng cách ghi vào vở các từ thích hợp
trong khung, được đánh số thứ tự từ (1) đến (7)
Ánh sáng của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất
a. Năng lượng……..(1)……..
Sống
Phát triển
được các loại thực vật hấp thụ để ……….(2)…….và
…...(3)……
b. …………(4)……..
Năng lượng dự trữ trong pin của điện thoại di động giúp
điện thoại ghi và phát ra âm thanh, hình ảnh. ……(5)
…….lưu
Năng
lượngtrữ trong xăng, dầu cần cho hoạt động của xe máy,
ô tô, máy bay, tàu thủy và các phương tiện giao thông khác
c. Xăng, dầu và các chất đốt (than, gỗ, rác thải,…) được gọi là
nhiên liệu. Chúng giải phóng …..(6)………….., tạo ra nhiệt và
Năng lượng
……(7)…… khi bị đốt cháy
Ánh sáng

-

Ánh sáng
Năng lượng
Nhiệt
Phát triển
Sống

SỰ TRUYỀN NĂNG LƯỢNG
Năng lượng có thể truyền từ vật này sang vật khác, từ nơi này đến nơi khác theo
nhiều cách
THẢO LUẬN:
Tìm ví dụ về sự truyền năng lượng trong thực tiễn
TRUYỀN NĂNG LƯỢNG

VÍ DỤ

Thông qua tác dụng lực

1. Gió truyền năng lượng cho cánh quạt quay
2. Chân truyền năng lượng cho bóng chuyển động
3. Động cơ truyền năng lượng làm ô tô chuyển động

Qua truyền nhiệt

1. Lửa truyền năng lượng làm ấm nước nóng lên
2. Ánh sáng truyền năng lượng cho quần áo nóng lên
3. Dòng điện truyền năng lượng cho bếp điện nóng lên

LUYỆN TẬP

Năng lượng
từ thức ăn
Nhận biết năng lượng

Năng lượng
từ pin

NĂNG
LƯỢNG

Năng lượng
từ ánh sáng,…

Nă
lượ ng
và ng
dụ tác
lực ng

Năng lượng càng
nhiều thì lực tác
dụng có thể càng lớn

Tru
yề
n

Năng lượng càng
nhiều thì thời gian
tác dụng của lực có
thể càng lâu

Hình thức tác dụng lực
nă

ng

lư

ợn

g

Hình thức truyền
nhiệt

VẬN DỤNG

DỤNG CỤ:
- Một số que kem
- Vòng chun
- Keo nến
- kéo

NHẮC NHỞ
• Lớp chia theo tổ - hoàn thành sản phẩm phần vận dụng (thuyền). Báo
cáo bằng powerpoint hoặc clip cho giáo viên
• Làm btvn trong sbt
• Nghiên cứu trước bài mới