Ngắm trăng
_Hồ Chí Minh_

I.Tìm
hiểu
chung

1. Tác giả

Là vị lãnh tụ thiên tài của dân
tộc và nhà thơ lớn của đất
nước.
Là chiến sĩ cộng sản quốc tế.
Hồ Chí Minh
(1890 -1969)

Là danh nhân văn hoá thế giới.

2. Văn bản
Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ chữ
Xuất xứ: Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà lao của
tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.

2. Tác phẩm
Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ
Xuất xứ: chữ Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà
lao của tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.
Đọc, chú thích

望月  
獄 中 無 酒 亦 無 花，
對 此 良 宵 奈 若 何。
人 向 窗 前 看 明 月，
月 從 窗 隙 看 詩 家。

Vọng nguyệt
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Ngắm trăng
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.

2. Tác phẩm
Xuất xứ:

Trích trong tập thơ “ Nhật kí trong tù “( 133 bài thơ
chữ Hán), khi Người bị bắt giam và giải tới các nhà
lao của tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc.

Đọc, chú thích
Khai (Mở ra)
Thể loại: Thơ thất ngôn tứ tuyệt Thừa (Phát triển, nâng cao câu khai)
Chuyển (Chuyển ý)
Hợp (Tổng hợp)

II. Đọc –
hiểu văn
bản

1.

Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
(Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?)
Hoàn cảnh ngắm trăng của Bác có gì
đặc biệt?
Tâm trạng của Bác trước đêm trăng
thể hiện thế nào? Đối chiếu bản Phiên
âm, Dịch nghĩa, Dịch thơ và cho biết
câu thơ dịch đã thể hiện chính xác
tâm trạng của Bác chưa?

1.

Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa
+ Điệp ngữ “vô” - Nhấn mạnh sự thiếu thốn của người tù.

Không
rượu

Không
hoa

Không
tự do

Bị xiềng
xích

1.

Hai câu đầu

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Câu hỏi tu từ
Tâm trạng bối rối, rung cảm trước
thiên nhiên
Người tù

Ung dung; tình cảm tự nhiên, mãnh liệt

2. Hai câu cuối

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia

(Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.)

Cho nhận định sau: “Hai câu thơ cuối
không chỉ cho thấy sự hòa hợp giữa con
người và thiên nhiên mà còn cho thấy
cuộc vượt ngục về tinh thần của người
chiến sĩ cách mạng.” Em có đồng ý với
nhận định đó không? Giải thích.

2. Hai câu cuối

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
Cấu trúc đăng đối + Điệp từ, nhân hóa
Giao hoà đặc biệt, người và trăng chủ
động tìm đến nhau bất chấp song sắt
nhà tù
Tinh thần thép: Phong thái ung dung,
vượt lên sự tàn bạo của kẻ thù, tư
tưởng tự do của Bác

Thi sĩ yêu thiên nhiên
Người chiến sĩ với chất
thép sáng ngời
Người có phong thái ung
dung tự tại, vượt lên trên
sự khắc nghiệt của nhà tù.

III. Tổng kết

1. Nghệ thuật

Thể thất ngôn tứ tuyệt giản dị mà hàm súc
Kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại
Sử dụng BPTT vừa giản dị vừa hàm súc

2. Nội dung

Tình yêu thiên nhiên tha thiết của người tù
Phong thái ung dung tự tại, sức mạnh tinh
thần kì diệu
Bài thơ là một cuộc vượt ngục tinh thần
đặc biệt của người tù Hồ Chí Minh.