1. Đọc văn bản

Mưa xuân (II)

Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.

Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau phau.

Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.

Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.

Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội đình.

2. Tìm hiểu chung

Tác
giả

Nguyễn Bính

Xuấ
t xứ

In trong Nguyễn
Bính toàn tập,
tập 1 – NXB Hội
nhà văn 2017

Th
ể
thơ

Thơ bảy chữ

PTB
Đ
chín
h

Biểu cảm

Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội đình.
Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau phau.
Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.

- Những dấu ấn đặc trưng
của mùa xuân Bắc Bộ

Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội đình.
Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau phau.
Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.

- Mang sức sống bừng dậy
của mùa xuân: tuy không
xuất hiện một cách đột khởi,
mạnh mẽ mà âm thầm nảy nở,
lan truyền từ cỏ cây đến muôn
loài. Mưa xuân được cảm nhân
qua từng trạng thái, hành động
của thiên nhiên. Vạn vật
dường như chậm rãi, thong
thả, nhịp nhàng đón nhận từng
khoảnh khắc xuất hiện mưa
xuân.

Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội đình.
Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau phau.
Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.

- Thiên nhiên giao hòa, quấn
quýt, vui sướng với sự xuất
hiện của mưa xuân.

Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
Nào ai nhìn thấy rõ mưa xuân
Tơ nhện vừa giăng sợi trắng ngần
Bươm bướm cứ bay không ướt cánh
Người đi trẩy hội tóc phơi trần.
Đường mát da chân lúa mát mình
Đôi bờ cỏ dại nở hoa xanh
Gò cao đứng sững trâu kềnh bụng
Nghếch mõm nghe vang trống hội đình.
Núi lên gọn nét đá tươi màu
Xe lửa về Nam chạy chạy mau
Một toán cò bay là mặt ruộng
Thành hàng chữ nhất trắng phau phau.
Bãi lạch bờ dâu sẫm lá tơ
Làng bên ẩm ướt giọng chuông mờ
Chiều xuân lưu luyến không đành hết
Lơ lửng mù sương phảng phất mưa.

- Thiên nhiên được cảm
nhận từ gần đến xa, từ cận
cảnh đến toàn cảnh.

 Bằng biện pháp nghệ thuật nhân hóa, các từ ngữ,
hình ảnh đặc trưng miêu tả cảnh vật, loài vật, tác giả
đã tái hiện hình ảnh thiên nhiên mùa xuân mang đặc
trưng thiên nhiên Bắc Bộ với sức sống bừng dậy, âm
thầm nảy nở, lan truyền từ cỏ cây đến muôn loài.
Thiên nhiên giao hòa, quấn quýt với sự xuất hiện của
mùa xuân.

Hoạt động nhóm
- GV chia lớp thành 4 nhóm
- Tìm hiểu cảm xúc của tác giả trong
bài “Mưa xuân (II)” qua phiếu học
tập
- Thời gian: 5 phút

Tác giả dường như
rất ngỡ ngàng trước
những phát hiện,
cảm nhận về sự hiện
diện của mưa xuân.

Tác giả dường như
hoà mình vào thiên
nhiên, nâng niu, trân
quý từng khoảnh
khắc đẹp đẽ về mưa
xuân, cảm nhận bằng
tất cả các giác quan.

Bức tranh mùa xuân
hiện lên thật yên ả,
thanh bình khiến
người đọc cảm nhận
rất rõ cảm giác bình
yên, thư thái trong
tâm hồn, cảm xúc
của tác giả trước
khoảnh khắc tuyệt
diệu của mùa xuân.

Thiên nhiên luôn chứa đựng những điều bí ẩn, kì thú. Để có thể
phát hiện trọn vẹn từng khoảnh khắc đẹp đẽ của vạn vật, con người
cần giữ một tâm thế bình yên, thư thái, tập trung tất cả các giác
quan để giao cảm với thiên nhiên, có như vậy mới lắng nghe, nhận
ra được từng sự biến chuyển, cái cựa mình rất khẽ của tự nhiên.
Nhờ vậy, con người có thể thấy mình gần gũi, “hiểu” rõ hơn thế
giới bí ẩn ấy.

- Hình ảnh thơ sinh động, mộc mạc,
gần gũi, sử dụng lối nói gián tiếp.
- Sử dụng nhiều hình ảnh nhân hóa,
lối nói ví von.

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của cảnh vật
thiên nhiên, đất trời trong một chiều
mưa xuân. Tác giả miêu tả sự sống
bừng tỉnh, sinh sôi nảy nở của muôn
loài qua một buổi mưa xuân.

Luyện tập
Viết kết nối
Viết đoạn văn (khoảng 10 – 12
câu) theo lối diễn dịch nêu cảm
nhận của em về bức tranh thôn
quê trong bài Mưa xuân II của
Nguyễn Bính

1

2

3

4

5

CÂU HỎI 1: Bài thơ Mưa xuân (II) do ai
sáng tác?

A. Hàn Mặc Tử

B. Nguyễn Bính

C. Xuân Quỳnh

D. Viễn Phương

CÂU HỎI 2: Bài thơ Mưa xuân (II) được
viết bằng thể thơ nào?

A. Thơ năm chữ

B. Thơ sáu chữ

C. Thơ tự do

D. Thơ bảy chữ

CÂU HỎI 3: Chỉ ra biện pháp tu từ sử dụng trong khổ
thơ sau:
Chiều ấm mùi hương thoảng gió đưa
Tà tà mưa bụi rắc thưa thưa
Cây cam cây quít cành giao nối
Lá ngửa lòng tay hoa đón mưa.
A. So sánh

B. Nhân hóa

C. Điệp ngữ

D. Hoán dụ

CÂU HỎI 4: Câu thơ “Nào ai nhìn thấy rõ mưa
xuân” cho thấy cảm nhận như thế nào của tác giả
về sự hiện diện của mưa xuân trong bức tranh
thiên nhiên?

A. Bình thản

B. Ngại ngùng

C. Ngỡ ngàng

D. Lạ lẫm

CÂU HỎI 5: Cách cảm nhận của tác giả về
thiên nhiên gợi cho em suy nghĩ gì về mối
quan hệ giữa con người với tự nhiên?

A. Xa cách, tách biệt

B. Gần gũi, thân thiết

C. Giao hòa, quấn quýt
với nhau

D. Đáp án B và C chính
xác