TẬP LÀM VĂN 4
TUẦN 1
Tiết 1: Thế nào là kể chuyện?
NỘI DUNG
I
Nhận xét
II
Ghi nhớ
II
Luyện tập
I – Nhận xét
Câu 1. Kể lại câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể và trả lời câu hỏi.
Câu chuyện có những nhân vật nào?
Các sự việc xảy ra và kết quả của các sự việc ấy.
M : - Sự việc 1 :Bà cụ đến lễ hội ăn xin  không ai cho.
c) Ý nghĩa của câu chuyện.
Câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể có các nhân vật:
+ chính : bà lão ăn xin và hai mẹ con bà góa
+ phụ : những người dự lễ hội
I – Nhận xét
I – Nhận xét
Sự việc xảy ra
Kết quả
b)
Bà già đi xin ăn trong ngày cúng phật
không ai cho bà vào
Bà ăn xin gặp mẹ con bà góa
được mẹ con bà góa cho ăn và mời vào nhà
Đêm khuya, bà ăn xin hiện thành một con giao long lớn
bà cho mẹ con bà góa gói tro và hai mảnh vỏ trấu rồi ra đi
Nước lũ dâng cao
hai mẹ con bà góa chèo thuyền cứu người
I – Nhận xét
c) Ý nghĩa của câu chuyện:
Ca ngợi người có lòng nhân ái, vì đồng loại.
Khẳng định những người có lòng nhân ái sẽ gặp may mắn.
Giải thích sự hình thành của hồ Ba Bể.
Câu 2: Bài văn sau có phải là bài văn kể chuyện không? Vì sao?
Hồ Ba Bể
Hồ Ba Bể nằm giữa bốn bề vách đá, trên độ cao 1200 m so với mực nước biển. Chiều dài của hồ bằng một buổi chèo thuyền độc mộc. Hai bên hồ là những ngọn núi cao chia hồ làm ba phần bằng nhau : Bể Lầm, Bể Lèng, Bể Lù.
Mỗi hòn đá, gốc cây, mỗi loài thú, loài chim, cho đến từng loài thủy tộc nơi đây đều gắn với một sự tích li kì. Sắc nước, hương trời ở đây cũng mang màu sắc huyền thoại. Các cô gái ngồi bên khung cửa dệt thổ cẩm soi bóng xuống hồ. Người Việt Bắc nói rằng : “ Ai chưa biết hát bao giờ đến Ba Bể sẽ biết hát . Ai chưa biết làm thơ đến Ba Bể sẽ làm được thơ. ” Ai chưa tin điều đó hãy đến Ba Bể một lần.
Không phải là bài văn kể chuyện
Trong bài văn này không có nhân vật, không có sự kiện. Nó là bài văn giới thiệu về hồ Ba Bể.
Câu 3: Thế nào là kể chuyện?
Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự kiện có đầu có cuối, các sự kiện có liên quan đến nhau và cùng liên quan đến các nhân vật của câu chuyện ; mỗi câu chuyện cần nêu lên một ý nghĩa nào đó.
II – Ghi nhớ
Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự kiện có đầu có cuối, các sự kiện có liên quan đến nhau và cùng liên quan đến các nhân vật của câu chuyện ; mỗi câu chuyện cần nêu lên một ý nghĩa nào đó.
III – Luyện tập
Bài 1: Trên đường đi học về, em gặp một người phụ nữ vừa bế con vừa mang nhiều đồ đạc. Em đã giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường. Hãy kể lại câu chuyện đó.
Hướng dẫn
- Đề bài đưa ra một tình huống cụ thể (trên đường đi học về, em gặp một người phụ nữ vừa bế con vừa mang nhiều đồ đạc. Em đã giúp cô ấy xách đồ đi một quãng đường) và yêu cầu em kể lại câu chuyện đó.
- Xác định các nhân vật: câu chuyện kể lại theo đề bài trên sẽ có nhân vật chính là em và người phụ nữ có con nhỏ ; ngoài ra còn có một nhân vật phụ là em bé – con của người phụ nữ.
- Hình dung các sự kiện (em gặp người phụ nữ đó như thế nào, em chào hỏi và đã giúp đỡ người phụ nữ đó như thế nào,…..), sắp xếp các sự kiện theo trật tự thời gian trước sau.
- Chọn ngôi kể và kể lại câu chuyện.
Bài mẫu
Một hôm, trên đường đi học về, tôi gặp cô Hòa – hàng xóm nhà tôi. Tôi thấy cô Hòa một tay bế bé Bi, còn tay kia thì xách một cái túi thức ăn rất nặng. Cô Hòa đi rất chậm, vẻ mệt mỏi khó nhọc. Thỉnh thoảng cô lại để cái túi xuống đất, đổi tay bế bé Bi. Tôi bước nhanh đến bên cạnh cô, nhẹ nhàng và lễ phép hỏi:
- Cô đi chợ về ạ ? Để cháu giúp cô một tay nhé!
Thấy em nói vậy, cô Hòa mừng rỡ nói:
- A ! Anh Tuấn đi học về đấy à ? May quá, cháu giúp cô một tay nhé !
Tôi nói tiếp :
- Cô để cháu bế em, còn cô thì xách túi.
Tôi giớ tay, bé Bi cười toe toét, nhoài ngay sang tay tôi.
Vừa đi vừa chuyện trò, chẳng mấy chốc cô cháu tôi đã đến khu tập thể. Thì ra hôm nay là sinh nhật bé Bi, lại cùng dịp chú Dũng ở đơn vị về thăm nhà nên cô Hòa đi chợ mua nhiều thứ hơn mọi người.
Tôi còn bế bé Bi về nhà chơi để cô Hoa chuẩn bị nấu nướng. Tôi cảm thấy rất vui khi được chơi với em bé và giúp cô Hòa được một việc nhà
III – Luyện tập
Bài 2: Câu chuyện vừa kể trên có các nhân vật nào? Ý nghĩa câu chuyện là gì?
Các nhân vật chính là em và cô Hòa
Nhân vật phụ là em bé
Ý nghĩa câu chuyện : cần quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau. Đó là nếp sống văn hóa mới, nhất là khi người cần giúp gặp khó khan vất vả.