NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM


I. Gi?i thi?u:
1. Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585)
- Hiệu là Bạch Vân cư sĩ.
- Quê: Xã Lý Học - Vĩnh Bảo - ngoại thành Hải Phòng.
- Đỗ trạng nguyên năm 1535.
- Làm quan dưới Triều Mạc.
- Tính tình thẳng thắn, cương trực.

2. Sự nghiệp văn chương
(SGK)
3. Xuất xứ
Trích trong tập “Bạch Vân quốc ngữ thi”
"Ao cạn vớt bèo cấy muống
Đìa thanh phát cỏ ương sen"
(Thuật Hứng - Nguyễn Trãi)
Rủ nhau ra tắm hồ sen
Nước trong bóng mát hương chen cạnh mình
Cớ chi vườn ngọc ao quỳnh
Thôn quê vẫn thú hữu tình xưa nay
(ca dao)
II. Đọc hiểu văn bản
1. Vẻ đẹp cuộc sống nhàn tản
Điệp từ: một liệt kê: mai, cuốc, cần câu
 sẵn sàng, chu đáo, cuộc sống bình dị
Từ láy: thơ thẩn  trạng thái thảnh thơi, ung dung
“Thơ thẩn” là như thế nào?
Măng trúc, giá đỗ, tắm hồ, tắm ao
Söï ñaïm baïc ôû thöùc aên queâ muøa. Ñaây laø caây nhaø laù vöôøn, laø do coâng söùc cuûa mình. Sinh hoạt thì thích taêm ao hoà như những ngöôøi bình daân khaùc
II. Đọc hiểu văn bản
Từ những hình ảnh: măng trúc, giá đỗ, tắm hồ, tắm ao cho ta thấy cuộc sống của tác giả như thế nào?
2. Vẻ đẹp nhân cách của tác giả
II. Đọc hiểu văn bản
Nghệ thuật đối lập
Vắng vẻ >< lao xao
Ta dại >< người khôn
Đối lập giữa nhân cách và danh lợi, tâm trạng thanh thản, nhân cách thanh cao, thoát khỏi vòng danh lợi
Quan niệm về "dại " và " khôn" của tác giả như thế nào?
"Khôn mà hiểm độc là khôn dại
Dại vốn hiền lành ấy dại khôn"
(Thơ Nôm - Bài 94)
Ba gian am quán, lòng hằng mến
Đòi chốn sơn hà, mặt đã quen
Thanh vắng thú quê giàu mấy nả
Dữ lành miệng thế mặc chê khen
Đạo nọ nghĩa này trăm tiếng bướm
Nghe thôi thinh thỉnh lại đồng tiền.
(Thơ Nôm Bài 5)
"Hoa trúc tay tự giồng
Gậy, dép bén mùi hoa
Chén, cốc ánh sắc hồng
Rửa nghiên cá nuốt mực
Pha trà, chim lánh khói"
(Ngụ hứng ở quán Trung Tân)
"Trăng thanh gió mát là tương thức
Nước biếc non xanh ấy cố tri."
II. Đọc hiểu văn bản
3. Vẻ đẹp trí tuệ của Nguyễn Bỉnh Khiêm:
Trí tuệ nhận ra công danh của cải quyền qúy là giấc chiêm bao. Trí tuệ nâng cao nhân cách để từ bỏ chốn lao xao quyền quí đến nơi vắng vẻ đạm bạc mà thanh cao.:
Vẻ đẹp trí tuệ của tác giả thể hiện như thế nào?
4. Chủ đề:
Bài thơ thể hiện quan niệm về cuộc sống nhàn tản. Hoà hợp với tự nhiên, lánh xa quyền uy để giữ có�t cách thanh cao.

Từ vẻ đẹp của cuộc sống nhàn tản, vẻ đẹp của nhân cách và trí tuệ của tác giả, hãy cho biết chủ đề của bài thơ