Ôn tập về NHÂN HÓA
1.Thế nào là nhân hóa ?
Nhân hóa là cách gọi, tả các sự vật bằng những từ ngữ được dùng để gọi, tả người làm cho chúng có hoạt động, tính cách, suy nghĩ giống như con người; làm cho chúng trở nên sinh động, hấp dẫn, gần gũi, sống động và có hồn hơn.
Ví dụ :
- Ông mặt trời đang tươi cười chào ngày mới.
- Con gà trống biết tán tỉnh , biết mời gà mái đến để đãi giun.
- Bác xe biết ngửi thấy mùi đất mới.
2. Các cách nhân hóa:



Nhân hóa
Gọi
Tả
Nói
Bác gà trống
Chú ếch con
Đám mây dạo chơi
Chú ếch ngồi học
Chị gió ơi
Tôi là chiếc xe lu
- Gọi sự vật bằng những từ ngữ dùng để gọi con người:

Ví dụ: Ông mặt trời, chị chổi rơm
- Tả sự vật bằng những từ ngữ dùng để tả con người:
+ Về hình dáng: Dòng sông uốn mình qua cánh đồng xanh ngắt lúa khoai
+ Về hoạt động: :
Bão bùng thân bọc lấy thân
Tay ôm tây níu tre gần nhau thêm.
(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)
Mây vừa mặc áo hồngBão
Thoắt đã thay áo trắng
Áo vạt dài vạt ngắn
Cứ suốt ngày lang thang
- Tả sự vật bằng những từ ngữ dùng để tả con người:

Về tâm trạng: Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt những cây tưng bừng, ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư
Về tính cách:     
Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Nói, xưng hô với sự vật thân mật như với con người.

Ví dụ : Em hoa ơi! Chị yêu em lắm. 
Bài 1: Em hãy tìm các sự vật được nhân hóa trong đoạn thơ sau:
Đồng hồ báo thức
Bác kim giờ thận trọng
Nhích từng li, từng li
Anh kim phút lầm lỳ
Đi từng bước, từng bước
Bé kim giây tinh nghịch
Chạy vút lên trước hàng
Ba kim cùng tới đích
Rung một hồi chuông vang
 - Sự vật được nhân hóa trong đoạn thơ đó là mỗi bộ phận trong chiếc đồng hồ: Kim giờ, kim phút, kim giây (sự vật được nhân hóa) được gọi tên rất than mật (bác, anh, bé).
- Các sự vật được gọi tên thân mật với những đặc điểm riêng của chúng: Kim giây quay rất nhanh (tinh nghịch), kim giờ (quay chậm) thận trọng...
Bài 2: Em hãy tìm các sự vật được nhân hóa trong đoạn thơ sau:
  a) Đồng làng vương chút heo may
Mầm cây tỉnh giấc, vườn đầy tiếng chim
Hạt mưa mải miết trốn tìm
Cây đào trước cửa lim dim mắt cười
b)  Cơn giông như được báo trước rào rào kéo đến. Ngàn vạn lá gạo múa lên, reo lên. Chúng chào anh em của chúng lên đường...Cây gạo rất thảo và rất hiền, cứ đứng đó mà hát lên trong gió, góp với bốn phương kết quả dòng nhựa của mình.
a) Những sự vật nào được nhân hóa? (Mầm cây, hạt mưa, cây đào)
Tác giả đã nhân hóa các sự vật ấy bằng cách nào? (Dùng từ ngữ chỉ bộ phận của người, đặc điểm của người để nói về cây...).
b )Ở câu b: Các sự vật cơn giông, lá cây, cây...được nhân hóa.
Bài 25:Đọc bài thơ sau, gạch dưới sự vật được nhân hoá và trả lời câu hỏi:
 

 
Em thương
Em thương làn gió mồ côi
Không tìm thấy bạn, vào ngồi trong cây
Em thương sợi nắng đông gầy
Run run ngã giữa vườn cây cải ngồng.
a) Hai sự vật đó được tả bằng những từ ngữ nào?
b) Cách tả hai sự vật như vậy có gì hay?
Em thương
Em thương làn gió mồ côi
Không tìm thấy bạn, vào ngồi trong cây
Em thương sợi nắng đông gầy
Run run ngã giữa vườn cây cải ngồng.
a) Hai sự vật đó được tả bằng những từ ngữ : mồ côi, đông gầy, run run ngã, ngồi trong cây.
b) Cách tả hai sự vật như vậy có gì hay: Hình ảnh trở nên sinh động và đáng yêu hơn.


Bài 3: Em hãy đặt 5 câu có hình ảnh nhân hóa.