CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MÔN LỊCH SỬ!

Lịch sử 12

Nước Mỹ và Tây Âu

KHỞI ĐỘNG
• Theo em, quốc gia nào là siêu
cường lớn mạnh nhất thế giới?
• Hãy chia sẽ điều em biết về tình
hình chính trị, kinh tế của quốc
gia đó.

MỸ

Về kinh tế:
• GDP đạt 27 nghìn tỷ USD (năm 2023), chiếm 1/4 GDP toàn cầu.
• Các ngành kinh tế chủ đạo: công nghiệp ô tô, hàng không, viễn
thông, điện tử, công nghiệp nông sản, thực phẩm, dầu mỏ,…
Về chính trị:
• Luôn dẫn đầu trong vai trò đứng đầu quốc tế trong các tổ chức như
NATO và Liên hợp quốc.
• Những thách thức trong nước, bao gồm căng thẳng chủng tộc, bất
bình đẳng và nội bộ chính trị bất ổn đang

BÀI 11
NƯỚC MỸ VÀ
CÁC NƯỚC TÂY ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

Lịch sử 9

Nước Mỹ và Tây Âu

NỘI DUNG BÀI HỌC

I

Nước Mỹ từ năm 1945 đến năm 1991
1. Tình hình kinh tế.
2. Tình hình chính trị

II

Các nước Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991
1. Tình hình kinh tế.
2. Tình hình chính trị

Lịch sử 9

Nước Mỹ

I.
NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

Khai thác 11.1 – 11.4, mục Em có biết, thông tin
mục 1 - SGK tr.55 – 57 và hoàn thành nhiệm vụ:

Nhóm chẵn: Tìm hiểu về tình hình kinh tế
của nước Mỹ từ năm 1945 đến năm 1991.

Nhóm lẻ: Tìm hiểu về tình hình chính trị

SỬ 9

của nước Mỹ từ năm 1945 đến năm 1991.

a. Tình hình kinh tế
Nhóm chẵn:

11.1. Từ
những năm 60
của thế kỉ XX,

Khai thác tư liệu 11.1 – 11.2, mục
Em có biết, thông tin mục 1 SGK
tr.55, 56 và trả lời câu hỏi: Trình
bày những nét chính về kinh tế của
nước Mỹ trong thời kì 1945 – 1991.

Niu Oóc đã là
một trung tâm
kinh tế - tài
chính lớn nhất
thế giới (ảnh
chụp T4/1960)

Tư liệu 1: Mỹ là nơi khởi đầu và đi đầu trong
cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba, bắt
đầu từ những năm 40 của thế kỉ XX. Mỹ đã
đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực
như khoa học cơ bản, máy tính, máy tự động
và hệ thống máy tự động, các nguồn năng
lượng mới, những vật liệu mới, “Cách mạng
xanh” trong nông nghiệp, công cuộc chinh
phục vũ trụ,… Nhờ những thành tựu đó, nền
kinh tế Mỹ không ngừng tăng trưởng.

Giai đoạn 1: 1945 - 1973
Nội dung chính
Thời gian: 1944
Đồng đô la được nhiều nước
công nhận.
Có uy tín trong giao dịch
quốc tế.
Đồng Đô la Mỹ

Giai đoạn 1: 1945 - 1973

Nội dung chính
Thời gian: 1948 – 1952
Chi 13,3 tỉ đô la, tài trợ cho
châu Âu tái thiết đất nước.
Hàng ngàn người biểu tình ở Tây Đức phản đối
tình trạng lương thực thảm khốc (31/3/1947)

Giai đoạn 2: 1973 – đầu thập niên 80 của TK XX
• Khủng hoảng năng lượng
bùng phát.

• Lạm phát, suy thoái.

Cấu trúc lại nền kinh tế:
• Tập

trung

vào

dịch vụ, tài chính.

• Phát triển công nghệ thông tin,
công nghệ sinh học, hóa dược.

23/12/1973: xe hơi xếp thành một hàng đôi tại
một trạm xăng ở Thành phố New York. Lệnh
cấm vận dầu mỏ của Ả Rập đã gây ra tình trạng

Biển báo có nội dung "Thiếu xăng! Giới hạn bán

thiếu xăng trên toàn quốc và định hình chính

10 gallon xăng cho mỗi khách hàng" được dán

sách đối ngoại của Hoa Kỳ cho đến ngày nay.

tại một trạm xăng ở Connecticut trong cuộc
khủng hoảng năng lượng

Giai đoạn 3: Giữa thập niên 80 của TK XX – 1991:
Kinh tế dần phục hồi.

Biểu đồ này hiển thị ba chỉ số chứng khoán chính kể từ năm 1975

Tư liệu mở rộng:
• Kinh tế phát triển đã tác động đến
ngành xây dựng.
• Nhiều tòa nhà chọc trời được xây
dựng trong những năm 70 của TK XX.
• Trong đó, có Khu phức hợp Trung tâm
Thương mại Thế giới Niu Y- Oóc.

Toà tháp đôi này đã bị
phá hủy trong cuộc tấn
công khủng bố vào
ngày 11/9/2001.

Kết luận
3 giai đoạn
Giai đoạn
1945 – 1973:
kinh tế
phát triển
thịnh vượng.

Giai đoạn từ 1973 – đầu
thập niên 80 của TK XX:
khủng hoảng, suy thoái và
nỗ lực tái cấu trúc kinh tế.

Giai đoạn giữa
thập niên 80 của
TK XX -1991:
kinh tế dần
phục hồi.

b. Tình hình chính trị
Nhóm lẻ:
Khai thác tư liệu 11.3, 11.4, thông tin
mục 1b SGK tr.56, 57, kết hợp tư liệu
GV cung cấp và trả lời câu hỏi: Trình

11.3. Biểu tình chống chiến tranh Việt Nam ở

bày những nét chính về chính trị của

Đại học Mi-chi-gân ngày 20/9//1969 (dòng chữ

nước Mỹ trong thời kì 1945 – 1991.

tiếng Anh trên biểu ngữ mang nội dung: “Chấm
dứt chiến tranh! Đưa binh lính trở về nhà”)

Tư liệu 2: Khi Tổng thống Ních-xơn
quyết định leo thang chiến tranh xâm
lược Việt Nam (1969), làn sóng biểu
tình lớn nhất của sinh viên trong lịch
sử nước Mỹ đã diễn ra. Chỉ trong
tháng 5/1970, khoảng 4 triệu người
Mỹ đã tham gia các cuộc biểu tình
11.4. Ri-gân và Goóc-ba-chốp trong cuộc gặp
thượng đỉnh đầu tiên bàn về khả năng giải trừ
vũ khí hạt nhân tại Giơ-ne-vơ, tháng 11/1985

phản chiến, đóng cửa các lớp học tại
hàng trăm ngồi trên khắp nước Mỹ.

Giữa thập niên 60 của TK XX
Duy trì, bảo vệ, phát
Mục đích

triển chế độ tư bản.
Ưu tiên ngân sách quốc
gia: chạy đua vũ trang.
Cách

Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ
thay nhau cầm quyền

Kết quả

biệt

trong

nhập theo đầu người
Xã hội bất ổn.

thu

Cuối thập niên 60 của TK XX
• Chiến tranh xâm lược
của Mỹ tại Việt Nam.
Làn sóng phản chiến
tại Mỹ.
Xã hội Mỹ chia rẽ,
mâu thuẫn.

Biểu tình phản đối chiến tranh Việt Nam

Phong trào phản đối chiến tranh Việt Nam lên
đỉnh điểm ở khắp nơi trên thế giới

Những năm 70 của TK XX:
Đối
nội

Lấy lại niềm tin của người dân
sau chiến tranh Việt Nam.
Bê bối quốc gia.
Cải thiện quan hệ với Liên Xô,

Đối
ngoại

Trung Quốc (1972).
Chấm dứt Chiến tranh lạnh
với Liên Xô (1989).

Năm 1989, Mỹ và Liên Xô
tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh

Cái bắt tay lịch sử giữa Tổng thống Mỹ Richard
Nixon và Thủ tướng Chu Ân Lai tại Bắc Kinh
vào ngày 21-2-1972

Cố vấn Mỹ-Tiến sĩ Henry Kissinger gặp gỡ
các nhà lãnh đạo Trung Quốc Chu Ân Lai
và Mao Trạch Đông

Chuyến công du lịch sử của tổng thống Mỹ
Richard Nixon ở thủ đô Moskva.
Bush và Gorbachev tại Hội nghị
thượng đỉnh Helsinki năm 1990

Lịch sử 9

Nước Mỹ

Em hãy đọc mục Nhân vật lịch sử SGK tr.56 để tìm hiểu thêm về
Mác-tin Lu-thơ Kinh – nhà lãnh đạo của phong trào dân quyền ở Mỹ.

Mác-tin Lu-thơ Kinh tại Đài tưởng niệm Lin-côn
- thủ đô Oa-sinh-tơn (Mỹ) đã có bài phát biểu nổi tiếng
“Tôi có một giấc mơ” vào ngày 28/8/1963

Kiến thức mở rộng:
Cuộc khủng hoảng Oa-tơ-ghết (1972 –
9174):

• Liên quan đến chính quyền của Tổng thống Mỹ R. Ních-xơn.
• Thời gian: 1972 - 1974.
• Vụ bê bối bắt nguồn từ việc chính quyền R. Ních-xơn liên tục cố gắng
che đậy sự dính líu của mình trong vụ đột nhập vào trụ sở Ủy ban Quốc
gia đảng Dân chủ tại Tòa nhà Văn phòng Oa-tơ-ghết ở Oa-sinh-tơn
ngày 17/6/1972.

Bức ảnh trên không của khu phức hợp
Oa-tơ-ghết tại Oa-sinh-tơn

Bức ảnh Nixon rời Nhà Trắng ngay trước khi
đơn từ chức của ông có hiệu lực, ngày
9/8/1974

Theo em, sự kiện nào ảnh
hưởng lớn nhất đến tình hình
chính trị nước Mỹ những năm
70 của thế kỉ XX? Vì sao?

THẢO LUẬN NHÓM

1972: R. Ních-xơn đến thăm Trung
Quốc và Liên Xô.
Sự kiện này phản ánh quan điểm đối
ngoại: ưu tiên sử dụng chủ nghĩa
thực dụng trong quan hệ quốc tế
Quan hệ Xô - Mỹ duy trì ở trạng thái

Tổng thống Richard Nixon và ông Mao

“chung sống hoà bình” (1962 - 1973)

Trạch Đông - Chủ tịch ĐCS Trung

hoặc “hoà hoãn” (1961 - 1978).

Quốc trong cuộc gặp vào tháng 2.1972

Tác động
• Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ
thay nhau cầm quyền.
• Phong trào đấu tranh dân quyền –
chống phân biệt chủng tộc, đòi
quyền công dân cho người da đen;
phản đối chiến tranh tại Việt Nam.
• Cải thiện quan hệ với Liên Xô,
Trung (1972) và chấm dứt Chiến
tranh lạnh với Liên Xô (1989).

TIẾT 2

II.

CÁC NƯỚC TÂY ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

THẢO LUẬN NHÓM
Khai thác tư liệu 11.5 – 11.8, thông tin mục 2a, 2b SGK tr.57 –
59 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.
Tư liệu
Tư liệu 11.5
Tư liệu 11.6
Tư liệu 11.7
Tư liệu 11.8
Tình hình các nước Tây Âu
Kinh tế
Chính trị

Thông điệp
 
 
 
 
Nét nổi bật
 
 

Tư liệu 3:
“Tháng 4 năm 1948, Quốc hội Mỹ thông qua
“Đạo luật viện trợ nước ngoài” với những
quy định: Các nước nhận viện trợ buộc phải
kí với Mỹ những hiệp định tay đôi (có tính
chất nô dịch); phải thi hành “hết sức nhanh
chóng” các chính sách kinh tế, tài chính mà
Mỹ yêu cầu; phải bảo đảm quyền lợi cho tư
nhân Mỹ đầu tư kinh doanh; phải cung cấp
nguyên liệu chiến lược cho Mỹ…”.
(Vũ Dương Ninh (Chủ biên), Một số chuyên đề lịch sử thế giới,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2001, tr.307)

Từ trái sang phải, Tổng thống Harry S
Truman, Tướng George Marshall, Paul
Hoffman và Averell Harriman tại Phòng
Bầu dục thảo luận về Kế hoạch
Marshall, ngày 29 tháng 11 năm 1948.

Tư liệu 4:
Vùng Rua là đầu tàu kinh tế của
Cộng hòa Liên bang Đức, đặc
biệt là giai đoạn “thần kì kinh tế”
những năm 1950 – 1960. Trong
giai đoạn, vùng Rua tăng trưởng
trung bình hằng năm là 9%, cung
cấp phần lớn sản lượng than đá
và thép cho nền công nghiệp
Cộng hòa Liên bang Đức.

Các mỏ than vùng Rua
(Cộng hòa Liên bang Đức)

Tư liệu 11.5:

Thông điệp:
Châu Âu thống nhất vì
tiến bộ và hòa bình.

Tư liệu 11.6:

Thông điệp:
Châu Âu phục hưng,
chú trọng phát triển
công nghiệp.

Tư liệu 11.7:

Thông điệp:
Châu Âu hòa giải xung
đột trong quá khứ,
hướng đến thống nhất.

Tư liệu 11.8:

Thông điệp:
- Châu Âu thống nhất, lập tổ chức
Liên minh châu Âu (EU).
- Các nước EU: Anh, Pháp, Đức,…

a. Tình hình kinh tế
1

2

3

4

Sau 1945

Năm 1951

Năm 1957

Năm 1967

a.1

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai

1
Sau năm 1945

Thực hiện kế hoạch Mác-san,
khắc phục hậu quả chiến tranh.
Kinh tế nhanh chóng

Volkswagen Beetle là biểu tượng của quá trình tái

phục hồi.

thiết Tây Đức sau chiến tranh.

Phiên bản duy nhất được sản

Những người xây dựng ở Tây Berlin

xuất để kỷ niệm việc sản xuất

đang làm việc trên một dự án được

một triệu chiếc xe cùng loại.

tài trợ bởi kế hoạch Marshall, 1952

2
Năm 1951
Cộng đồng than thép châu Âu
(ECSC) ra đời.

Các thành viên sáng lập của ECSC: Bỉ,
Pháp, Ý, Luxembourg, Hà Lan và Tây Đức

Lễ kí kết vào ngày 18/4/1951 hiệp ước
thành lập ECSC (Cộng đồng Than và

Bản Hiệp ước thành lập Cộng đồng

Thép Châu Âu) tại Salon de l'Horloge

Than Thép châu Âu

3
Năm 1957
Cộng đồng nguyên tử
(EURATOM), Cộng đồng kinh
tế châu Âu (EEC) ra đời.

Hội nghị thành lập EEC - nền móng đầu tiên
cho Liên minh châu Âu (EU) hiện đại.

4
Năm 1967
Sáp nhập 3 tổ chức trên thành
Cộng đồng châu Âu (EC).
Lưu

chuyển

tài

chính,

công việc, nguồn nhân lực.

Từ những bản hiệp ước đầu tiên được ký tại Roma
năm 1957, một hình mẫu cộng đồng các quốc gia đã
hình thành.

a.2

Đầu những năm 70 của thế kỉ XX

• Là một trong ba trung tâm tài chính
lớn nhất thế giới (sau Mỹ và Nhật).
• 1/11/1993: Liên minh châu Âu ra đời.
Thúc đẩy, hỗ trợ kinh tế các
nước Tây Âu phát triển
nhanh, bền vững.

Hội nghị thượng đỉnh Maastricht (năm 1992),
sự kiện đặt nền móng cho sự ra đời của EU

b. Tình hình chính trị
Điểm nổi bật
Hòa giải Đức – Pháp.
Thống nhất Tây Đức – Đông Đức.
Ngày thống nhất nước Đức năm 1990, với

Thành lập Liên minh châu Âu.

cờ của tất cả các tiểu bang Đức tại tòa nhà
Reichstag ở Berlin , Đức

Thành lập Liên minh châu Âu.

Thủ tướng Đức, Konrad Adenauer, được
Tướng de Gaulle tiếp đón tại Cung điện
Élysée để ký hiệp ước Pháp-Đức, Paris,
ngày 22 tháng 1 năm 1963