CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Các bức hình gợi khiến em nghĩ đến sự kiện gì?

Tiết 44

ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÌM

II. ĐỌC

III. TỔNG

HIỂU

HIỂU

KẾT

CHUNG

VĂN BẢN

I. TÌM HIỂU CHUNG

Nêu những hiểu biết của em
về tác giả và tác phẩm.

1. Tác giả
- Giáo sư – bác sĩ Nguyễn Khắc Viện
(1913-1997) quê ở Hà Tĩnh.
- Là người am hiểu nhiều về khoa học tự
nhiên – xã hội, đặc biệt là y học.
- Là nhà hoạt động văn hóa – xã hội nổi tiếng.
- Tên của ông được đặt cho các con đường
tại các thành phố lớn.

1. Tác phẩm
- Xuất xứ: trích trong bài “Từ thuốc lá đến
ma túy – bệnh nghiện”
- Phương thức biểu đạt: thuyết minh
- Loại văn bản: nhật dụng

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Đọc và chú thích
2. Bố cục
Em hãy xác định bố cục cả văn bản?
Gồm 3 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu -> còn nặng hơn cả AIDS : Thông báo về nạn dịch
thuốc lá -> Dẫn vào vấn đề.
- Đoạn 2: Tiếp

-> con đường phạm pháp: Trình bày tác hại của

thuốc lá đối với cá nhân và cộng đồng
- Đoạn 3: Còn lại: Kiến nghị , kêu gọi cả thế giới chống thuốc lá.

3. Phân tích
3.1. Thông báo về nạn dịch thuốc lá
Hãy chỉ ra tác dụng của việc dùng dấu phảy trong đầu đề?
ÔN DỊCH, THUỐC LÁ

“Ôn dịch”
- Bệnh nguy hiểm, lây lan rộng
- Tiếng chửi rủa, tẩy chay

Dấu “,”
- Tạo ngữ điệu, gây chú ý
- Nhấn mạnh bộc lộ thái độ
nguyền rủa, căm tức, ghê sợ

Tác giả đã so sánh ôn dịch, thuốc lá với các đại dịch nào?
So sánh như vậy có tác dụng gì?
- Dịch tả: hàng vạn người chết – đã diệt trừ
- Cả thế giới lo âu về nạn AIDS – chưa tìm ra giải pháp
- Ôn dịch thuốc lá
- So sánh: “Ôn dịch thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng loài
người còn nặng hơn cả AIDS”
Lời thông báo ngắn gọn, chính xác về dịch thuốc lá để
nhấn mạnh hiểm hoạ to lớn của dịch này.

3.2. Tác hại của thuốc lá
Vì sao tác giả lại dẫn lời Trần Hưng Đạo về việc đánh giặc
trước khi phân tích tác hại của thuốc lá? Điều đó có tác
dụng gì trong lập luận?
Þ Tác giả mượn lối so sánh rất hay của nhà quân sự thiên tài Trần
Hưng Đạo để thuyết minh một cách thuyết phục một vấn đề y học.
“Dâu”

“Tằm”

Ví như sức khỏe con người

Ví với thuốc lá

3.2. Tác hại của thuốc lá
- Việc thuốc lá tấn công loài người như giặc ngoại xâm đánh phá.
- Khói thuốc lá sẽ gây hại cho cơ thể, sức khỏe của con người như loại
giặc gặm nhấm từ từ mà chắc chắn, thậm chí không phương cách chữa trị
Þ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.

Þ Cách vào đề là cách so sánh bất ngờ, lí thú

3.2. Tác hại của thuốc lá
Nêu tác hại của thuốc lá đối với người hút và với cộng đồng xã hội?
Chất ni-cô-tin gây tắc động mạch,

TÁC HẠI

nhồi máu cơ tim, huyết áp cao

ĐỐI VỚI
BẢN

Chất hắc - ín gây ung thư vòm họng và ung thư

THÂN

phổi

NGƯỜI
HÚT

Ngăn cản phổi thực hiện chức năng
cung cấp ô-xi

3.2. Tác hại của thuốc lá
Nêu tác hại của thuốc lá đối với người hút và với cộng đồng xã hội?

Tự làm hại sức khỏe bao nhiêu người

TÁC HẠI
ĐỐI VỚI
CỘNG

Nêu gương xấu về đạo đức

ĐỒNG
XÃ HỘI

Hút thuốc trước phụ nữ có thai
là tội ác

*Một số hình ảnh về tác hại của thuốc lá

Ung thư vòm họng

Dị tật bẩm sinh

Hoại tử chân tay

Ung thư phổi

3.2. Tác hại của thuốc lá
Vì sao tác giả đưa ra ý kiến giả định: Tôi hút, Tôi bị bệnh, Mặc tôi!
trước khi nêu lên những tác hại về phương diện xã hội của thuốc lá?
- Tác giả phản bác vì người hút thuốc không chỉ hủy hoại sức khỏe bản thân
mà còn hủy hoại sức khỏe của những người xung quanh.
- Hút thuốc là quyền cá nhân, nhưng không thể sử dụng quyền đó làm ảnh
hưởng tới không khí người khác.
Þ Tác giả dùng chính quyền chính đáng để bác bỏ quyền không
chính đáng của người hút thuốc chống chế.

3.3. Kiến nghị chống thuốc lá
Vì sao tác giả đưa ra những số liệu để so sánh tình hình hút thuốc lá
của nước ta với các nước Âu – Mĩ trước khi đưa ra kiến nghị?
+ Dù nước ta nghèo hơn các nước Âu- Mĩ nhưng tỉ lệ hút thuốc ngang với họ -> điều
đáng báo động.
+ Các nước phát triển ở Âu- Mĩ cấm, có chiến dịch chống hút thuốc mạnh mẽ, còn
nước ta chưa có biện pháp quyết liệt.
+ Nước ta còn quá nhiều bệnh dịch cần thanh toán thế mà chúng ta lại rước về nhiều
thứ bệnh dịch nguy hiểm và tốn kém.

3.3. Kiến nghị chống thuốc lá

Þ Sự so sánh là rất cần thiết vì nó cảnh báo mạnh mẽ vấn nạn hút
thuốc lá đang trở nên phổ biến ở nước ta, cần đưa ra các biện pháp
khắc phục.

Em hãy nêu các biện pháp mà tác
giả nhắc đến. Lời kêu gọi của tác giả
có gì đặc biệt?

Biện pháp
- Cấm hút thuốc lá nơi công cộng
- Phạt nặng những người vi phạm
- Đưa những tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá
- Cấm quảng cáo thuốc lá trên báo, ti vi

Lời kêu gọi
“Đã đến lúc mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa
nạn ôn dịch này”
Þ Lời kêu gọi sâu sắc, thuyết phục
Þ Cổ vũ chiến dịch chống thuốc lá, tin tưởng, hy vọng vào sự
chiến thắng của chiến dịch này.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG
Þ Với những phân tích khoa học, tác giả đã chỉ ra tác hại của việc hút
thuốc lá đối với đời sống con người, từ đó phê phán và kêu gọi mọi
người ngăn ngừa tệ nạn hút thuốc lá.

NGHỆ THUẬT
Þ Kết hợp lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động với thuyết minh cụ
thể, phân tích dựa trên cơ sở khoa học.
Þ Sử dụng thủ pháp so sánh để thuyết minh một cách thuyết phục một
vấn đề y học liên quan đến vấn đề xã hội.

LUYỆN TẬP

Viết đoạn văn ngắn (5-7 dòng) nêu
suy nghĩ của em về nạn hút thuốc
lá ở xung quanh em?

VẬN DỤNG

Là học sinh, em sẽ làm gì để góp phần chống nạn hút thuốc lá?
Trong trường hợp, em bắt gặp một bạn trong lớp đang bị các anh
chị ngoài trường rủ rê hút thuốc lá, em sẽ làm gì?