Các phương pháp
Tìm Công thức phân tử
Bài 2
Phương pháp tìm CTPT
( Khi biết % theo khối lượng của 1 nguyên tố )
(Từ % ( theo Khối lượng))
Bước 1: Đặt CTTQ
Bước 2: Lập phương trình đại số (*)
Bước 3: Giải phương trình (*)
Gồm 3 bước giải
Phương pháp tìm CTPT
Khi biết % CỦA 1 NGUYÊN TỐ

Gợi ý:
Nếu phương trình (*) có 3 ẩn,
thì có dạng:
B1: Cho z=1; 2; ... Cho đến khi
Tìm được x,y thì dừng
và suy ra công thức nguyên (CTNG).
B2: Tìm chỉ số CTNG để ? CTPT
ax + by = cz
( Phương pháp 2: PP2)
Chât hữu cơ (A) thuộc dãy đồng đẳng benzen, có % H = 9,43 (theo khối lượng) Tìm CTPT (A)
PP tìm CTPT
Khi dựa trên % nguyên tố
(ĐH Ngoại Thương - 1998)
Ví dụ1:
Ví dụ 1:
A: Đông đẳng Benen
%H = 9,43
A: ?

Giải:
- Đặt CTTQ (A): CnH2n - 6
- Theo đề có:
%H =
14 n - 6
= 9,43
n = 8
1(2n - 6)
. 100
Vậy CTPT A: C8H10
ví dụ 2:

A chứa C,H,O có %O = 43,24.
Tìm CTPT của A trong mỗi trường hợp :
a. MA<140 đvC.
b. Khối lượng oxi có trong 1 mol A
bé hơn khối lượng nitơ trong 150 gam
muối amoni nitrat.
B1.Đặt CTTQ
B2.Lập pt (*)
B3.Giải (*)
PP Tìm CTPT
Biết %1 nguyên tố

Ví dụ 2:
A: C, H, O có% O = 43,24
a. MA < 140. CTPT A?
b. mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3

Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
- Theo đề có:
% O =
= 43,24
12x +y + 16z
16. z
. 100
? 12x + y + 16z =
43,24
16. z
.100
=37.z
? 12x + y = 21 z (*)

Ví dụ 2:
A: C, H, O co �% O = 43,24
a. MA < 140. CTPT A?
b. mO trong 1 mol A < mN trong
150 g NH4NO3

Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
12x + y = 21 z (*)
Với z = 1:
(*) ? 12x + y = 21
? y = 21 - 12x
x
y
Điều kiện:
0 < y ? 2.x + 2
1
9
2
âm
Loại TH này


Giải:
(*) ? 12x + y = 42
? y = 42 - 12x
x
y
Điều kiện:
0 < y ? 2.x + 2
1
30
2
18
Chọn: x = 3 ? y = 6
CTNG A: ( C3H6O2)n
n ? ?+
Với z = 2:
3
6
4
âm


a. MA < 140
?74 n < 140
? n < 1,89
? n =1
Vậy CTPT A: C3H6O2


a. MA < 140
Có CTPT A: C3H6O2
CÓ: mO trong 1 mol A < mN trong 150 g NH4NO3
? 1.16.2n < 150/ 80 . 14.2
b. Theo trên ta có. CTNG A: ( C3H6O2)n ; n ? ?+
? n < 1,64 ? n =1 ;
Vậy CTPT A: C3H6O2
ví dụ 3:

A là chất hữu cơ chứa 3 nguyên tố, có %O = 50.
Tìm CTPT - CTCT của A

B1.Đặt CTTQ
B2.Lập pt (*)
B3.Giải (*)
PP Tìm CTPT
Biết %1 nguyên tố
(ĐH Ngoại Thương - 1998)

Ví dụ 3:
A: là hchc chứa 3 nguyên tố
% O = 43,24
CTPT - CTCTA:?

Giải:
- Đặt CTTQ (A): CxHyOz
- Theo đề có:
% O =
= 50
12x +y + 16z
16. z
. 100
? 12x + y + 16z =
50
16. z
.100
= 32.z
? 12x + y = 16 z (*)
C, H, O
- Theo đề A chứa:


Với z = 1:
(*) ? 12x + y = 16
? y = 16 - 12x
x
y
Điều kiện:
0 < y ? 2.x + 2
1
4
2
âm
Vậy chọn: x = 1 ? y =4
? CTNG A: ( CH4O)n ; n ? ?+
Vậy ta có:
CTNG A: ( CH4O)n ; n ? ?+
Ví dụ 3:
A: là hchc chứa 3 nguyên tố
% O = 43,24
CTPT - CTCTA:?
Dễ thấy bài này n chỉ có thể tìm từ điều kiện hoá trị !
Theo ĐK Hoá trị ta có:
0 0 < 4n ? 2 n + 2
? n = 1
Vậy A : CH4O có CTCT là CH3OH
Các bài tập tự luyện:
A(C,H,O) chỉ chứa 1 loại chức có %O = 37,21.
Khi A pứ với dd AgNO3/NH3 (dư), thấy:
1mol A sinh ra 4 mol Ag.
Tìm CTPT-CTCT của A . (ĐS:C2H4 (CHO)2)
���
1. ( ĐH THUỶ SẢN - 1997)
2. ( ĐHSPKTTP.HCM -2001)
GV. NGUYỄN TẤN TRUNG
(Trung Tâm Luyện Thi Chất Lượng Cao VĨNH VIỄN)