Thứ Năm ngày 25 tháng 04 năm 2024

Ôn tập về dấu câu
(Dấu hai chấm)

Khởi động
- Em hãy nêu tác dụng của dấu phẩy?
- Đặt một câu ghép có sử dụng dấu phẩy
ngăn cách các vế trong câu ghép đó.

1. Trong mỗi trường hợp dưới đây, dấu hai chấm
được dùng làm gì ?
a) Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu
b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi
lớn: hôm nay tôi đi học.
Thanh Tịnh

Câu văn
a) Một chú công an vỗ vai
em:
- Cháu quả là chàng gác
rừng dũng cảm!

Tác dụng của dấu hai
chấm

- Dẫn lời nói trực tiếp
của nhân vật.

- Báo hiệu bộ phận câu
b) Cảnh vật xung quanh tôi đứng sau nó là lời giải
thích cho bộ phận đứng
đang có sự thay đổi lớn:
trước.
hôm nay tôi đi học.

* Nội dung cần ghi nhớ:
Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu đứng
sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc là lời
giải thích cho bộ phận đứng trước.
Khi báo hiệu lời nói của nhân vật , dấu hai
chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép
hay dấu gạch đầu dòng.

2. Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào trong các khổ
thơ, các câu văn dưới đây ?

a) Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy được.
Chết là không nhúc nhích
Sao nó cứ lồm cồm?
Tính ăn gian chẳng thích
Chơi thật thà vui hơn.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít
- Đồng ý là tao chết
Nhưng đây …tổ kiến vàng!
Định Hải

b) Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một
nàng tiên áo xanh bay xu ống từ trời và bao giờ cũng
hy vọng khi tha thiết cầu xin “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”
Theo Tạ Duy Anh

c) Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt gặp
một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ phía tây là
dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông là biển
cả bao la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc
xanh màu lục diệp.
Theo Văn Nhĩ

2. Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào trong các khổ thơ,
các câu văn dưới đây ?
a) Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy được.
Chết là không nhúc nhích
Sao nó cứ lồm cồm?
Tính ăn gian chẳng thích
Chơi thật thà vui hơn.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít::
- Đồng ý là tao chết
Nhưng đây …tổ kiến vàng!
Định Hải

b) Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một
nàng tiên áo xanh bay xu ống từ trời và bao giờ cũng
hy vọng khi tha thiết cầu xin “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”
Theo Tạ Duy Anh

c) Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt gặp
một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ phía tây là
dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông là biển
cả bao la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc
xanh màu lục diệp.
Theo Văn Nhĩ

3) Đọc mẩu chuyện vui dưới đây :
Chỉ vì quên một dấu câu
Có ông khách nọ đến cửa hàng đặt vòng hoa viếng bạn. Ông dặn
người bán hàng ghi lên băng tang: “Kính viếng bác X.” Nhưng về
đến nhà, nghĩ lại, thấy lời phúng còn đơn giản quá, ông bèn sai con
chuyển cho người bán hàng một tin nhắn, lời lẽ như sau: “Xin ông
làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.”
Lúc vòng hoa được đem tới đám tang, ông khách mới giật
mình. Trên vòng hoa cài một dải băng đen với dòng chữ thật là nắn
nót: “Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên
thiên đàng”.

*Trả lời các câu hỏi sau:
a) Ông khách viết tin nhắn như thế nào ?
b) Người bán hàng hiểu lầm ý ông khách
nên ghi gì trên dải băng tang ?
c) Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông
khách cần thêm dấu gì vào tin nhắn của
mình, dấu đó đặt sau chữ nào ?

a) Tin nhắn của
ông khách.
b) Người bán hàng hiểu
lầm ý của khách nên ghi
trên dải băng tang
c) Để người bán hàng khỏi
hiểu lầm, ông khách cần thêm
dấu gì vào tin nhắn, dấu đó
đặt sau chữ nào?

Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ
linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.
(hiểu là nếu còn chỗ viết trên băng
tang)
Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ, linh
hồn bác sẽ được lên thiên đàng.
(hiểu là nếu còn chỗ trên thiên đàng)
Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn
chỗ: linh hồn bác sẽ được lên thiên
đàng.

• Nối tiếp: về nhà hoàn thành các bài tập và chuẩn bị bài
tiếp theo tuần 33.
• ……………………………………………………………..
Điều chỉnh- bổ sung sau tiết dạy