TIẾT 161, 162:

ÔN TẬP VỀ TRUYỆN
KK tự học: Con chó Bấc

Trò chơi: Đây là ai?
? Quan sát tranh và cho biết
đây là nhà văn nào, tác phẩm
nào của nhà văn này mà em đã
được học?

Ông được mệnh danh là nhà văn của
làng quê Việt Nam, tác phẩm của ông
đã thể hiện những chuyển biến mới
trong tình cảm của người nông dân
Việt Nam sau Cách mạng tháng 8/1945

Nhà văn Kim Lân

Bà là nhà văn nữ có sở trường về truyện ngắn
với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo,
đặc biệt là tâm lí nhân vật nữ.

Nhà văn Lê Minh Khuê

Nhà văn:
Nguyễn Quang Sáng

Ông là một nhà văn Nam Bộ, rất am hiểu và gắn bó với
mảnh đất ấy. Ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con
người Nam Bộ trong chiến tranh và sau hoà bình.

Nhà văn:
Nguyễn Thành Long

Những thiên truyện của ông thể hiện một phong
cách văn xuôi nhẹ nhàng, tình cảm, giàu chất thơ và
mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về vẻ đẹp con người.

Nhà văn:
Nguyễn Minh Châu

Ông được đánh giá là một trong số những người “mở đường
tinh anh và tài năng”, đã đi được xa nhất trong chặng mở đầu
của công cuộc đổi mới văn học sau 1975.

Lê Minh Khuê

Nguyễn Quang Sáng
(ChiÕc l­îc ngµ)

Kim Lân

Nguyễn Minh Châu
(BÕn quª)

Nguyễn Thành Long
(LÆng lÏ Sa Pa)

I. Thống kê tên các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam (CT Ngữ văn 9)
Câu 1 (Trang 144)
Lập bảng thống kê tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học (Ngữ văn 9) theo mẫu.
Trả lời:
TT Tên tác
phẩm

Tác giả

Năm Tóm tắt nội dung
ST

1

Làng

Kim Lân

1948 Qua tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng theo giặc, truyện thể hiện
tình yêu làng thống nhất với tình yêu đất nước, tinh thần cách mạng
của ng.

2

Lặng lẽ
SaPa

Nguyễn
1970 Qua cuộc gặp gỡ tình cờ trên đỉnh Yên Sơn, truyện ca ngợi những
Thành Long
người lao động thầm lặng, sống đẹp, cống hiến cho đất nước

3

Chiếc
lược ngà

Nguyễn
1966 Qua câu chuyện éo le và cảm động của hai cha con ông Sáu và bé
Quang Sáng
Thu để ca ngợi tình cha con thắm thiết trong chiến tranh

4

Bến quê

Nguyễn
Minh Châu

1985 Qua cảm xúc và suy ngẫm của nhân vật Nhĩ vào cuối đời, truyện
thức tỉnh mọi người sự trân trọng những giá trị và vẻ đẹp gần gũi

5

Những
ngôi sao
xa xôi

Lê Minh
Châu

1971 Cuộc sống chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong trên một
cao điểm của tuyến Trường Sơn trong kháng chiến Mĩ làm nổi bật
lên tâm hồn và tinh thần dũng cảm của họ



* Các giai đoạn sáng tác
Chống Pháp
1945

Miền Bắc xây
dựng CNXH

1954

Làng

Lặng lẽ Sapa

Hòa bình

Chống Mĩ
1964

1975

Chiếc lược ngà
Những ngôi sao
xa xôi

nay

Bến quê

Câu 2 (Trang 144)
Các tác phẩm truyện sau Cách mạng tháng Tám 1945 trong bảng
thống kê trên đã phản ánh được những nét gì về đất nước và con người Việt
Nam ở giai đoạn đó.
Trả lời: 
Hình ảnh đất nước:
- Phản ánh hoàn cảnh đất nước trong hai cuộc kháng chiến vẻ vang.
- Nói về đất nước trong thời kì đổi mới đang từng bước đi lên.
Hình ảnh con người: các tác phẩm trên phản ánh một phần những nét tiêu
biểu trong cuộc sống của con người Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến,
những tình cảm và suy nghĩ của họ, đặc biệt là lòng yêu nước, tinh thần
chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Câu 3 (Trang 144)
Hình ảnh các thế hệ con người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống
Pháp và chống Mĩ đã được miêu tả qua những nhân vật nào?
Trả lời: 
Hình ảnh con người Việt Nam thuộc nhiều thế hệ trong hai cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp và đế quốc Mĩ đã được thể hiện sinh động qua một số nhân vật: ông Hai (Làng),
người thanh niên (Lặng lẽ Sa Pa), ông Sáu và bé Thu (Chiếc lược ngà), ba cô gái thanh niên
xung phong (Những ngôi sao xa xôi). Sau đây là những nét nổi bật về tính cách và phẩm chất ở
mỗi nhân vật:
- Ông Hai: tình yêu làng thật đặc biệt, nhưng phải đặt trong tình cảm yêu nước và tinh
thần kháng chiến.
- Người thanh niên trong truyệnm Lặng lẽ Sa Pa: yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc
thầm lặng, một mình trên núi cao, có những suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về công
việc và đối với mọi người.
- Bé Thu (Chiếc lược ngà): tính cách cứng cỏi, t/c nồng nàn, thắm thiết với người cha.
- Ông Sáu (Chiếc lược ngà): tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn cảnh éo le và
xa cách của chiến tranh.
- Ba cô gái thanh niên xung phong (Những ngôi sao xa xôi): Tinh thần dũng cảm
không sợ hi sinh khi làm nhiệm vụ hết sức nguy hiểm; tình cảm trong sáng, hồn nhiên, lạc quan
trong hoàn cảnh chiếc đấu ác liệt.

Câu 4 (Trang 144)
Trong số các nhân vật của những tác phẩm truyện được học ở lớp 9,
em có ấn tượng sâu sắc với những nhân vật nào? Nêu cảm nghĩ của em về
một nhân vật.
Trả lời: 
Ấn tượng sâu sắc nhất của em là về anh thanh niên. Trong hoàn
cảnh như vậy, anh vẫn không nản lòng. Vượt lên sự cô đơn, vắng lặng để
thực hiện tốt công việc của mình, xây dựng cho mình một lối sống nề nếp,
nhiều ước mơ giản dị. Sự cống hiến của anh lặng thầm, có ý nghĩa lớn lao
đối với quê hương, đất nước. Anh thanh niên là hình ảnh của "những âm
vang trong lặng lẽ" – đó là con người có lí tưởng đẹp, có nhân phẩm tốt
đẹp, là tấm gương sáng cho thế hệ thanh niên.

Câu 5 (Trang 145)
Các tác phẩm truyện ở lớp 9 đã được trần thuật theo các ngôi kể
nào? Những truyện nào có n/v kể chuyện trực tiếp xuất hiện (nhân vật
xưng "tôi")? Cách trần thuật này có ưu thế như thế nào?
Trả lời:
a) thứ nhất (nhân vật xưng “tôi”)
b) theo cái nhìn và giọng điệu của một nhân vật thường là nhân vật
chính.
Kiểu a: Chiếc lược ngà, Cố hương, Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang,
Những ngôi sao xa xôi, Những đứa trẻ.
Kiểu b: Làng, Lặng lẽ Sa Pa, Bến quê.

Câu 6 (Trang 145)
Ở những truyện nào, tác giả sáng tác được tình huống truyện đặc sắc?
Trả lời: 
Những truyện tác giả sáng tạo được tình huống truyện đặc sắc có thể
kể đến: 
- Truyện Làng: Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cấn để làm
bộc lộ sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nước của ông. Tình huống ấy là cái tin
làng ông theo giặc….
- Truyện Chiếc lược ngà: Tình huống hai cha con gặp nhau trong 8
năm xa cách nhưng bé thu không nhận cha, đến lúc em nhậ cha và biểu lộ
tình cảm thì anh Sáu phải ra đi.
- Truyện Bến quê: Đặt nhân vật Nhĩ trong một hoàn cảnh đặc biệt lúc
trẻ có điều kiện đi khắp nơi trên thế giới mà không cảm nhận được vẻ đẹp
của quê hương và tình yêu của gia đình. Khi cuối đời bị căn bệnh hiểm
nghèo Nhĩ mới nhận ra điều đó nhưng không bao giờ anh làm được.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ
- Học bài, hoàn thành bài tập
- Ôn luyện các đề về tác phẩm truyện
- Chuẩn bị tiết bài Tổng kết về ngữ pháp (Tiếp)

KK tự học: Con chó Bấc