Đặng Hữu Hoàng
Ý nghĩa của biểu đồ
Biểu đồ cột ( thanh ngang )
2. Biểu đồ đường ( đồ thị )
3. Biểu đồ kết hợp
4. Biểu đồ cơ cấu
a/. Tròn
b/. Miền
-Động thái phát triển của các hiện tượng địa lý ;

-Mối tương quan về độ lớn của các đại lượng .
-Sự so sánh tương quan về độ lớn giữa các đại lượng;
-Động thái phát triển về mặt số lượng của các hiện tượng địa lý .
-Sự so sánh mức độ phát triển khác nhau của các thành phần cấu tạo của cùng một hiện tượng nhưng ở những phạm vi và không gian khác nhau .
Lưu ý : Tháp tuổi là một loại biểu đồ cột đặc biệt .

-Tiến trình và động thái phát triển của một hiện tượng địa lý theo thời gian;
-Mối tương quan về số lượng của 2 hiện tượng địa lý trong cùng thời gian .
Ý nghĩa của biểu đồ
Biểu đồ cột ( thanh ngang )
2. Biểu đồ đường ( đồ thị )
3. Biểu đồ kết hợp
4. Biểu đồ cơ cấu
a/. Tròn :
b/. Miền :
-Tỷ trọng của hiện tượng so với tổng thể ;
-Tỷ trọng của nhiều bộ phận so với tổng thể;
-Sự thay đổi cơ cấu thành phần của hiện tượng trong một tổng thể theo thời gian .
-Sự so sánh các hiện tượng địa lý KT-XH .
Biểu hiện đồng thời 2 mặt :
-Cơ cấu thành phần của hiện tượng .
-Động thái phát triển của đối tượng địa lý .
Diện tích cây công nghiệp của Việt Nam thời kỳ 1976 – 2000 ( nghìn ha )
-Vẽ biểu đồ cột thể hiện sự biến động diện tích cây công nghiệp ở nước ta thời kỳ 1976 – 2000 .
-Nhận xét và nêu nguyên nhân phát triển của diện tích cây CN ở nước ta thời kỳ 1976 – 2000 .
Nghìn ha
Năm
Biểu đồ cột thể hiện sự biến động diện tích cây CN ở nước ta thời kỳ 1976 – 2000 .
Nhận xét :
-DT cây CN nói chung, DT cây CNHN và LN đều tăng .
+ Tổng DT cây CN tăng 4,65 lần .
+ Cây CNHN tăng chậm và không ổn định ( tăng 2,8 lần )
+ Cây CNLN tăng nhanh và liên tục ( tăng 7,55 lần )
Nhân tố tác động mạnh mẽ
-Tiềm năng ( đất, khí hậu, nguồn nước )
-Nguồn lao động dồi dào .
-Đảm bảo AN lương thực .
-Chính sách phát triển cây CN
-Sự hoàn thiện của CNCB
-Thị trường xuất khẩu .
-Sự so sánh tương quan về độ lớn giữa các đại lượng;
-Động thái phát triển về mặt số lượng của các hiện tượng địa lý .
-Sự so sánh mức độ phát triển khác nhau của các thành phần cấu tạo của cùng một hiện tượng nhưng ở những phạm vi và không gian khác nhau .

Cho bảng số liệu về :
DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT VÀ SẢN LƯỢNG LÚA CẢ NĂM CỦA NƯỚC TA TRONG THỜI KỲ 1990 - 2000
-Vẽ các đường biểu diễn thể hiện tốc độ tăng trưởng về diện tích, năng suất và sản xuất lúa trong thời kỳ 1990 - 2000 .
-Nhận xét và giải thích nguyên nhân sự tăng trưởng đó.
Biểu đồ diện tích, năng suất, sản lượng lúa cả năm của nước ta trong thời kỳ 1980 - 2000
Nhận xét :
-Giai đoạn1990 – 2000 : cả diện tích, năng suất, sản lượng đều tăng .
-Tốc độ tăng trưởng có sự khác nhau : tăng nhanh nhất là sản lượng ( 1,69 lần ), kế là năng suất ( 1,33 lần ), diện tích ( 1,27 lần ) .
2. Giải thích
-Diện tích gieo trồng lúa tăng chậm hơn năng suất và sản lượng là do khả năng mở rộng diện tích và tăng vụ có hạn chế hơn so với khả năng áp dụng tiến bộ KHKT trong nông nghiệp .
-Năng suất lúa tăng tương đối nhanh là do áp dụng các tiến bộ KHKT trong nông nghiệp, trong đó nổi bật là việc sử dụng các giống mới cho năng suất cao . Sản lượng lúa tăng nhanh là do kết quả của việc mở rộng diện tích và tăng năng suất .
Xử lý số liệu Đơn vị tính : %
%
Năm
-Động thái phát triển của các hiện tượng địa lý ;

-Mối tương quan về độ lớn của các đại lượng .
Cho bảng số liệu về : Dân số và sản lượng lúa thời kỳ 1980 - 1998
-Vẽ biểu đồ kết hợp ( đường và cột ) để thể hiện diễn biến dân số và sản lượng lúa nước ta trong thời kỳ 1980 - 1998 .
-Tính bình quân sản lượng lúa theo đầu người qua các năm và rút ra nhận xét cần thiết .
Biểu đồ thể hiện tình hình tăng dân số và sản lượng lúa ở nước ta thời kỳ 1980 - 1998
54,0
Năm
Triệu người
Triệu tấn
11,6
15,9
17,0
24,9
28,4
59,8
66,1
73,9
78,0
10
20
30
Nhận xét :
Trong thời kỳ từ 1980 – 1998, dân số và sản lượng lúa đều tăng nhưng mức độ tăng khác nhau . Dân số tăng 1,44 lần còn sản lượng lúa tăng 2,44 lần .
Như vậy, mặc dù dân số tăng khá nhanh nhưng do có nhiều cố gắng để đẩy mạnh sản xuất lúa nên bình quân lúa đầu người của nước ta vẫn tăng . Năm 1980 bình quân là 215 kg/người, còn năm 1998 là 364 kg/người, gấp 1,7 lần so với năm 1980 .
Tuy nhiên sản lượng lúa vẫn còn tăng chậm so với yêu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống vì khi tăng 1% dân số thì ít nhất lương thực phải tăng 4% .

-Tiến trình và động thái phát triển của một hiện tượng địa lý theo thời gian;
-Mối tương quan về số lượng của 2 hiện tượng địa lý trong cùng thời gian .
Dựa vào bảng số liệu về tổng sản phẩm trong nước theo giá hiện hành phân theo khu vực kinh tế dưới đây
Đơn vị tính : tỷ đồng .
-Vẽ biểu đồ cơ cấu tổng sản phẩm xã hội ở nước ta tại 2 năm 1989 và 1997 .
-Nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu tổng sản phẩm xã hội ở nước ta và giải thích nguyên nhân .
Biểu đồ cơ cấu tổng sản phẩm xã hội ở nước ta tại 2 năm 1989 và 1997
Nhận xét :
-Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh
-Tổng GDP tăng 10,7 lần ( 1997 so với 1989 ) .
-Chuyển dịch cơ cấu :
+ Giảm mạnh 16,6 % : nông – lâm – ngư (từ 42,8% → 26,2% )
+ Tăng trung bình 7,9 % : công nghiệp và xây dựng (từ 23,3% → 31,2% )
+ Tăng nhanh 8,7% : dịch vụ ( từ 33,9% → 42,6% )
Giải thích :
-Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là xu thế chung của thế giới .
-Thành tựu của công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội ở nước ta, đặc biệt là quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế .
Xử lý số liệu Đơn vị tính : %
1989
1997
11 818 + 6 444 + 9 381

77 520 + 92 357 + 125 819

27 643
= = 10,7 lần
295 696
-Tỷ trọng của hiện tượng so với tổng thể ;
-Tỷ trọng của nhiều bộ phận so với tổng thể;
-Sự thay đổi cơ cấu thành phần của hiện tượng trong một tổng thể theo thời gian .
-Sự so sánh các hiện tượng địa lý KT-XH .
Cho bảng số liệu về tỷ trọng GDP phân theo các ngành kinh tế ở nước ta trong thời kỳ 1986 - 2000
Đơn vị tính : % .
-Vẽ biểu đồ thể hiện sự thay đổi cơ cấu GDP theo các ngành kinh tế ở nước ta thời kỳ 1986 – 2002 .
-Nhận xét và giải thích nguyên nhân sự thay đổi đó.
Biểu đồ thể hiện sự thay đổi cơ cấu GDP theo các ngành kinh tế ở nước ta thời kỳ 1986 – 2002
46.3
40,49
29,87
27,76
25,78
24,53
22,99
29,73
32,49
36,73
38,55
38,06
28,88
23,96
23,79
28,90
Nhận xét : Cơ cấu GDP phân theo các ngành kinh tế ở nước ta có sự chuyển biến theo chiều hướng giảm dần tỷ trọng của khu vực nông-lâm-ngư tăng dần tỷ trọng của các khu vực công nghiệp-xây dựng và dịch vụ .
-Tỷ trọng của khu vực nông-lâm-ngư tăng dần cho đến 1988, sau đó giảm liên tục đến năm 2002 .
-Tỷ trọng của các khu vực công nghiệp-xây dựng giảm cho đến năm 1991, sau đó tăng liên tục . Năm 2002 đã vượt cả khu vực dịch vụ .
-Tỷ trọng của khu vực giảm đến 1988, rồi tăng lên đến 1996, sau đó giảm liên tục đến 2000 nhưng vân giữ vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam giai đoạn hội nhập toàn cầu hóa kinh tế .
Giải thích : Do nước ta đang thời kỳ đổi mới, hội nhập vào nền kinh tế thế giới và ảnh hưởng của cuộc CMKHKT hiện đại trên thế giới . Nền kinh tế nước ta đã có sự chuyển dịch theo hướng CNH, HĐH .
33,06
29,74
35,72
41,23
42,51
41,73
38,64
38,46
Biểu hiện đồng thời 2 mặt :
-Cơ cấu thành phần của hiện tượng .
-Động thái phát triển của đối tượng địa lý .