Tiết 1,2: Đọc hiểu văn bản

PHONG CÁCH
HỒ CHÍ MINH

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
• Mỗi tổ chọn ra 1 bài hát hay nhất
về Bác Hồ và thể hiện (mỗi đội có
thời gian: 2 phút)
• Lớp sẽ bình chọn nhóm có phần
thể hiện hay nhất. Nhóm chiến
thắng sẽ dành được một phần
quà.

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
2. Tác phẩm
3. Đọc
4. Bố cục
III. Đọc hiểu văn bản
1. Quá trình hình thành nhân cách
2. Lối sống của Bác
3. Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh
IV. Tổng kết
1. Nội dung
2. Nghệ thuật

I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả
- Tên: Lê Anh Trà (1927- 1999)
- Quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức
Phổ, tỉnh Quảng Ngãi
- Ông là nhà văn, nhà quân sự, nhà văn
hóa tiêu biểu.

2. Tác phẩm
•- Kiểu văn bản: Văn bản nhật
dụng.
•- Thể loại: Nghị luận
•- Chủ đề: Sự hội nhập với thế giới
và giữ gìn bản sắc văn hóa dân
tộc.

3. Đọc – tóm tắt
4. Bố cục

Phần 1: Từ đầu – “
rất hiện đại”: Quá
trình hình thành
PCHCM.

Phần 2: Tiếp theo –
“ hạ tắm ao”: Vẻ đẹp
cụ thể trong phong
cách HCM.

Phần 3: Còn lại:
Khẳng định ý nghĩa
trong phong cách
HCM..

5. Từ khó
• bất giác: một cách tự nhiên.
• đạm bạc: sơ sài, giản dị, không cầu kỳ, hợp vệ sinh.
• Uyên thâm: trình độ kiến thức rất cao siêu.
• Hiền triết: người có tài năng, đức độ, hiểu biết sâu rộng,
• được người đời tôn vinh.
• Di dưỡng tinh thần: bồi bổ cho sảng khoái về tinh thần, giữ cho tinh
thần vui vẻ.

II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Quá trình hình thành nhân cách

Dựa vào văn bản, hãy cho biết
Bác Hồ đã mở rộng tri thức của
mình bằng những cách nào?
Cách tiếp thu của người có gì
đặc biệt?

1. Quá trình hình thành nhân cách
Cách để mở rộng tri thức
• Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng
(27 thứ tiếng bao gồm cả tiếng
dân tộc)
• Làm nhiều nghề (phụ bếp, vẽ
tranh, điện báo, kế toán, đốt lò,
nhà văn, nhà báo, dịch thuật…
• Đi đến đâu cũng học hỏi.

Vốn tri thức
sâu rộng

Cách tiếp thu
tri thức

• Rộng: Hiểu văn hoá
phương Đông và văn
hoá phương Tây.
• Sâu: Hiểu một cách
sâu sắc, uyên thâm.

• Tiếp thu có chọn lọc
• Tiếp thu nhưng vẫn
giữ được nền tảng
văn hoá dân tộc.
• Tiếp thu mọi cái đẹp,
cái hay, phê phán
những hạn chế, tiêu
cực.

Hình thành một nhân cách, một lối sống rất Việt Nam, rất phương Đông nhưng cũng
đồng thời rất mới, rất hiện đại.

Chỗ độc đáo, kì lạ nhất của phong cách
Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà những
phẩm chất rất khác nhau, thống nhất trong
một con người HCM. Đó là: Truyền thống
và hiện đại, phương Đông và phương Tây,
xưa và nay, dân tộc và quốc tế, vĩ đại và
bình dị. Đó là sự kết hợp thống nhất và hài
hoà nhất trong lịch sử dân tộc VN từ xưa
đến nay.
Một mặt tinh hoa của Hồng Lạc đúc nên
Người , nhưng mặt khác, tinh hoa nhân
loại cũng góp phần làm nên phong cách
HCM.

Cha mẹ của Bác
Hồ

Cụ ông Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh
của Bác Hồ.

Cụ bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu
của Bác Hồ.

Bác Hồ trong các chuyến công tác

Phong cách Hồ Chí Minh

12

Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người

2. Lối sống của Bác:

Chỗ ở: Ngôi nhà
sàn độc đáo ở Hà
Nội với những đồ
đạc mộc mạc, đơn
sơ.

Trang phục: Quần
áo bà ba nâu, chiếc
áo trấn thủ, đôi dép
cao su, cái quạt
mo, đồng hồ báo
thức, radio

Việc ăn uống:
Cá kho, rau
luộc, dưa, cà
muối, cháo
hoa...

 Chưa có vị nguyên thủ quốc gia nào có cách sống giống như Bác.

Nhà sàn Bác Hồ
• Vị trí: Nằm trong khuôn viên Phủ Chủ
tịch, thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà
Nội.
• Ðặc điểm: Đây là ngôi nhà Bác ở và
làm việc từ năm 1958 đến khi qua đời

• Cấu trúc: Tầng dưới nhà sàn là nơi Bác
thường họp với Bộ Chính trị. Tầng trên là
2 phòng nhỏ, nơi Bác làm việc và phòng
ngủ với những vật dụng đơn sơ giản dị.
Trước nhà là ao cá Bác nuôi, bên bờ ao là
các loài hoa phong lan nở quanh năm.
Nhân dân ta từ mọi miền đất nước cũng
như du khách quốc tế đến thủ đô Hà Nội,
ai cũng muốn đến viếng Lăng, thăm nhà ở
của Bác và đi dạo quanh quảng trường.

Nơi Bác ở sàn mây vách gió
Sáng nghe chim rừng hót sau nhà
Đêm trăng ngọn đèn khêu nhỏ”
“Bác Hồ ngồi đó chiếc áo nâu giản dị
Màu quê hương bền bỉ đậm đà”.

Những bữa ăn đạm bạc
Bác thường để lại đĩa thịt gà
mà ăn trọn mấy quả cà xứ Nghệ
Tránh nói to và đi nhẹ cả trong vườn

Phong cách Hồ Chí Minh

17

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
•Có bạn học sinh cho rằng
“Cách sống giản dị đạm bạc
của Bác Hồ lại vô cùng thanh
cao, sang trọng ”. Em có đồng
ý với ý kiến đó không vì sao ?

3. Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh:
Đây không phải là lối sống khắc khổ của người tự vui
trong cảnh nghèo khó.

Cách sống
giản dị đạm
bạc vô cùng
thanh cao,
sang trọng.

Đây không phải là lối sống khắc khổ của người tự vui
trong cảnh nghèo khó.
Đây là một cách sống có văn hoá đã trở thành một quan
niệm thẩm mĩ : Cái đẹp là sự giản dị tự nhiên.

Vẻ đẹp trong phong cách sống và
làm việc của Bác là vẻ đẹp vốn có ,tự
nhiên, gần gũi, không xa lạ với mọi
người. Chúng ta đều có thể học tập
được: Coi trọng giá trị tinh thần, không
lệ thuộc vào vật chất, không coi cuộc
sống là hưởng thụ . Sống hài hòa, thân
thiện với thiên nhiên và mọi người.

Tổng kết

NỘI DUNG
- Vẻ đẹp trong phong cách HCM là sự kết hợp hài hòa giữa truyền
thống và hiện đại; dân tộc và nhân loại; giản dị mà thanh cao. Cốt lõi
phong cách HCM là vẻ đẹp văn hóa với sư kết hợp hài hòa giữa tinh
hoa văn hóa dân tộc và nhân loại.
-Đó là cốt cách văn hoá HCM trong nhận thức và trong hành động. Từ
đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hoá
nhân loại đồng thời giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

NGHỆ THUẬT:
- Kết hợp một cách tự nhiên lời kể và lời bình luận
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu
- Sử dụng thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm và từ Hán – Việt hợp lí
- Nghệ thuật tương phản: vĩ đại mà giản dị, gần gũi,am hiểu sâu sắc
văn hóa nhân loại mà hết sức dân tộc, hết sức VN.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Vấn đề chủ yếu nêu trong văn bản Phong cách Hồ Chí Minh
là gì?
A. Tinh thần chiến đấu dũng cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
B. Phong cách làm việc và nếp sống của Hồ Chí minh.
C. Tình cảm của người dân Việt Nam đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.
D. Trí tuệ tuyệt vời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 2: Ý nào đúng nhất điểm cốt lõi trong phong cách Hồ Chí Minh?
A. Biết kết hợp hài hoà bản sắc văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá
nhân loại.
B. Đời sống vật chất giản dị kết hợp với đời sống tinh thần phong phú.
C. Có sự kế thừa vẻ đẹp trong cách sống của các vị hiền triết xưa
D. Am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân trên thế giới.

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 3. Để làm nổi bật lối sống giản dị của Hồ Chí minh, tác giả
đã sử dụng phương thức lập luận nào?
A. Chứng minh
B. Giải thích
C. Bình luận
D. Phân tích

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 4. Trong bài viết , tác giả cho rằng: “ Nếp sống giản dị và thanh
đạm của Bác Hồ” là “ một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống”, theo
em, cụm từ “ quan niệm thẩm mĩ” là gì?
A.

Quan niệm về cái đẹp

B. Quan niệm về đạo đức
C. Quan niệm về cuộc sống
D. Quan niệm về nghề nghiệp

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 5. Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí
Minh, tác giả không sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

A. Kết hợp giữa kể, bình luận, chứng minh
B. Sử dụng phép đối lập
C. Sử dụng phép nói quá
D. So sánh và sử dụng nhiều từ Hán Việt