CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ ĐẾN THĂM LỚP DỰ GIỜ
I.VĂN BẢN CHÍNH LUẬN VÀ NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN
Tìm hiểu văn bản chính luận:
Các thể, loại văn bản chính luận:
-Thời xưa: Viết theo các thể hịch, cáo, thư, sách, chiếu, biểu…chủ yếu bằng chữ Hán
- Hiện đại: các cương lĩnh, tuyên bố, tuyên ngôn, lời kêu gọi, hiệu triệu, các bài bình luận, xã luận, các báo cáo, tham luận, phát biểu trong các hội thảo, hội nghị chính trị
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
‘
Thể loại: Tuyên ngôn
* Mục đích: Khẳng định quyền sống, quyền tự do, bình đẳng của các dân tộc trong đó có có VN/ Tuyên bố / ngăn chặn âm mưu tái chiếm...
* Từ ngữ: nhiều từ ngữ chính trị (độc lập, tự do, bình đẳng); các thuật ngữ (quyền sống, quyền sung sướng, quyền tự do)…./ câu văn kết hợp câu văn dài, ngắn, câu mạch lạc,liên kết chặt chẽ, chuyển ý mạnh mẽ, dứt khoát khẳng định, thủ pháp quy nạp….
* Thái độ chính trị, quan điểm : công bố công khai trước nhân dân thế giới, quốc dân đồng bào…khẳng định mạnh mẽ, hùng hồn, đanh thép…bộc lộ lòng yêu nước và quyết tâm bảo vệ nền độc lập của nhân dân VN…-> tuyên ngôn dựng nước của một nguyên thủ quốc gia
CAO TRÀO CHỐNG NHẬT, CỨU NƯỚC
« Ngày 9-3-1945, ở Đông Dương, phát xít Nhật quật thực dân Pháp xuống chân đài chính trị. Không đầy hai mươi bốn tiếng đồng hồ, trong các thành phố lớn, thực dân Pháp đều hạ súng xin hàng. Nhiều quân đội của Pháp nhằm biên giới cắm đầu chạy. Riêng ở Cao Bằng và Bắc Cạn, một vài quân đội của Pháp định thống nhất hành động với Quân Giải Phóng chống Nhật. Ở Bắc Cạn, họ đã cùng ta tổ chức ‘Ủy ban Pháp – Việt chống Nhật’. Nhưng không bao lâu họ cũng bỏ ta chạy sang Trung Quốc. Có thể nói là quân Pháp ở Đông Dương đã không kháng chiến và công cuộc kháng chiến ở Đông Dương là công cuộc duy nhất của nhân dân ta...»
(Trường Chinh)
* Thể loại: Bình luận thời sự
Mục đích: chỉ rõ kẻ thù lúc này của Cách mạng VN là phát xít Nhật, kêu gọi toàn dân chống Nhật …
Từ ngữ: Từ ngữ chính trị (thực dân, phát xít), thể hiện cách đánh giá, giàu hình ảnh: phát xít Nhật quật thực dân, có thể nói, nhưng không bao lâu, chân đài chính trị… / câu văn: rõ nghĩa, liên kết chặt chẽ
* Thái độ chính trị, quan điểm: khẳng định dứt khoát: bọn Pháp thực dân không còn là Đồng minh chống Nhật của chúng ta nữa-> đứng trên lập trường dân tộc, lập trường của người lãnh đạo đất nước trong sự nghiệp chống thực dân, phát xít.
VIỆT NAM ĐI TỚI
« Khắp non sông Việt Nam đang bừng dậy một sinh khí mới. Sinh khí ấy đang biểu hiện trên khuôn mặt từng người dân, trong từng thôn bản, ngõ phố, trên từng cánh đồng, công trường, trong từng viện nghiên cứu, trên các chốt tiền tiêu đầu sóng ngọn gió,..
Rạo rực đất trời, rạo rực lòng người
Đất nước đang căng tràn sực xuân trong ý chí và khát vọng vươn tới 80 triệu người con đất Việt. Nguồn sinh lực mới được kết tụ và nhân lên trong xuân Giáp Thân đang hứa hẹn tạo ra một sức băng lướt mới trên con đường dài xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Xuân mới, thế và lực mới, chúng ta tự tin đi tới !»
(Theo báo Quân đội nhân dân, số Tết 2004)


* Thể loại: Xã luận
* Mục đích: phân tích những thành tựu mới của đất nước, cho thấy sinh khí mới của mọi người, mọi ngành nghề, mọi nơi trên đất nước….thấy triển vọng tốt đẹp của CM trong thời gian tới
* Từ ngữ: giàu hình ảnh (sức băng lướt mới) / câu văn: hai câu cảm thán/ nhiều bptt: ẩn dụ,liệt kê, điệp từ…
* Thái độ: giọng văn hào hứng sôi nổi / niềm vui, tin tưởng vào tương lai tươi sáng của dân tộc, nhân dịp đầu năm mới
Nói, viết
Tuyên ngôn
1
Cổ động, tuyên truyền
Chính trị
2
3
4
Văn bản chính luận bàn luận chủ yếu về các vấn đề gì?
Đây là một thể loại tiêu biểu của văn bản chính luận hiện đại?
Văn bản chính luận tồn tại ở những dạng nào?
Văn bản chính luận có chức năng,mục đích chủ yếu là gì?
Văn bản chính luận
Tính công khai chính kiến, lập trường chính trị
Tính chặt chẽ trong lập luận
Tính truyền cảm, thuyết phục
2. Nhận xét chung về ngôn ngữ chính luận
Ngôn ngữ chính luận:
* sử dụng trong các văn bản chính luận hoặc lời nói miệng ( khẩu ngữ) trong các buổi hội nghị, hội thảo, nói chuyện thời sự...
● Nhằm trình bày, bình luận, đánh giá những sự kiện, những vấn đề về chính trị, xã hội, văn hóa, tư tưởng... theo một quan điểm chính trị nhất định.
● Từ ngữ: vốn từ ngữ toàn dân, thuật ngữ về lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học (cách mạng, dân chủ, độc lập, công quyền, công luận, chính thể, chính kiến, quan điểm, lập trường, nhận thức, ý thức, thái độ chính trị ...)
● Câu văn : cấu trúc chặt chẽ, rõ nghĩa, đa dạng kiểu câu.
● Biện pháp tu từ: sử dụng nhiều => giúp lí lẽ, lập luận chặt chẽ
LUYỆN TẬP
Bài tập 1sgk trang 99
- Là thao tác (phương pháp) tư duy: diễn giải, phân tích, bình luận
- Là phương thức biểu đạt
- Là loại văn bản/ Kiểu bài làm văn trong nhà trường ( văn nghị luận)
- Được sử dụng trong mọi lĩnh vực
- Là một phong cách ngôn ngữ văn bản nhằm trình bày những quan điểm chính trị của một đảng phái, đoàn thể, những tuyên bố , tuyên ngôn của các nguyên thủ quốc gia, những bài xã luận nêu rõ lập trường, quan điểm chính trị.
- Chỉ sử dụng trong lĩnh vực liên quan đến những vẫn đề chính trị
Bài tập 2
● Chứng minh đoạn văn bản sau thuộc Phong cách chính luận:
“Ai có súng dùng súng. Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước”
(Hồ Chí Minh, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến)
Từ ngữ chính trị: thực dân.
Câu văn: ngắn, giọng văn mạnh mẽ, dứt khoát
BPTT: điệp ngữ kết hợp điệp cú pháp ( ai có… dùng/ liệt kê (súng , gươm, cuốc, thuổng, gậy gộc)
Thái độ chính trị: kêu gọi toàn dân cầm vũ khí chống thưc dân Pháp
Lập luận: chặt chẽ, truyền cảm, thuyết phục => giọng điệu kêu gọi nhiệt thành , tha thiết, khơi dậy lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm của toàn dân