KIỂM TRA BÀI CŨ
Ghép các nội dung cột bên trái với nội dung thích hợp ở cột bên phải

1.
2.

E
UN

a.
b.



Ang



t

E I

E

RN  r

3.

P

c.

E  Ir

4.

Q

d.

I (r  RN )

5.

A

e.

6.

I

7.

Png

8.

Ang

2

RI t
f. UI RI 2 U 2 / R
g. UIt
h. E It

1

d

2

c

3

f

4

e
g

5
6

b

7

a

8

h

PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ
BÀI TOÁN VỀ TOÀN MẠCH

A. Những lưu ý trong phương pháp giải.
- Khi giải bài toán về toàn mạch ta cần:
+ Bước 1: Nhận dạng bộ nguồn. Tính Eb ; rb
+ Bước 2: Nhận dạng và phân tích mạch ngoài . Tính điện trở ngoài)

Eb
+ Bước 3: Áp dụng định luật Ôm cho toàn mạch: I 
RN + rb

RN

+ Bước 4: Tính các đại lượng khác: U, I, P, A….
Bộ nguồn ghép song song:
Bộ nguồn ghép nối tiếp:

r
b  ; rb 
n

b n ; rb n.r

Đoạn mạch nối tiếp các điện trở
UAB= U1 + U2 + U3+…+ Un
IAB= I1 = I2 = I3=…….= In

A
I

R1

R2

RAB= R1 + R2 + R3+…….+ Rn
Đoạn mạch song song các điện trở
UAB= U1 = U2 = U3=…….= Un
IAB= I1 + I2 + I3+…+ In

1
1
1
1
= +
+
R AB R1 R 2 R3

I1
A

I2

I3

R3

Rn

B

R1

R2

R3

B

Bài tập 1: E = 9V, r = 4 , R1= 5 , R2 = 10  và R3 = 3 
a) Tính  b ; rb ; RN
b) Tính I, UN
c) Tính U1

Giải

r
a. Suất điện động và điện trở trong bộ nguồn:  b  9V ; rb  2
2
Điện trở mạch ngoài (vì các điện trở ghép nối tiếp nên)

RN R1  R2  R 3 18()

E
9
b. Dòng điện qua mạch I 

0, 45( A)
RN  r 18  2
Hiệu điện thế mạch ngoài

UN = I.RN = 0,45.18=8,1 V

c. Hiệu điện thế giữa hai đầu R1:

U1= IR1 =0,45.5= 2,25V

Bài tập 2: Một mạch điện có sơ đồ như hình vẽ, trong đó nguồn điện
có suất điện động E= 6,25V; r = 1,8Ω; bóng đèn Đ1 ghi 12V - 6W.
Bóng đèn Đ2 ghi 6V - 4,5W, Rb là biến trở. Cho Rb= 8Ω
a. Tính công suất và hiệu suất của nguồn?
Giải
b. Đèn 1 và 2 sáng như thế nào?
a) Suất điện động và điện trở trong của bộ nguồn: b 3 3.6, 25 18,75V ; rb 3.r 3.1,8 5, 4

2
U
36
U
144
đm 2
- Điện trở của các đèn: R1 

8  

24  , R2 
 đm1
6
 đm 2 4,5
Điện trở của mạch ngoài. Vì Đ2 nối tiếp với biến trở nên Rb 2 Rb  R2 8  8 16  
R1.Rb 2
1 1 1
24.16
 
 RN 

9,6  
Do Đ2 và biến trở mắc song song với Đ1 nên
RN R1 Rb 2
R1  Rb 2 24  16
Eb
18,75
2
đm1

- Cường độ dòng điện chạy trong toàn mạch:  

RN  rb



9,6  5, 4

- Công suất của nguồn: P ng Eb . 18, 75.1, 25 23, 44 W 

RN
9, 6
- Hiệu suất của nguồn: H 

0, 64 64%
RN  rb 9, 6  5, 4

1, 25 

Hiệu điện thế mạch ngoài:

U N I .RN 1, 25.9, 6 12V

- Vì U1= Ub2= UN= 12 (V) =Uđm1
Cường độ dòng điện qua đèn 2:

=> Đèn 1 sáng bình thường

U b 2 12
b 2 
 0,75 
Rb 2 16

Cường độ dòng điện định mức của đèn 2:

pđm 2 4,5
 đm 2 
 0,75 
U đm 2 6

Ta thấy  b 2  đm 2 0, 75A => Đèn 2 sáng bình thường

Những lưu ý trong phương pháp giải
+ Bước 1: Nhận dạng bộ nguồn. Tính Eb ; rb
+ Bước 2: Nhận dạng và phân tích mạch ngoài . Tính điện trở ngoài)

Eb
+ Bước 3: Áp dụng định luật Ôm cho toàn mạch: I 
RN + rb

RN

+ Bước 4: Tính các đại lượng khác: U, I, P, A….
- Làm bài tập 1, 2, 3 SGK Vật Lý 11 trang 62.
- Đọc trước bài thực hành xác định suất điện động và điện trở trong của
nguồn điện.

Pmax 

RN 

r
 RN r
RN

Mặt khác: RN R  Rx r  Rx r  R 1,1  0,1 1
b. Công suất tiêu thụ của điện trở x:
2
2


Px  2 Rx 
Rx 
Rx
2
2
( RN  r )
( Rx  R  r )

E2
 Px 
Rr 2
( Rx 
)
Rx
a. Công suất tiêu thụ mạch ngoài:
2
2


PN  2 RN 
R 
2 N
r 2
( RN  r )
( RN 
)
RN

Pxmax 

Rx 

 Pxm
x max

Rx

 Rx R  r 0,1  1,1 1, 2

2
122


30W
4.Rx 4.1, 2