Quần Thể
Quần Xã
Quần xã
Quần thể
2
- Những dấu hiệu điển hình của một quần xã.
- Khái niệm quần xã sinh vật.
NỘI DUNG BÀI HỌC
- Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã.

Tiết 48. QUẦN XÃ SINH VẬT
Tiết 48. QUẦN XÃ SINH VẬT
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
Kể tên các quần thể có trong một khu rừng mưa nhiệt đới?
Quần thể chim
Quần thể dương xỉ
Quần thể rêu
Quần thể nấm
Quần thể hổ
Quần thể kiến
Rừng mưa nhiệt đới
Thế nào là quần xã sinh vật?
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
- K/n: là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định và chúng có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau.
- Ví dụ: Rừng cúc Phương, ao cá tự nhiên,...
- Đúng là quần xã vì có nhiều quần thể sinh vật khác loài.
- Sai vì chỉ là ngẫu nhiên nhốt chung, không có mối quan hệ thống nhất.)
Trong 1 bể cá, người ta thả 1 số loài như: Cá chép, cá mè, cá trắm …  vậy bể cá này có phải là quần xã hay không?

Tiết 48. QUẦN XÃ SINH VẬT
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
II. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Nghiên cứu nội dung SGK tr/147.
- Nêu những dấu hiệu điển hình của một quần xã sinh vật ?
Độ
đa
dạng
Phong phú về số loài trong quần xã thể hiện tính chất sinh học:
- Độ đa dạng càng cao thì quần xã càng ổn định.
- Điều kiện môi trường phù hợp thì quần xã có số lượng loài lớn
ĐỘ NHIỀU
- Là mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.
- Độ nhiều thay đổi theo thời gian, theo mùa, theo năm hay đột xuất.
Độ đa dạng: Chỉ mức độ phong phú về số lượng loài
Độ nhiều: Chỉ về số lượng cá thể có trong mỗi loài
- Quan hệ thuận nghịch: Số loài càng đa dạng thì số lượng cá thể của mỗi loài giảm đi và ngược lại.
Độ nhiều
LOÀI ƯU THẾ
- Đóng vai trò quan trọng trong quần xã.
- Số lượng, cỡ lớn hay tính chất hoạt động của loài tác động tới các loài khác, tới môi trường
LẠC ĐÀ – LOÀI ĐẶC TRƯNG SA MẠC
SAO LA LOÀI ĐẶC TRƯNG KHU BẢO TỒN HUẾ
Là loài chỉ có ở một quần xã hoặc có nhiều hơn hẳn so với các loài khác.
LOÀI ĐẶC TRƯNG
II. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
(SGK tr/147)
T? VD1 -> điều kiện ngoại cảnh đã ?nh hu?ng t?i sinh v?t trong qu?n xó nhu th? n�o? Cho vớ d??
I. Thế nào là một quần xã sinh vật?
II. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Lúa tám thơm
Cây ban
Động vật kiếm ăn ngày
Động vật kiếm ăn đêm
ÁNH SÁNG
Lá rụng vào mùa thu
NHIỆT ĐỘ
NHIỆT ĐỘ
Đàn sếu di cư
Khi chim ăn hết nhiều sâu
Số lượng sâu tăng
Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì sinh vật phát
triển như thế nào, cho ví dụ minh họa?
Thực vật phát triển
SLChim ăn sâu tăng
SLsâu giảm
SL chim giảm
Đốt rừng làm nương rẫy
Săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Quá trình đô thị hóa quá nhanh,
thiếu quy hoạch
Chặt phá rừng
Trong thực tế, con người đã có những tác động nào
gây mất cân bằng sinh học trong các quần xã?
Trồng cây gây rừng
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Tuần tra bảo vệ rừng
Theo em, chúng ta đã, đang và sẽ làm gì để bảo vệ
thiên nhiên?
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh thay đổi số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức phù hợp với khả năng môi trường.
- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể trong quần xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học.
Câu 1: Dặc truưng nào sau đây chỉ có ở quần xã mà không có ở quần thể:
Mật độ;
Tỉ lệ tử vong.
Tỉ lệ đực cái;
Tỉ lệ nhóm tuổi.
Lo�i d?c trung
CỦNG CỐ BÀI

Câu 2: Vì sao quần xã có cấu trúc tương đối ổn định?
B. Khi số lượng cá thể của loài này bị số lượng cá thể của loài kia kìm hãm
C. Vì các sinh vật trong quần xã có mối quan hệ gắn bó như một thể thống nhất
D. Vì có nhiều loài, nhiều nguồn sống
A. Vì quần xã có môi trường sống thuận lợi
CỦNG CỐ
Đều là tập hợp nhiều cá thể sinh vật trong một khoảng không gian xác định
Khác nhau:
Quần thể sinh vật
Quần xã sinh vật
- Là tập hợp nhiều cá thể sinh vật của cùng một loài.
- Là tập hợp nhiều quần thể sinh vật
của nhiều loài khác nhau
- Về mặt sinh học có cấu trúc nhỏ hơn quần xã. Đơn vị cấu trúc là cá thể.
- Về mặt sinh học có cấu trúc lớn hơn quần thể. Đơn vị cấu trúc là quần thể.
- Giữa các cá thể luôn giao phối
hay giao phấn được với nhau
vì cùng loài
- Giữa các cá thể khác loài trong quần xã không giao phối hay giao phấn được với nhau ( quan hệ dinh dưỡng)
- Phạm vi phân bố hẹp hơn quần
xã => độ đa dạng thấp
- Phạm vi phân bố rộng hơn quần thể => độ đa dạng cao
Vd: Rừng cây thông nhựa phân bố tại vùng núi Đông Bắc Việt Nam
Vd: Quần xã rừng ngập mặn ven biển.
Giống nhau:
Nêu điểm giống và khác nhau giữa quần thể và quần xã sinh vật?
Hãy xác định tập hợp nào là quần xó sinh vật, tập hợp nào khụng ph?i là quần xã sinh vật?
a. Các cá thể tôm, cá sống trong ao.
b. Các con nai nuôi trong thảo cầm viên.
c. Các loài chim sống trong rừng.
d. Các cây trồng trong vườn.
e. Các cây trong rừng quốc gia Cúc Phương.
f. Các cây xà cừ, bạch đàn trong rừng Nam Cát Tiên.
g. Các cây mai, đào trồng trong vườn.
Tập hợp sau đây là quần xã: a,c,e,f
Xác định loài ưu thế, loài đặc trưng trong các trường hợp sau?
a. Quần thể cá trắm cỏ, cá mè trong quần xã ao nuôi cá.
b. Quần thể cá, tôm sống ở quần xã nước ao, hồ.
c. Cây có hạt sống ở quần xã sinh vật trên cạn.
d. Động vật có móng guốc sống ở Thảo nguyên.
e. Quần thể cây cọ trong quần xã sinh vật đồi ở Vĩnh Phúc.
- Loài ưu thế: b,c,d
Loài đặc trưng: a,e
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
a. Bài vừa học
- Học bài theo vở ghi và SGK
- Làm phần “Câu hỏi và bài tập” SGK
b. Bài sắp học: “Hệ sinh thái”
- Thế nào là một hệ sinh thái?
- Tìm hiểu về chuỗi thức ăn và lưới thức ăn?
Được tính theo công thức:
Trong đó: p = Số địa điểm bắt gặp
P = Tổng số địa điểm quan sát.
Độ thường gặp: Kí hiệu là C
Nếu tính được C > 50% (Loài thường gặp)
25% < C < 50% (Loài ít gặp)
C < 25% (Loài ngẫu nhiên)
- Ví dụ : nghiên cứu ở quần xã ao
%