1. KIẾN THỨC
Trình bày được khái niệm quần xã.
Nêu được những dấu hiệu điển hình của quần xã và phân biệt với quần thể.
Nêu được mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã tạo sự ổn định và cân bằng sinh học trong quần xã.
2. Kỹ NĂNG
Rèn kỹ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, khái quát hoá.
3. THÁI ĐỘ
Giáo dục lòng yêu thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường.
MỤC TIÊU BÀI HỌC
QUẦN XÃ SINH VẬT
Khái niệm
quần xã sinh vật

Những dấu hiệu điển hình
NỘI DUNG BÀI HỌC
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Hãy nêu sự giống nhau và khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác? Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?
Giống nhau: Quần thể người có những đặc điểm sinh học giống
như các quần thể sinh vật khác, như: giới tính, mật độ, sinh sản,
tử vong, . . .
Khác nhau: Quần thể người có các đặc trưng mà các quần thể
sinh vật khác không có như: Kinh tế, pháp luật, văn hóa, . . .
Giải thích: Vì con người có lao động và tư duy nên có khả năng
tự điều chỉnh các đặc điểm sinh thái trong quần thể, đồng thời
cải tạo thiên nhiên.
→ Thể hiện sự tiến hóa và hoàn thiện trong quần thể người
Trả lời:
KIỂM TRA BÀI CŨ
Bài 49
QUẦN XÃ SINH VẬT
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
Cá mè
Cá chép
Tôm
Cua
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
Cá mè
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
Cá mè
Cá chép
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
Cá mè
Cá chép
Tôm
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Bèo
Rong
Cá trắm
Cá mè
Cá chép
Tôm
Cua
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ao tự nhiên
Quần thể bèo
Quần thể rong
Quần thể cá trắm
Quần thể cá mè
Quần thể cá chép
Quần thể tôm
Quần thể cua
QUẦN XÃ SINH VẬT
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật
thuộc nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một
không gian xác định.
Thế nào là quần xã sinh vật?
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
- Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật thuộc
nhiều loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định
Các quần thể sinh vật có những mối quan hệ sinh thái như thế nào?
- Các quần thể tồn tại các quan hệ cùng loài (hỗ trợ, cạnh tranh)
và quan hệ khác loài (hỗ trợ, đối địch)
và chúng có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau.
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Quần xã sinh vật rừng mưa nhiệt đới
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Quần xã sinh vật sông Alaska
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Quần xã sinh vật đầm lầy Mangrove Ấn Độ
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Quần xã sinh vật sa mạc Arizona
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Mô hình V-A-C
Trong thực tế sản xuất, mô hình VAC có được gọi là quần xã sinh vật không? Hãy giải thích.
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Mô hình V-A-C
Quần thể vật nuôi
Quần thể cây trồng
QUẦN XÃ NHÂN TẠO
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Khái niệm
Đơn vị cấu trúc
Độ đa dạng
Tập hợp các cá thể cùng loài cùng sống trong một không gian xác định.
Tập hợp các quần thể thuộc
các loài khác nhau cùng sống
trong một không gian xác định.
- Cá thể
- Quần thể
- Thấp
- Cao
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

Độ đa dạng
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng
loài trong quần xã
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

Độ nhiều
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng
loài trong quần xã
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Mật độ cá thể của từng loài
trong quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng
loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài
trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài
trong tổng số địa điểm quan sát
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

QUẦN XÃ 1
A. 80% B. 5% C. 5% D. 10%
Loài ưu thế
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng
loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài
trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài
trong tổng số địa điểm quan sát
Loài đóng vai trò quan trọng
trong quần xã
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã

Loài đặc trưng
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Ii. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Độ nhiều
Độ thường gặp
Loài ưu thế
Loài đặc trưng
Thể hiện
Mức độ phong phú về số lượng
loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài
trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài
trong tổng số địa điểm quan sát
Loài đóng vai trò quan trọng
trong quần xã
Loài chỉ có ở một quần xã hoặc
có nhiều hơn hẳn các loài khác
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
VD1: Sự thay đổi theo chu kỳ ngày đêm trong rừng nhiệt đới: ếch nhái,  chim cú, muỗi ít hoạt động vào ban ngày, hoạt động nhiều vào ban đêm. Quần xã vùng lạnh thay đổi theo mùa rõ rệt: cây rụng lá vào mùa đông, chim và nhiều loài động vật di trú để tránh mùa đông giá lạnh.



Theo dõi ví dụ sau
1. Yếu tố nào thuộc về ngoại cảnh? Yếu tố nào thuộc về quần xã sinh vật?
2. Ngoại cảnh có tác động tới quần xã sinh vật hay không? Nếu có thì ảnh hưởng như thế nào?
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
VD1: Sự thay đổi theo chu kỳ ngày đêm trong rừng nhiệt đới: ếch nhái,  chim cú, muỗi ít hoạt động vào ban ngày, hoạt động nhiều vào ban đêm. Quần xã vùng lạnh thay đổi theo mùa rõ rệt: cây rụng lá vào mùa đông, chim và nhiều loài động vật di trú để tránh mùa đông giá lạnh.



Theo dõi ví dụ sau
1. Yếu tố nào thuộc về ngoại cảnh? Yếu tố nào thuộc về quần xã sinh vật?
2. Ngoại cảnh có tác động tới quần xã sinh vật hay không? Nếu có thì ảnh hưởng như thế nào?
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh luôn ảnh hưởng đến quần xã, tạo nên sự thay đổi.
Thực vật phát triển
Số lượng sâu tăng
Số lượng chim ăn sâu tăng
Chim ăn hết nhiều sâu
Số lượng sâu giảm
Khống chế sinh học
Cân bằng sinh học
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Ngoại cảnh luôn ảnh hưởng đến quần xã, tạo nên sự thay đổi.
- Số lượng cá thể của mỗi quần thể trong quần xã luôn luôn
được khống chế ở mức độ phù hợp với khả năng của môi trường,
tạo nên sự cân bằng sinh học trong quần xã.
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Thực tế con người đã có những hành động gì gây mất cân bằng sinh học
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Đốt rừng làm nương rẫy
Chặt phá rừng
Săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Đô thị hóa nhanh, thiếu quy hoạch
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Con người cần làm gì để bảo vệ thiên nhiên?
Bài 49: QUẦN XÃ SINH VẬT

Iii. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Trồng cây gây rừng
Tuần tra bảo vệ rừng
CỦNG CỐ
Câu 1: Đặc trưng nào sau đây chỉ có ở quần xã mà không có ở quần thể?



A. Mật độ
B.Tỷ lệ tử vong
C. Tỷ lệ đực cái
D. Độ đa dạng.
CỦNG CỐ
Câu 2: Hãy xác định tập hợp nào là quần thể sinh vật,
tập hợp nào là quần xã sinh vật

Các cá thể tôm sống trong hồ.
Tập hợp các loài cá trong ao.
Bầy voi sống trong rừng rậm châu phi.
Các loài thực vật trong rừng mưa nhiệt đới.
Các con chó sói sống trong 1 khu rừng
CỦNG CỐ
Câu 2: Hãy xác định tập hợp nào là quần thể sinh vật,
tập hợp nào là quần xã sinh vật

DẶN DÒ

Hoàn thành các bài tập SGK trang 149
Xem trước nội dung bài 50: Hệ sinh thái
Tìm hiểu về lưới thức ăn, chuỗi thức ăn.

Thanks!