CHỦ ĐỀ 1: CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ PHÁT
TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN.
BÀI 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản.

Những hình ảnh
gợi cho em liên
tưởng tới các quốc
gia nào? Em có
ấn tượng gì về các
quốc gia đó?

Từ trên xuống: Trung tâm Thành phố Luân Đôn, 
Cầu Tháp Luân Đôn, vòng xoay Mắt Luân Đôn, 
Cung điện Westminster

Tháp Eiffel

Năm 1884, để kỷ niệm 100 năm
Cách mạng tư sản Pháp, Chính
phủ Pháp đã quyết định tổ chức
triển lãm Quốc tế và xây dựng
một kiến trúc tháp kỷ
niệm. Tháp Eiffel thi công trong
vòng 26,5 tháng, kết thúc vào
năm năm 1889 với kì vọng trở
thành “cái đinh của Triển lãm
thế giới” năm 1889 tại Paris.
Qua kiến trúc này, Pháp muốn
khẳng định mình là một cường
quốc công nghiệp, đồng thời thể
hiện tính táo bạo của người
Pháp khi dám khởi đầu cuộc
cách mạng mới trong lịch sử
ngành kiến trúc với việc sử dụng
các vật liệu xây dựng sắt, thép,
gang…

Quốc huy được chính thức phê duyệt vào năm 1972 của nước Mĩ với các ý nghĩa
bao gồm:
+ Hình ảnh đại bàng đầu trắng đại diện cho hình ảnh dang rộng cánh bay lên bầu trời,
chiếm lấy sự tự do và độc lập cho Hoa Kỳ
+ 13 dải sọc đỏ trắng xen kẽ trước ngực chim ưng đại diện cho 13 bang đầu tiên của Mỹ
+ Cành nguyệt quế ở phía chân trái chim ưng đại diện cho chiến thắng vẻ vang trong quá
khứ cũng như hòa bình thực tại mà Hoa Kỳ giành được
+ 13 mũi tên ở chân phải tượng trưng cho tinh thần ngoan cường, anh dũng quyết chiến
quyết thắng trước mọi thế lực chống phá, xâm chiếm
+ Hình ảnh vòng trang sức trên đầu đại bàng tượng trưng cho một nước Mỹ phồn vinh,
hưng thịnh

Tượng Cổng Mây – Cloud Gate nước Mĩ là khối
điêu khắc hình trứng khổng lồ với trọng
lượng lên đến 110 tấn. Đây là kiến trúc được gò tạo
từ 1 loạt những tấm thép đồng nhất không có độ
bóng cao.
Quan sát bên ngoài, tác phẩm này như 1 tấm gương
phản chiếu bầu trời. Còn ở bên dưới là một vòm
cầu cao 3.7m.

Tượng Nữ thần Tự do có tên đầy đủ là
Nữ thần Tự do soi sáng thế giới –
Liberty Enlightening the World. Đây là
một tác phẩm điêu khắc theo phong
cách tân cổ điển với kích thước cực lớn,
đặt trên Đảo Liberty tại cảng New York.
Tác phẩm điêu khắc này do kiến trúc sư
Frédéric Bartholdi thiết kế và được
khánh thành vào 28/10/1886. Đây là
tặng vật của nhân dân Pháp gửi nước
Mỹ có màu đỏ nhưng nay màu xanh xám là vì
Tượng Nữ Thần Tự Do lớp bên ngoài làm bằng đồng nguyên chất khi mới

phản ứng hóa học giống như rỉ sét do tiếp xúc với muối biển và những chất khác trong không khí. Tượng Nữ thần Tự
do có hình dáng một người phụ nữ mặc áo choàng (thời La Mã gọi là “stola”) tiêu biểu cho Libertas – nữ thần tự do
của La Mã, tay phải cầm ngọn đuốc còn tay kia một tấm đá phiến có khắc ngày tháng độc lập của Hoa Kỳ. Tượng
cao 151 ft (46m) được đặt trên một bệ bằng đá hình chữ nhật phía dưới là phần nền móng hình ngôi sao 11 góc
khiến tượng có tổng chiều cao là 305 ft (93m). Tác phẩm điêu khắc là biểu tượng của lý tưởng tự do của nước Mỹ
Ngọn đuốc trên tay phải của nữ thần là tượng trưng cho ánh sáng dẫn đường tới sự tự do, bình đẳng, bác ái. Đây
chính là ngọn lửa mà Promete đã mang đến cho con người. Đây cũng là biểu tượng cho nền độc lập Hoa Kỳ. Vào
những năm 1980, tượng nữ thần tự do đã được tu sửa và ngọn đuốc cũ trên tay phải nữ thần đã được thay bằng một
ngọn đuốc mới. 

1. Tiền đề của cách mạng tư sản.
- Hiểu thế nào là tiền đề? Cách mạng?
- Tình hình kinh tế nước Anh, Bắc Mĩ và Pháp trước cách mạng phát triển như thế nào?
- Đặc điểm nổi bật kinh tế Anh, Pháp có gì khác với Bắc Mĩ ?
- Tại sao nói kinh tế là một trong những tiền đề làm bùng nổ cách mạng tư sản và chiến
tranh giành độc lập 13 bang ở Bắc Mĩ.
+ "Rào đất cướp ruộng" (Hình ảnh "Cừu ăn thịt người" của nhà văn Tomat Morơ)=>lí
giải vì sao tư sản, quí tộc mới ở Anh giàu lên nhanh chóng ?
- Sự phát triển kinh tế ở 13 thuộc địa đặt ra những yêu cầu gì? Lí giải vì sao lại có sự
khác nhau về ngành nghề sản xuất ở các khu vực miền Nam với miền Bắc của Bắc Mĩ?
- Chính phủ Anh đã làm gì để kìm hãm sự phát triển kinh tế thuộc địa? Tại sao chính
phủ Anh lại kìm hãm sự phát triển kinh tế ở thuộc địa?
Hậu quả của những chính sách đó ra sao?
- Sử dụng bức tranh Tình cảnh nông dân Pháp trước cách mạng?

Nước Anh
“Những con cừu xưa kia ngoan
ngoãn hiền hậu biết bao, bây giờ
đều trở thành những con vật
hung hãn tham lam. Cừu ăn thịt
người, phá hoại ruộng vườn, nhà
cửa và thành thị.”
(Thomas More)

Em hãy giải thích hiện tượng “cừu
ăn thịt người” ở nước Anh trong các
thế kỉ XVI - XVII?

CA NA ĐA

Ma-xachu-sét
1

Niu-óc
Penxin
va-ni -a 4

Viếc
-g
a

6
i-ni-

a
c-giGióo

Calô
na ( -linB ắc
Ca)
lô-li
nna (
na m
)

VỊNH MÊ-HI-CÔ

Kinh tế Bắc Mỹ giữa thế kỉ XVIII

3

2

5

ĐẠI TÂY DƯƠNG

1 Niu Hăm-sai
2. Rốt Ai-len
3 Con-nếch-ti-cớt
4 Niu giơ-xi
5 Đơ-la-oa
6 Mê-ri-len

 Miền Bắc: Kinh tế công thương
nghiệp tư bản chủ nghĩa rất phát
triển
 Miền Nam: Kinh tế đồn điền, trang
trại rất phát triển

Kinh tế Pháp cuối thế kỉ XVIII

Cuối thế kỉ XVIII, công thương nghiệp
TBCN nước Pháp rất phát triển, đặc
biệt là ngoại thương, máy móc được
sử dụng ngày càng nhiều

1. Tiền đề của cách mạng tư sản.

Kinh tế.

- Anh:

+ Đầu thế kỷ XVII,
nền kinh tế nước
Anh phát triển
nhất châu Âu.

-BẮC MĨ
+ Nửa đầu thế kỷ XVIII, 13 thuộc địa
Anh được ra đời dọc bờ biển Đại Tây
Dương (1,3 triệu người)
+ Giữa thế kỷ XVIII, nền công thương
nghiệp TBCN phát triển
=> Anh đặt ách cai trị thuộc địa=>
bùng nổ chiến tranh.

- Pháp:
- Nông nghiệp: lạc hậu, năng suất thấp, lãnh
chúa bóc lột tô thuế cao.
- Công thương nghiệp phát triển theo hướng
TBCN.

b. Tiền đề chính trị
Nước Anh

Bắc Mỹ

Pháp

Vua Sác-lơ I

Sự kiện chè Bô-xtơn

Vua Lu-i XVI

b. Tiền đề chính trị

Nước Anh

Bắc Mỹ

Đến 1625, vua Sác-lơ
I lên ngôi với chỗ dựa
là quí tộc và Giáo hội
Anh cản trở sự phát
triển của tư sản và quí
tộc mới

Đến giữa thế kỉ XVIII,
người Anh lập được
13 bang ở Bắc Mĩ.
Chính phủ Anh thi
hành chính sách cản
trợ sự phát triển của
bắc Mỹ

Pháp
Đến cuối thế kỉ XVIII,
Pháp vẫn là nước
quân chủ chuyên chế,
do vua Lu-i XVI đứng
đầu, cản trở nước
Pháp phát triển

. Chính trị:
- Anh, Pháp: Quân chủ chuyên chế hà Khắc. Nước
độc lập
b

- Bắc Mĩ: là thuộc địa=> chưa lập quốc.

Tiền đề về xã hội

- Người ngồi đằng trước mặc chiếc áo choàng,
cổ đeo cây thánh giá, nét mặt có vẻ sung
sướng thỏa mãn, tượng trương cho tăng lữ.
Người ngồi đằng sau đeo thanh kiếm dài ở
cạnh sườn có nhiều đồ trang sức và mũ lông
chim rất cao quý, tượng trưng cho tầng lớp quý
tộc. Cả hai đều béo mũm mĩm, má toàn mỡ, ăn
mặc thì màu mè, diêm dúa và cự kỳ quý phái.
- Trong túi quần và túi áo của tăng lữ, quý tộc
thò ra những loại văn bản vay nợ, cho thuê
ruộng, những quy định về nghĩa vụ phong kiến
của nông dân mà có lẽ đến hàng nghìn đời họ
cũng không trả hết được.
- Người nông dân còn xuống, tay chống bởi
chiếc cán cuốc đã mòn vẹt. Đây chính là biểu
hiện cho công cụ sản xuất thô sơ và lạc hậu
của người nông dân cũng như nền nông nghiệp
của Pháp trước cách mạng.
- Dưới chân người nông dân là những con vật
thường xuyên phá hại mùa màng như chuột,
chim câu và thỏ… sản phẩm làm ra đã ít ỏi thì
vừa phải nộp cho quý tộc, tăng lữ vừa bị bọn
thú vật phá hoại. 

TĂNG LỮ (đẳng cấp thứ nhất)

QÚI TỘC(đẳng cấp thứ hai)

Có mọi đặc quyền
đặc lợi, không nộp
thuế

XÃ HỘI
Chia PHÁP
làm 3 đẳng
cấp

Đại tư
sản

ĐẲNG CẤP THỨ BA

Nông dân

Bình dân
thành thị

Công
nhân

Không có đặc quyền
đặc lợi, phải nộp
thuế

Tư sản

tư sản
công
thương
Tư sản
vừa, nhỏ

25%
50%

10%
15%

ĐỜI SỐNG NÔNG DÂN
PHÁP
Thuế nộp cho nhà nước phong kiến
Thuế nộp cho quí tộc
Thuế nộp cho nhà thờ
Phần còn lại của nông dân

GV kể chuyện nộp tô thuế cao nông dân ở Pháp.
- Về chính trị đặc điểm chung của Anh và Pháp trước cách mạng có thể chế chính trị gì? Em có nhận xét gì về thể chế
chính trị đó?
- Tại sao 13 bang ở Bắc Mĩ trở thành thuộc địa của Anh? Thực dân Anh thực hiện chính sách cai trị như thế nào đối với
nhân dân Bắc Mĩ? Sự kiện nào làm bùng nổ cuộc chiến tranh 13 bang thuộc địa ở Bắc Mĩ?
Xã hội:
GV: Giải thích khái niệm giai cấp? Đẳng cấp?
HĐ nhóm đôi bạn. Chia làm 3 nhóm chính, nhóm 1 thực hiện tìm hiểu về tiền đề xã hội nước Anh?
Nhóm 2: Tìm hiểu về tiền đề nước Pháp?
Nhóm 3: Tìm hiểu về tiền đề Bắc Mĩ?
- Nêu giai cấp cũ
- Nêu được giai cấp mới
- Quí tộc hóa là gì? Ở Việt Nam có xuất hiện tầng lớp này không? Vì sao?
Câu hỏi chung sau hđ nhóm:
Nêu mâu thuẫn cơ bản xã hội Anh, Pháp, Bắc Mĩ? Ở Bắc Mĩ mâu thuẩn nào được xem là chủ yếu cần giải quyết trước?
Vì sao?
- Mâu thuẫn giữa tư sản, chủ nô Bắc Mĩ với thực dân Anh có được xem là mâu thuẫn giai cấp không? Vì sao?
- Anh, Bức Mĩ, Pháp đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng diễn ra như thế nào?
- Tại sao nói Triết học Ánh sáng ở Pháp là trào lưu tư tưởng điển hình nhất trong cuộc đấu tranh chống lại chế độ PK?

XÃ HỘI
* Anh.
- Giai cấp cũ: Quí tộc
phong kiến, nông dân.
- Giai cấp mới: Công
nhân, tư sản, quí tộc
mớ1i
- Mâu thuẫn cơ bản:
Mâu thuẫn giai cấp
giữa nông dân, tư
sản, quí tộc mới với
quí tộc phong kiến.
=> Nội chiến bùng nổ.

* Pháp.

* Bắc Mĩ.
- Tồn tại phân chia đẳng - Giai cấp cũ( tàn dư chiếm
hữu nô lệ du nhập vào- Bắc
cấp: 3 đẳng cấp
Mĩ không có mà du nhập):
+ Tăng lữ; Quí tộc
Chủ nô, nô lệ.
phong kiến; đẳng cấp
- Giai cấp mới: Tư sản,
thứ 3 gồm tư sản, nông công nhân ( du nhập vào do
dân, bình dân thành thị. phát triển kinh tế TBCN)
- Mâu thuẫn cơ bản:
- Mâu thuẫn cơ bản: giữa
Mâu thuẫn giai cấp
các tầng lớp nhân dâ Bắc
Mĩ với thực dân
giữa tư sản và các
Anh( nhân dân thuộc địa
tầng lớp nhân dân
với thực dân Anh)
với tăng lữ, quí tộc.
- => Chiến tranh giành độc
- => Nội chiến bùng
lập bùng nổ.

nổ

Cuộc đấu tranh giữa Thanh giáo và Anh giáo ở Anh

Anh giáo
Người đứng đầu là vua Anh, Anh
giáo được sử dụng như công cụ
thống trị tinh thần của giai cấp
phong kiến.

Thanh giáo
Chủ trương loại khỏi nhà thờ
những nghi lễ phiền toái và tin
rằng thượng đế giao cho giai cấp
tư sản sứ mệnh phát triển kinh tế

Như vậy cuộc đấu tranh giữa Thanh giáo và Anh
giáo phản ánh cuộc đấu tranh giữa hai luồng tư
tưởng tư sản và phong kiến, khi mà chế độ phong
kiến đang suy tàn và chủ nghĩa tư bản đang vươn
lên

Nhà thờ chính tòa Canterbury, Tổng Giám mục Canterbury là nhà lãnh đạo
danh dự của Cộng đồng Anh giáo.

d. Tiền đề tư tưởng

Nước Anh
Giai cấp tư sản Anh và
quí tộc mới sử dụng
Thanh giáo làm ngọn
cờ tư tưởng chống lại
Anh giáo và lật đổ chế
độ phong kiến

Bắc Mỹ

Pháp

Tư tưởng tự do ở Bắc Mỹ

Thomas Jefferson
(1743 – 1826)

Là đại diện tiêu biểu cho tư
tưởng tự do, là một nhà triết học
chính trị có ảnh hưởng lớn thời
cận đại. Ông cũng là tổng thống
thứ 3 của Hợp chúng quốc Hoa
Kì

Mông-tex-ki-ơ
(1689 – 1755)

Vôn-te

Rút-xô

(1694 – 1778)

(1712– 1778)

TRIẾT HỌC ÁNH SÁNG PHÁP
Lên án sự thối nát,
lỗi thời của chế độ
phong kiến và nhà
thờ Ki-tô giáo.

Đề cao quyền tự
do con người

Đưa ra lý thuyết
xây
dựng
nhà
nước tư bản chủ
nghĩa

TƯ TƯỞNG
ANH

BẮC MĨ

Sử dụng Thanh
Nêu tư tư
giáo làm ngọn cờ tư tưởng tự do,
tưởng chống lại Anh tư hữu
giáo và lật đổ chế
độ phong kiến

PHÁP
Triết học Ánh Sáng của Vôn te,
Mông texki ơ, Vôn te.
=> Nội dung: phê phán giáo lý lạc
hậu, quan điểm lỗi thời của gc PK;
Đề xuất những tư tưởng tiến bộ

=> ý nghĩa: Tấn công xã hội phong
kiến
+ Hình thành hệ tư tưởng DC tư
sản.
+ Thúc đẩy xã hội phát triển

Tiền đề kinh tế dẫn tới những cuộc cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc
Mĩ (thế kỉ XVII – XVIII) là

A

Phương thức sản xuất
TBCN phát triển

kinh tế lãnh địa phát triển

C

phương thức sản xuất
phong kiến phát triển

phường hội ra đời và phát
triển

B

D

Đến thế kỉ XVII, quốc gia nào có nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển
nhất châu Âu?

A

C

Mỹ

Tây Ban Nha

Pháp

Anh

B

D

Trước cách mạng tư sản, Anh là nước có thể chế chính trị

A

C

Cộng hòa tư sản

Độc tài quân sự

Quân chủ chuyên chế

Quân chủ lập hiến

B

D

Đến thế kỉ XVIII, đối tượng cần đánh đổ của nhân dân Bắc Mỹ nhằm loại
bỏ sự cản trở đối với phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa là

A

C

Chế độ nô lệ

Chế độ phát xít

Chế độ phong kiến

Thực dân Anh

B

D

Trước cách mạng tư sản, mâu thuẫn xã hội gay gắt nhất diễn ra ở quốc
gia nào?

A

C

Pháp

Bắc Mỹ

Anh

Đức

B

D

Trào lưu “Triết học Ánh sáng” ở Pháp (thế kỉ XVIII) không có nội dung
nào sau đây?

A

Tấn công vào chế độ phong
kiến và giáo hội Ki-tô

Đề cao quyền tự do con
người

B

C

Đưa ra lý thuyết xây dựng
nhà nước của giai cấp tư sản

Xây dựng nhà nước phong
kiến tập quyền

D

Vào thế kỉ XVIII,Thô-mát Giép-phéc-sơn là đại diện tiêu biểu cho tư
tưởng nào ở Bắc Mỹ?

A

C

Triết học Ánh sáng

Tự do

Chống phong kiến

Chống Giáo hội Ki-tô

B

D

3. Luyện tập
- Tại sao kinh tế TBCN Anh là tiêu biểu nhất?
- Đặc điểm nổi bật kinh tế Bắc Mĩ?
4.Vận dụng.
- Kinh tế Bắc Mĩ bỏ qua giai đoạn phát triển xã hội nguyên thủy,
phong kiến, tiến thẳng kinh tế TBCN nó vẫn phát triển và tồn tại
nhưng nếu là học sinh chúng ta không học để mất kiến thức gốc,
kiến thức nền, vậy chúng ta sẽ có kết quả như thế nào?

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ TÍCH CỰC
HỌC TẬP