Các ngành động vật
đã học
ĐỘNG VẬT KHÔNG XƯƠNG SỐNG
Động vật có xương sống
có bộ xương trong, trong đó có cột sống chứa tủy sống.
Cột sống là đặc điểm cơ bản nhất để phân biệt
ngành Động vật có xương sống với các ngành Động vật không xương sống.
I- Đời sống:
Yêu cầu học sinh phân tích thông tin, hoàn thành các bài tập sau:
1. Tại sao nói “Cá là Động vật biến nhiệt”?
2. Cá sinh sản theo hình thức nào?
Thụ tinh trong. c. Phân đôi cơ thể.
Thụ tinh ngoài. d. Cả thụ tinh trong và thụ tinh ngoài
*.Nhiệt độ cơ thể cá không ổn định, phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường. (Cá chép thích hợp nhất ở nhiệt độ 20 – 40 độ).
3. Vì sao Cá chép cái phải đẻ ra số lượng trứng rất lớn (15 – 20 vạn trứng/lứa đẻ)?
*.Khả năng trứng được thụ tinh và phát triển thành con non là rất ít: do tác động của các yếu tố ngoại cảnh.
 Cá chép phải đẻ nhiều trứng để duy trì nòi giống.
Trứng được thụ tinh
Phôi
Cá con
Sống ở vực nước ngọt như : ao, hồ, ruộng, sông, suối …
- Ăn tạp ( giun ốc, ấu trùng của côn trùng, thực vật thuỷ sinh )
- Đẻ trứng trong nước với số lượng lớn, thụ tinh ngoài
Rút ra kết luận về đời sống của cá chép.
1
11
6
4
12
3
5
10
8
7
9
Miệng
Vây ngực
Vây bụng
Lỗ mũi
Nắp mang
Vây lư­ng
Cơ quan đuường bên
Mắt
Vây đuôi
2
II- Cấu tạo ngoài:
Đầu
Mình
Khúc đuôi
Râu
Vây hậu môn
Lỗ hậu môn
1. Cấu tạo ngoài của cá chép:
Rút ra kết luận về cấu tạo ngoài của cá chép.
- Thân cá chép thon dài, đầu thuôn nhọn gắn chặt với thân.
- Mắt cá không có mi, màng mắt tiếp xúc với môi trường nước.
- Vảy cá có da bao bọc; trong da có nhiều tuyến tiết chất nhày.
- Sự sắp xếp vảy cá trên thân khớp với nhau như ngói lợp.
- Vây cá có các tia vây được căng bởi da mỏng, khớp động với thân.
1. Cấu tạo ngoài của cá chép:
Các câu lựa chọn:
A- Giúp cho thân cá chuyển động dễ dàng theo chiều ngang
B- Giảm sức cản của nước
C- Màng mắt không bị khô
D- Dễ dàng phát hiện ra con mồi và kẻ thù
E- Giảm sự ma sát giữa da cá với môi trường nước
G- Có vai trò như cái bơi chèo
Hãy lựa chọn phương án đúng :
A
B
C
D
E
B
A
E
A
G
Đáp án đúng:
2. Chức năng của vây cá:
Vây cá có vai trò như bơi chèo giúp cá di chuyển, bơi lặn trong nước
- Vây đuôi: đẩy nước làm cá tiến lên trước  động lực chính của sự di chuyển.
- Đôi vây ngực và đôi vây bụng: giữ thăng bằng và giúp cá thay đổi hướng bơi, dừng lại hoặc bơi đứng.
-Vây lưng và vây hậu môn: tăng diện tích dọc thân, giúp cá giữ thăng bằng cơ thể khi bơi.
Em có biết ?:
21,5km/h
40km/h
100km/h
Vận tốc bơi của cá:
Cá thu Cá hồi Cá buồm





Tư thế bơi:
Cá ngựa Cá úc.





Cá biết bay: Cá chuồn
bay cao 2m, xa 400m
. Đặc điểm cấu tạo ngoài không phải của cá:
a. Cơ thể gồm 3 phần: Đầu, ngực và bụng.
b. Cơ thể gồm 3 phần: Đầu, mình và khúc đuôi.
c. Mắt không có mi; có cơ quan đường bên.
d. Vảy có da tiết chất nhờn, các vây khớp động với thân.

. Đặc điểm cơ bản để phân biệt ngành Động vật có xương sống với ngành ĐVKXS là:
a. Đẻ nhiều trứng trong nước. Thụ tinh ngoài.
b. Có bộ xương ngoài, cơ thể là một khối rắn chắc.
c. Có bộ xương trong, có cột sống chứa tủy sống.
d. Là động vật biến nhiệt. Ăn tạp.
Củng cố:
Làm bài tập sau: Lựa chọn ý đúng trong các câu sau: