Tiết 65: HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA

I. Tiểu dẫn
1. Tác giả:
- Thân Nhân Trung (1418 – 1499)
- Tên tự: Hậu Phủ
- Quê quán: Yên Ninh – Yên Dũng – Bắc Giang.
- Đỗ Tiến sĩ 1469. Là người nổi tiếng văn chương được vua Lê Thánh Tông tin dùng và ban cho ông chức Tao đàn phó nguyên súy.
2.Tác phẩm:
- Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất là 1 trong số 82 bài văn bia ở Văn Miếu được Thân Nhân Trung soạn năm 1484 thời Hồng Đức.
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Đọc:
2. Bố cục:
- Phần 1: Từ đầu đến chỗ làm đến mức cao nhất: Vai trò của hiền tài và những chính sách đãi ngộ nhân tài từ trước.
- Phần 2: Còn lại: Việc dựng bia đá và ý nghĩa, tác dụng của việc dưng bia Tiến sĩ.
II. Đọc – hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu:
Nhiệm vụ: Chia lớp thành các nhóm theo bàn. Mỗi nhóm 4 bạn tương ứng với 4 câu hỏi sau:
CH1: Người hiền tài có mối quan hệ như thế nào với đất nước?
CH2: Các bậc Thánh đế/ Minh vương đã có những chính sách (việc làm) gì để khuyến khích nhân tài?
CH3: Ý nghĩa của việc khắc bia Tiến sĩ ?
CH4: Nêu những đặc sắc về nghệ thuật của bài văn bia?
Mỗi nhóm hoàn thành 1 sản phẩm và tổ trưởng sẽ là người chọn ra sản phẩm xuất sắc nhất của tổ mình để mang lên thi với các tổ khác. Sản phẩm của tổ nào chiến thắng tổ đó sẽ được miễn 1 buổi đi lao động.
Tiêu chí chấm điểm
II. Đọc – hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu:
CH1: Người hiền tài có mối quan hệ như thế nào với đất nước?
“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp.
=> Người hiền tài ( là người có tài cao và có đạo đức) sẽ quyết định đến sự hưng thịnh và suy vong của đất nước.
II. Đọc – hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu:
CH2: Các bậc thánh đế/ minh vương đã có những chính sách (việc làm) gì để khuyến khích nhân tài?
+ Đã yêu mến cho khoa danh (Ban cho danh tiếng)
+ Đề cao bằng tước trật (Phong chức tước và cấp bậc)
+ Nêu tên ở tháp Nhạn, ban cho danh hiệu Long hổ ( ghi tên những người đỗ Tiến sĩ ở bảng vàng)
+ Bày tiệc ở Văn hỉ (Bày tiệc thiết đãi)
=>Những việc đã làm.
+ Muốn lưu danh lâu dài: cho dựng đá đề danh đặt ở cửa Hiền Quang ( Dựng bia Tiến sĩ đặt ở Quốc Tử Giám để lưu danh lâu dài)
=>Việc tiếp tục làm.
II. Đọc – hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu:
CH3: Ý nghĩa/ tác dụng của việc khắc bia Tiến sĩ ?
+ Kẻ sĩ trông vào mà phấn chấn rèn luyện danh tiết gắng sức báo đáp ơn vua.
+ Khi nhìn tấm bia này kẻ sĩ vì lòng tư trọng mà ra sức báo đáp, bọn nhận hối lộ mà hư hỏng khi nhìn thấy tấm bia này thì ý xấu bị ngăn chặn.
+ Kẻ ác lấy đó làm răn, người thiện theo đó mà gắng.
+ Rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, củng cố mệnh mạch cho đất nước.
II. Đọc – hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu:
CH4: Nêu những đặc sắc về nghệ thuật của bài văn bia?
- Thể Văn bia (bài văn được khắc trên bia đá) thuộc thể loại văn chính luận của VHTĐ.
- Bài văn bia ngắn gọn súc tích, lập luận chặt chẽ giàu sức thuyết phục.
III. Tổng kết:
1. Nội dung:
Bài kí đã khích lệ kẻ sĩ đương thời rèn đức luyện tài để cống hiến cho đất nước.
2. Nghệ thuật:
- Bài văn bia ngắn gọn súc tích, lập luận chặt chẽ giàu sức thuyết phục.
IV. Luyện tập:
1. Câu nói “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” của Thân Nhân Trung theo em đến nay còn có ý nghĩa không?
2. Theo em, Đảng và Nhà nước ta nên có những chính sách như thế nào để phát huy năng lực của những người hiền tài, tránh hiện tượng chảy máu chất xám?
II. Đọc – hiểu văn bản:
1.Thảo luận trên phiếu học tập từng cá nhân ( 3 phút)
Tổ 2, tổ 4
Tổ 1, tổ 3

2. Thảo luận ghép nhóm mới thành sản phẩm hoàn chỉnh 5 phút.