TRƯỜNG TIỂU HỌC NGŨ HIỆP
GIÁO VIÊN: HUỲNH VĂN DŨNG
DẤU NGOẶC KÉP
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
XIN CHÀO TẤT CẢ CÁC EM HỌC SINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGŨ HIỆP
GV; Huỳnh văn Dũng
Luyện từ và câu
DẤU NGOẶC KÉP
Kẻ ngắn
Luyện từ và câu
Dấu ngoặc kép
VBT trang 53, 54, 55
I. Nhận xét
1. Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép dưới đây là lời của ai ? Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép:
Bác tự cho mình là “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, là “đầy tớ trung thành của nhân dân”. Ở Bác, lòng yêu mến nhân dân đã trở thành một sự say mê mãnh liệt. Bác nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
? Hãy chỉ những từ ngữ được đặt trong dấu ngoặc kép?
? Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép là lời của ai?.
- Những từ ngữ và câu đặt trong dấu ngoặc kép là lời của Bác Hồ.
? Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép?
- Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật.
* Từ ngữ: “người lính vâng lệnh quốc dân ra mặt trận”, “đầy tớ trung thành của nhân dân.”
* Câu: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Một từ hay cụm từ.
Một câu trọn vẹn hay đoạn văn.
Lời nói đó có thể là:
I. Nhận xét
- Dấu ngoặc kép dùng để dẫn lời nói trực tiếp của nhân vật.
2. Khi nào dấu ngoặc kép được dùng độc lập? Khi nào đấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm?
I. Nhận xét
? Khi nào dấu ngoặc kép được dùng độc lập? Khi nào đấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm?
- Dấu ngoặc kép được dùng độc lập khi lời dẫn trực tiếp chỉ là một từ hay một cụm từ.
- Dấu ngoặc kép được dùng phối hợp với dấu hai chấm khi lời dẫn trực tiếp là một câu trọn vẹn hay một đoạn văn.
3. Trong khổ thơ sau, từ lầu được dùng với ý nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì?
Có bạn tắc kè hoa Rét, chơi trò đi trốn
Xây “lầu” trên cây đa Đợi ấm trời mới ra.
?Tắt kè hoa có xây được lầu theo nghĩa trên không?
? Từ lầu chỉ cái gì?
- Tắt kè xây tổ trên cây – tổ tắc kè nhỏ bé, không phải cái lầu theo nghĩa con người.
* Từ lầu trong khổ thơ được dùng với nghĩa gì? Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng làm gì?
- Gọi cái tổ của tắc kè bằng từ lầu để đề cao giá trị của cái tổ đó.
- Từ lầu chỉ ngôi nhà tầng cao, to, sang trọng, đẹp.
- Dấu ngoặc kép trong trường hợp này được dùng để đánh dấu từ lầu là từ được dùng với ý nghĩa đặc biệt.
I. Nhận xét
VBT trang 53, 54, 55
Có lần, cô giáo ra cho chúng tôi một đề văn ở lớp: “Em đã làm gì để giúp đỡ mẹ?”
Tôi loay hoay mất một lúc, rồi cầm bút và bắt đầu viết: “Em đã nhiều lần giúp đỡ mẹ. Em quét nhà và rửa bát đĩa. Đôi khi, em giặt khăn mùi soa.”
Tìm lời nói trực tiếp trong đoạn văn sau:
2. Có thể đặt những lời nói trực tiếp trong đoạn văn ở bài tập 1 xuống dòng, sau dấu gạch ngang đầu dòng không ? Vì sao ?
- Những lời nói trực tiếp trong đoạn văn không thể viết xuống dòng sau dấu gạch ngang đầu dòng. Vì đây không phải là lời nói trực tiếp giữa hai nhân vật đang nói chuyện với nhau.
b. Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào trường thọ thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:
- Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là trường thọ thì mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là đoản thọ và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.



3. Em đặt dấu ngoặc kép vào chỗ nào trong các câu sau:
a. Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm vôi vữa.
- Cả bầy ong cùng nhau xây tổ. Con nào con nấy hết sức tiết kiệm “vôi vữa”.
b. Trạng Quỳnh thấy có người dâng vua một mâm đào gọi là đào “trường thọ” thì thản nhiên lấy một quả mà ăn. Vua giận, ra lệnh chém đầu Quỳnh. Quỳnh bèn tâu:
Tâu bệ hạ, thần thấy quả đào gọi là “trường thọ” thì mới lấy ăn, tưởng ăn vào thì được sống lâu thờ vua. Không ngờ, nuốt chưa khỏi miệng mà chết đã đến cổ. Vậy nên, xin đức vua đổi tên quả ấy là “đoản thọ” và trị tội kẻ xu nịnh dâng đào.
Vua nghe vậy bật cười, tha tội cho Trạng Quỳnh.
B. Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng.”
Chọn chữ cái trước câu trả lời đúng:
Trong các câu sau, câu nào viết đúng?
A. Người xưa có câu: Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng.
C. Người xưa có câu “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng.”
Dặn dò ngày 18.11.2021