Sinh học lớp 9
Chủ đề : ĐỘT BIẾN NHIỄM SẮC THỂ (TT)
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG
NHIỄM SẮC THỂ
Câu 1:
Đột biến cấu trúc NST là gì? Nêu một số dạng đột biến.
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn.
Câu 2:
Nguyên nhân nào gây ra sự biến đổi NST?
Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên gây ra phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn trên NST.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST ?
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST ?
- Đột biến số lượng NST là những biến đổi số lượng xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả các cặp của bộ NST.
- Các dạng đột biến số lượng NST
+ Thể dị bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó)
+Thể đa bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở tất cả cặp NST)
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2n =
9
6
2n - 1
2n + 1
2n - 2
A
B
C
D
7
2n =
2n =
Thể 1 nhiễm
Thể 3 nhiễm
Thể không nhiễm
Bộ NST ruồi giấm 2n = 8
? Sự biến đổi số lượng ở NST thấy ở những dạng nào ?
MẤT
THÊM
MẤT
2n = 8
n = 4
n = 4
n = 5
n = 3
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
THỂ TAM NHIỄM
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Các dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm (2n -2)
2. Nguyên nhân phát sinh
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
Cơ chế phát sinh thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST.
Thể 2n +1
Thể 2n - 1
Hợp tử
GTP
Tế bào sinh giao tử:
(Bố hoặc mẹ)
(Mẹ hoặc bố)
Giải thích sự hình thành thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST?
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
- Nguyên nhân: do ảnh hưởng của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
- Cơ chế phát sinh thể di bội
+ Trong giảm phân có 1 cặp NST tương đồng không phân ly -> tạo 1 giao tử có cả hai NST của một cặp và 1 giao tử không mang NST nào của cặp đó
+ Sự thụ tinh của các giao tử bất thường này với các giao tử bình thường sẽ tạo ra các thể dị bội .
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
- Hậu quả: Gây biến đổi hình thái (hình dạng, kích thước, màu sắc) ở TV hoặc gây bệnh NST ở người . VD: Bệnh đao, bệnh Tơcnơ...
Đột biến số lượng NST
Dưa hấu tam bội
Nho tam bội
Người có 3 NST 21
Tật thừa ngón do thừa 1 NST ở cặp 13,14,15
Người mắc bệnh Đao: Do cặp NST số 21 có 3 NST (2n + 1)
Người mắc bệnh Tớcnơ
Bệnh ở nam - Biểu hiện: Bị lệch ngón, chiều cao cao hơn mức bình thường, các bộ phận có tỷ lệ không cân đối, ít cơ bắp, ít lông trên cơ thể, ít râu so với bạn bè cùng trang lứa, tinh hoàn và dương vật bị nhỏ, đầu vú to,…
Hậu quả:
Hội chứng Claiphentơ (XYY)
Bệnh nhân là nữ - Biểu hiện: Ngoại hình thường thấy gồm chiều cao bất thường, da của mí mắt trên gấp theo chiều dọc che góc trong của đuôi mắt, thiếu cơ bắp và ngón út bị cong về phía ngón áp út, đầu nhỏ, Khả năng vận động kém
Hậu quả:
Hội chứng tam nhiễm (XXX)
SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐẾN ĐỘT BIẾN
PHUN THUỐC HÓA HỌC
NƯỚC BỊ Ô NHIỄM
KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM
MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM (ĐIÔXIN)
Để hạn chế phát sinh các đột biến theo em chúng ta cần làm gì?
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Sử dụng hơp lí thuốc bảo vệ thực vật
Sử dụng thực phẩm an toàn
Để hạn chế phát sinh các đột biến theo em chúng ta cần làm gì?
Chọn câu trả lời đúng nhất?
Câu 1: Đột biến thể dị bội là dạng đột biến:
a. NST bị thay đổi về cấu trúc
b. Bộ NST tăng theo bội số của n và lớn hơn 2n
c. Bộ NST tăng thêm hoặc mất đi 1 NST
d. Bộ NST chỉ có 1 NST của mỗi cặp tương đồng
Câu 2: Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào?
Thể tam nhiễm b. Thể một nhiễm.
c. Thể không nhiễm. d. Câu a, b và c.
Câu 3: Tìm câu phát biểu sai:
a. Trường hợp bộ NST lưỡng bội bị thêm hoặc mất 1 NST ở 1 hoặc một số cặp NST gọi là dị bội thể
b. Dị bội thể xảy ra do có 1 cặp NST không phân li ở kì sau của giảm phân
c. Đột biến dị bội thể chỉ gặp ở thực vật
d. Bệnh Đao có 3 NST trong cặp số 21 của người
A
Câu 4: Ở cây lưỡng bội của ngô có bộ NST lưỡng bội 2n = 20
Số lượng NST trong bộ NST của thể ba nhiễm là bao nhiêu?
Số lượng NST trong bộ NST của thể một nhiễm là bao nhiêu?
Số lượng NST trong bộ NST của thể không nhiễm là bao nhiêu?
2n + 1 = 20 + 1 = 21 NST
2n – 1 = 20 – 1 = 19 NST
2n – 2 = 20 – 2 = 18 NST
Dặn dò:
- Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK/ 68
- Xem trước bài 24: Đột biến số lượng NST (tiếp theo). Trả lời 2 câu hỏi:
Thể đa bội là gì?
Nguyên nhân dẫn đến sự hình thành thể đa bội?