Câu 1: Nêu đặc điểm kinh tế thời Trần sau chiến tranh
Câu2: Kể tên những tầng lớp giai cấp trong xã hội thời Trần sau chiến tranh.
KIỂM TRA BÀI CŨ
BÀI 15: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
VÀ VĂN HÓA THỜI TRẦN (TT)
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV ) (Tiếp theo)
III. SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ -VĂN HÓA THỜI TRẦN
Sự phát triển kinh tế:
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
a.Đời sống văn hoá.
Em hãy cho biết nhân dân thời Trần tôn thờ những loại hình tín ngưỡng nào ?
Thờ tổ tiên, thờ các anh hùng dân tộc có công với đất nước...
Đền thờ các vua Trần
Thờ tổ tiên
Bàn thờ Khổng Tử ở Văn miếu
Trần Hưng Đạo
-Có phát triển, nhưng không mạnh bằng thời Lý.
+ Nhiều người đi tu kể cả những người thuộc giai cấp thống trị.
+ Chùa chiền mọc lên khắp nơi.
=>Đạo Phật không trở thành quốc giáo và không ảnh hưởng tới chính trị. Chùa chiền không là nơi dạy học mà trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa. Thời kì này, Nho giáo cũng được sử dụng phổ biến.
Đạo phật thời Trần so với thời Lý ntn?


CHÙA YÊN TỬ (Quảng Ninh)
CHÙA SẮC TỨ (TiềnGiang)
Để ghi nhớ công ơn của vị vua Phật Việt Nam, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã quyết định cho hội Phật giáo Quảng Ninh dựng tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông. Theo thiết kế, thân tượng cao 9,9m; nặng 100 tấn với kinh phí gần 80 tỉ đồng. Ngày 16/12/2009 (1/11 âm lịch) khởi công công trình này nhân Đại lễ kỷ niệm lần thứ 701 năm Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (3/11/1308). Tượng được dựng tại khu vực tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng, khu di tích Yên Tử.
Phối cảnh tổng thể khu vực đặt tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông
- Nho giáo ngày càng được nâng cao và được chú ý hơn do nhu cầu xây dựng bộ máy nhà nước của giai cấp thống trị.
- Các nhà Nho giữ vị trí cao trong bộ máy nhà nước, nhiều nhà Nho được triều đình trọng dụng : Trương Hán Siêu, Chu Văn An...
So với đạo Phật thì Đạo Nho có vị trí ntn?
CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV ) (Tiếp theo)
III. SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ -VĂN HÓA THỜI TRẦN
Sự phát triển kinh tế:
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
a.Đời sống văn hoá.
- Tín ngưỡng:
+ Thờ tổ tiên.
+ Thờ anh hùng.
+ Thờ người có công.
- Đạo Phật, Nho giáo phát triển mạnh.
Em hãy nêu những tập quán sống giản dị trong nhân dân.
Tập quán: Nhân dân đi chân đất, quần đen, áo tứ thân, cạo trọc đầu.
Trình bày hiểu hiểu biết của em về những hình ảnh sau
Múa rối
Đua thuyền
Nhảy múa
Đấu vật
Ca hát
Trong nhân dân có những hình thức sinh hoạt văn hoá:
+ Ca hát, nhảy múa.
+ Tập võ nghệ.
+ Đấu vật...
+ Chèo tuồng, múa rối, đua thuyền,... rất phổ biến và phát triển.
LỄ HỘI ĐỀN HÙNG
ĐẨY GẬY
CHỌI TRÂU
ĐẤU VẬT
Em có nhận xét về các hoạt động sinh hoạt văn hóa dưới thời Trần? Ở quê em có những hình thức sinh hoạt văn hóa, trò chơi dân gian nào?
HĐCN (2p): đọc thầm thông tin mục 5 từ “Ở nhà Trần…rất được ưa thích”, quan sát H9 (TL/104), hoàn thiện phiếu học tập
CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV ) (Tiếp theo)
III. SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ -VĂN HÓA THỜI TRẦN
Sự phát triển kinh tế:
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
a.Đời sống văn hoá.
- Tín ngưỡng:
+ Thờ tổ tiên.
+ Thờ anh hùng.
+ Thờ người có công.
- Đạo Phật, Nho giáo phát triển mạnh.
- Tập quán: Nhân dân đi chân đất, quần đen, áo tứ thân, cạo trọc đầu.
- Hình thức sinh hoạt:
+ Nhân dân thích ca hát, nhảy múa.
+ Tập võ nghệ.
+ Đấu vật...
b.Văn học
- Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn, Phò giá về kinh của Trần Quang Khải, Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu
Văn học thời Trần có đặc điểm gì?
- Phong phú, mang bản sắc dân tộc, chứa đựng lòng yêu nước, tự hào của nhân dân.
Các tác phẩm văn học thời kì này nội dung ntn? Em hãy kể tên 1 số TP mà em biết.
Đọc thông tin " từ nền văn học chữ Hán đến nước ta và trả lời câu hỏi :
- Nêu những nét mới về giáo dục thời Trần ?
- Giải thích vì sao văn học thời Trần phát triển mạnh và mang đậm lòng yêu nước?
VĂN HỌC
“… Ta thường tới bữa
quên ăn, nửa đêm vỗ
gối. Ruột đau như cắt,
nước mắt đầm đìa,
chỉ căm tức rằng chưa
được xả thịt, lột da,nuốt
gan,uống máu quân thù.
Dẫu cho trăm thân này
phơi ngoài nội cỏ, ngàn
xác này gói trong da
ngựa.Ta cũng cam lòng”
(Trích Hịch tướng sĩ- Trần Quốc Tuấn)
TRẦN QUỐC TUẤN
…Nay các ngươi ngồi nhìn chủ nhục mà không biết lo; thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình đứng hầu quân man mà không biết tức; nghe nhạc thái thường đãi yến sứ ngụy mà không biết căm. Có kẻ lấy việc chọi gà làm vui; có kẻ lấy việc cờ bạc làm thích. (...). Nếu bất chợt có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không đủ đâm thủng áo giáp của giặc; mẹo cờ bạc không đủ thi hành mưu lược nhà binh. Vườn ruộng nhiều không chuộc nổi tấm thân ngàn vàng; vợ con bận không ích gì cho việc quân quốc. Tiền của dẫu lắm không mua được đầu giặc; chó săn tuy hay không đuổi được quân thù. Chén rượu ngọt ngon không làm giặc say chết; giọng hát réo rắt không làm giặc điếc tai. Lúc bấy giờ chúa tôi nhà ta đều bị bắt, đau xót biết chừng nào!
(Trích Hịch tướng sĩ - Trần Quốc Tuấn)
PHÒ GIÁ VỀ KINH
(TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ )
TRẦN QUANG KHẢI
PHIÊN ÂM
Đoạt sáo Chương Dương độ
Cầm Hồ Hàm Tử quan
Thái bình tu trí lực
Vạn cổ thử giang san
DỊCH THƠ
Chương Dương cướp giáo giặc
Hàm Tử bắt quân thù
Thái bình nên gắng sức
Non nước ấy ngàn thu

Trần Quang Khải là em cùng mẹ Trần Thánh Tông, ông là người học rộng tài giỏi, biết nhiều thứ tiếng. Năm Thiệu long thứ nhất (1258) đời Thánh Tông, ông được phong tước Chiêu Minh Đại Vương, nắm chức Thái sư. (6 – 6 – 1288), sau khi đánh đuổi quân Thoát Hoan, giải phóng kinh thành Thăng Long, ông đưa hai vua Trần về lại kinh, theo phò giá và làm bài thơ “Phò giá về kinh”:

Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù.
Thái bình yên gắng sức,
Non nước ấy ngàn thu.






…Đến chơi sông chừ ủ mặt,
Nhớ người xưa chừ lệ chan.
Rồi vừa đi vừa ca rằng:
“Sông Đằng một dải dài ghê,
Sóng hồng cuồn cuộn tuôn về bể Đông.
Những phường bất nghĩa tiêu vong,

Khách cũng nối tiếp mà ca rằng:
“Anh minh hai vị thánh quân,
Sông đây rửa sạch mấy lần giáp binh.
Giặc tan muôn thuở thanh bình,
Bởi đâu đất hiểm cốt mình đức cao.”
(Trích Phú sông Bạch Đằng – Trương Hán Siêu)
Trương Hán Siêu, tác giả bài Phú sông Bạch Đằng nổi tiếng là một nhân vật lớn đời Trần. Bạch Đằng Giang phú là áng văn tràn đầy lòng yêu nước, tráng chí chất ngất, cùng tinh thần tự hào dân tộc và hàm chứa một triết lý lịch sử sâu sắc khi nhìn nhận nguyên nhân thành công của dân tộc trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước.

*Văn học thời Trần phát triển mạnh và mang đậm lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc vì:
- Qua ba cuộc kháng chiến với nhiều chiến công hiển hách là nguồn cảm hứng cho cac nhà văn, nhà thơ sáng tác. Đồng thời từ đó thể hiện lòng tự hào của một dân tộc. Thể hiện lòng yêu quê hương đât nước.
Những tác phẩm ra đời trong trong khói lửa chiến tranh như “Hịch tướng sĩ” để động viên tinh thần đoàn kết một lòng từ vua tôi, quần thần quyết tâm đánh giặc; đề cao niềm tự hào dân tộc, ca ngợi chiến công hiển hách như “Phò giá về kinh” thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc.
CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV ) (Tiếp theo)
III. SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ -VĂN HÓA THỜI TRẦN
Sự phát triển kinh tế:
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
a.Đời sống văn hoá.
- Tín ngưỡng:
+ Thờ tổ tiên.
+ Thờ anh hùng.
+ Thờ người có công.
- Đạo Phật, Nho giáo phát triển mạnh.
- Tập quán: Nhân dân đi chân đất, quần đen, áo tứ thân, cạo trọc đầu.
- Hình thức sinh hoạt:
+ Nhân dân thích ca hát, nhảy múa.
+ Tập võ nghệ.
+ Đấu vật...
b.Văn học
-Văn học gồm chữ Hán và chữ Nôm.
- Chứa đựng nhiều nội dung phong phú làm rạng rỡ văn hoá Đại Việt.
- Hịch tướng sĩ, Phò giá về kinh...
c.Giáo dục và khoa học, kĩ thuật.
Em có nhận xét gì về giáo dục thời Trần so với thời Lý?
So với thời Lý, tình hình giáo dục thời Trần phát triển hơn. Thời Trần mở được nhiều trường học, các kì thi được tổ chức đều đặn, có quy chế rõ ràng: Định lệ thi thái học sinh (tiến sĩ) 7 năm một lần, quy định chọn tam khôi (trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa) trong kì thi Đình.
Năm 1246, nhà Trần định lệ thi thái học sinh (tiến sĩ) 7 năm một lần thi. Năm 1247, quy định chọn tam khôi (trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa) trong kỳ thi Đình.
“Phép thi thời trần 7 năm một khoa, đặt ra tam khôi, điều lệ mỗi ngày một nghiêm ngặt, ân điển mỗi ngày một long trọng, công danh do đó mà ra, nhân tài đầy rẫy, so với triều Lý thì thịnh hơn nhiều”.
(Khoa mục chí – trong lịch triều hiến chương loại chí)
VĂN MIẾU
QUỐC TỬ GIÁM
Văn Miếu Quốc Tử Giám
Thi Đình
Quốc tử giám được mở rộng cho con em các quan lại, các trường công và tư mở ra càng nhiều, các kì thi tổ chức thường xuyên hơn.

Chu Văn An (1292-1370) tên thật là Chu An hiệu là Tiều Ân.
Là một thầy giáo, thầy thuốc, đại quan nhà Trần.
Được phong tước Văn Trịnh Công. Ông dâng sớ lên vua đòi
chém 7 tên nịnh thần nhưng Dụ Tông không nghe.
Ông đã xin “treo mũ” từ quan.

Ngày nay trường học có được mở rộng ở miền núi, vùng sâu vùng xa, hải đảo không? TP Huế, trường ta có tổ chức các cuộc thi nào? Việc tổ chức các cuộc thi đó có ý nghĩa ntn? Qua đó chứng tỏ giáo dục thời Trần ntn?
Đọc thông tin còn lại, kết hợp quan sát hình ảnh H10-tr 104 và trả lời câu hỏi :-Em có nhận xét gì về tình hình , khoa học kĩ thuật thời Trần?
- Phát triển mạnh trên mọi lĩnh vực và có nhiều đóng góp cho nền văn hoá dân tộc. Tạo bước phát triển cao cho nền văn minh Đại Việt.
Hồ Nguyên Trừng và các thợ thủ công chế tạo được súng thần cơ và đóng các loại thuyền lớn
Thuyền chiến đấu
SÚNG THẦN CƠ
Súng thần cơ của Hồ Nguyên Trừng
Súng thần công hay thần cơ là một loại pháo sử dụng thuốc súng hoặc thường là các loại nhiên liệu có nguồn gốc chất nổ khác để đẩy một viên đạn đi xa. Các loại súng thần công khác nhau về cỡ nòng, tầm bắn, tính cơ động, tốc độ bắn, góc bắn và hỏa lực; các hình dạng khác nhau của súng thần công khi kết hợp và cân bằng những thuộc tính ở các mức độ khác nhau, tất cả các điều trên phụ thuộc vào mục đích sử dụng của súng thần công trên chiến trường.
Quốc sử viện có nhiệm vụ gì? Ai đứng đầu?
Cơ quan chuyên viết sử ( Quốc sử viện ) ra dời do Lê Văn Hưu đứng đầu .năm 1272, ông biên soạn xong bộ Đại Việt sử kí gồm 30 quyển . Đây là bộ sử kí đầu tiên có giá trị của nước ta .
Lê Văn Hưu khi viết sách
Tuệ Tĩnh - ông tổ của ngành thuốc Nam
Tuệ Tĩnh là danh y Việt Nam đã mở đường cho sự nghiên cứu thuốc nam, xây dựng nền móng cho y học dân tộc của nước nhà. Ông đã tổng hợp và để lại nhiều bài thuốc, kinh nghiệm quý báu chữa bệnh tật.
  Ðó là một tài liệu có giá trị lớn cho sự thừa kế và phát huy vốn cũ y dược của nhân dân ta, thật là một cống hiến rất lớn của ông.
Hãy kể tên các công trình kiến trúc, điêu khắc thời Trần?
Công trình kiến trúc mới có giá trị như tháp Phổ Minh ( Nam Định ) thành Tây hồ ( Thanh Hoá ) .
MỘT GÓC THÀNH TÂY ĐÔ
KIẾN TRÚC
HOÀNG THÀNH THĂNG LONG
Tháp nằm trong khuôn viên chùa Phổ Minh, Tháp được xây dựng năm 1305. Tháp bao gồm 14 tầng với hiều cao khoảng 21m. Nền tháp và tầng thứ nhất được xây bằng đá, các tầng trên được xây bằng gạch…
Tháp Phổ Minh
(Nam Định)
Tháp Bình Sơn, còn gọi là Tháp chùa Vĩnh Khánh. Chiều cao của Tháp là 14,5m. Tháp được xây dựng từ thời Trần.
Là ngọn tháp tiêu biểu cho kiến trúc chùa tháp thời Lý-Trần ở Việt Nam và là ngọn tháp đất nung đời Trần cao nhất còn lại đến ngày nay
H.25: Tháp Bình Sơn
(Vĩnh Phúc)

HÌNH ĐẦU RỒNG MEN LỤC
( thế kỉ XIV-XV)
HÌNH RỒNG
Một số tác phẩm điêu khắc dưới thời Trần
=> Nghệ thuật ngày càng đạt đến trình độ tinh xảo rõ nét.
Em có nhận xét gì về những thành tựu văn hóa thời Trần? Những thành tựu văn hóa nào vẫn được sử dụng trong cuộc sống hôm nay.
Nhà Trần đã đạt những thành tựu văn hóa rực rỡ
Những thành tựu về sử học, quân sự, y học, kiến trúc, điêu khắc vẫn được sử dụng trong cuộc sống hôm nay.
CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI TRẦN ( Thế kỉ XIII- XIV ) (Tiếp theo)
III. SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ -VĂN HÓA THỜI TRẦN
Sự phát triển kinh tế:
2. SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
a.Đời sống văn hoá.
- Tín ngưỡng:
+ Thờ tổ tiên.
+ Thờ anh hùng.
+ Thờ người có công.
- Đạo Phật, Nho giáo phát triển mạnh.
- Tập quán: Nhân dân đi chân đất, quần đen, áo tứ thân, cạo trọc đầu.
- Hình thức sinh hoạt:
+ Nhân dân thích ca hát, nhảy múa.
+ Tập võ nghệ.
+ Đấu vật...
b.Văn học
-Văn học gồm chữ Hán và chữ Nôm.
- Chứa đựng nhiều nội dung phong phú làm rạng rỡ văn hoá Đại Việt.
- Hịch tướng sĩ, Phò giá về kinh...
c.Giáo dục và khoa học, kĩ thuật.
- Giáo dục:
+ Mở trường học nhiều nơi.
+ Tổ chức thi thường xuyên.
+ Lập cơ quan “Quốc sử viện”.
+ 1272 “Đại Việt sử kí” 30 quyển của Lê Văn Hưu.
- Quân sự, y học, khoa học, kĩ thuật đạt nhiều thành tựu.
ĐỜI SỐNG VĂN HÓA
TÍN
NGƯỠNG
CỔ
TRUYỀN
ĐẠO
PHẬT
NHO
GIÁO
SINH
HOẠT
VĂN
HÓA
TẬP
QUÁN
SỐNG
ĐA DẠNG, PHONG PHÚ, MANG ĐẬM BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC
- Phát triển tục
thờ cúng tổ tiên,
các anh hùng
dân tộc…
Phát triển nhưng
không bằng thời
Lý, nhiều người
đi tu, chùa chiền
mọc nhiều nơi
Phát triển mạnh
địa vị Nho giáo
ngày càng cao
và được trọng
dụng
Duy trì và
phát triển:
ca hát, nhảy múa,
chèo, tuồng,
các trò chơi.....
- Giản dị, đi chân
đất, áo, quần
đơn giản.....
Các công trình kiến trúc thời Trần được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới?
Hoàng thành Thăng Long 01- 08 – 2010
2. Thành Tây Đô (Thành nhà Hồ) 27- 06 - 2011
QUAY
1
2
3
4
5
6
VÒNG QUAY
MAY MẮN
Câu 1: Nhà Trần sử dụng loại chữ nào sau đây?ận tải:
A. Chữ Hán và Chữ Nôm
B. Chữ Nôm
C. Chữ Hán
D. Chữ Quốc Ngữ
QUAY VỀ

Câu 2.Tác phẩm “HỊCH TƯỚNG SĨ” nổi tiếng của tác giả nào?
A. Lý Thường Kiệt
B. Trần Hưng Đạo
C. Trương Hán Siêu
D. Trần Quang Khải
QUAY VỀ
Câu 3:Tháp Phổ Minh là công trình kiến trúc của triều đại nào?
A. Trần
B. Đinh – Tiền Lê
C. Lý
D. Ngô
QUAY VỀ
Câu 4: Nhà nho nỗi tiếng thời Trần là ai?
A. Trần Nhân Tông
B. Trần Hưng Đạo
C. Chu Văn An
D. Phạm Sư Ôn
QUAY VỀ
Câu 5: Hãy nối cột A với cột B sao cho phù hợp?
A
B
Hịch tướng sĩ
Phò giá về kinh
Phú sông Bạch Đằng
Đại Việt sử kí
Súng thần cơ
Lê Văn Hưu
Hồ Nguyên Trừng
Trương Hán Siêu
Trần Quan Khải
Trần Quốc Tuấn
HƯỚNG DẪN HỌC
- Bài cũ: Học bài theo vở ghi kết hợp SGK, trình bày được những nét chính về văn hóa thời Trần.
- Bài mới: Chuẩn bị bài 18 Các cuộc k/c chống giặc ngoại xâm thời Lý – Trần – Hồ (TK XI – đầu TK XV)
Yêu cầu: Đọc và trả lời phần KĐ và mục 1 (TL/107,108,109)
Thanks for listening !
This is where you section ends. Duplicate this set of slides as many times you need to go over all your sections.