1
TIẾT 35. BÀI 33.
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
220V – AC
12V - DC
3
1. Thí nghiệm
Mắc vào hai đầu của một cuộn dây dẫn hai đèn LED (một đèn màu đỏ, một đèn màu vàng) song song và ngược chiều nhau như hình bên.
I. Chiều của dòng điện cảm ứng
4
+ Đưa nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây
Đèn LED đỏ sáng
C1. Làm TN và chỉ rõ đèn nào sáng trong hai trường hợp:
5
+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây
Đèn LED vàng sáng
Kết quả
04:59
04:58
04:57
04:56
04:55
04:54
04:53
04:52
04:51
04:50
04:49
04:48
04:47
04:46
04:45
04:44
04:43
04:42
04:41
04:40
04:39
04:38
04:37
04:36
04:35
04:34
04:33
04:32
04:31
04:30
04:29
04:28
04:27
04:26
04:25
04:24
04:23
04:22
04:21
04:20
04:19
04:18
04:17
04:16
04:15
04:14
04:13
04:12
04:11
04:10
04:09
04:08
04:07
04:06
04:05
04:04
04:03
04:02
04:01
04:00
03:59
03:58
03:57
03:56
03:55
03:54
03:53
03:52
03:51
03:50
03:49
03:48
03:47
03:46
03:45
03:44
03:43
03:42
03:41
03:40
03:39
03:38
03:37
03:36
03:35
03:34
03:33
03:32
03:31
03:30
03:29
03:28
03:27
03:26
03:25
03:24
03:23
03:22
03:21
03:20
03:19
03:18
03:17
03:16
03:15
03:14
03:13
03:12
03:11
03:10
03:09
03:08
03:07
03:06
03:05
03:04
03:03
03:32
03:01
03:00
02:59
02:58
02:57
02:56
02:55
02:54
02:53
02:52
02:51
02:50
02:49
02:48
02:47
02:46
02:45
02:44
02:43
02:42
02:41
02:40
02:39
02:38
02:37
02:36
02:35
02:34
02:33
00:32
02:31
02:30
05:00
02:30
02:29
02:28
02:27
02:26
02:25
02:24
02:23
02:22
02:21
02:20
02:19
02:18
02:17
02:16
02:15
02:14
02:13
02:12
02:11
02:10
02:09
02:08
02:07
02:06
02:05
02:04
02:03
02:02
02:01
02:00
01:59
01:58
01:57
01:56
01:55
01:54
01:53
01:52
01:51
01:50
01:49
01:48
01:47
01:46
01:45
01:44
01:43
01:42
01:41
01:39
01:38
01:37
01:36
01:35
01:34
01:33
01:32
01:31
01:30
01:29
01:28
01:27
01:26
01:25
01:24
01:23
01:22
01:21
01:20
01:19
01:18
01:17
01:16
01:15
01:14
01:13
01:12
01:11
01:10
01:09
01:08
01:07
01:06
01:05
01:04
01:03
01:02
01:01
01:00
00:59
00:58
00:57
00:56
00:55
00:54
00:53
00:52
00:51
00:50
00:49
00:48
00:47
00:46
00:45
00:44
00:43
00:42
00:41
00:40
00:39
00:38
00:37
00:36
00:35
00:34
00:33
00:32
00:31
00:30
00:29
00:28
00:27
00:26
00:25
00:24
00:23
00:22
00:21
00:20
00:19
00:18
00:17
00:16
00:15
00:14
Một đèn LED sáng
Đèn LED còn lại sáng
Giảm
Ngược chiều nhau
Tăng
7
Em hãy cho biết chiều dòng điện cảm ứng trong hai trường hợp trên có gì khác nhau?
Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây đổi chiều khi số đường sức từ đang tăng mà chuyển sang giảm.
8
Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng thì dòng điện cảm ứng trong cuộn dây có chiều ngược với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm.
2. Kết luận




11
Nếu ta liên tục lần lượt đưa nam châm vào và kéo nam châm ra khỏi cuộn dây kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện luân phiên đổi chiều.
3. Dòng điện xoay chiều
12
Ta theo dõi lần 1
13
Dòng điện luân phiên đổi chiều như trên gọi là dòng điện xoay chiều.
Ta theo dõi lần 2
14
1. Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín
Ta quan sát
II. Cách tạo ra dòng điện xoay chiều
C2. Hãy phân tích xem số ĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến đổi thế nào khi cho nam châm quay trước cuộn dây(Hvẽ). Từ đó suy ra dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây có chiều biến đổi như thế nào trong khi nam châm quay.

15
Ta quan sát
16
-Khi cực Bắc của NC lại gần cuộn dây thì SĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng.
-Khi cực Bắc ra xa cuộn dây thì SĐST qua tiết diện S của cuộn dây giảm.
Khi NC quay liên tục thì SĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng, giảm. Vậy dòng điện qua cuộn dây là dòng điện xoay chiều.
17
N
S
Cuộn dây
Trục quay
2
1
2. Cho cuộn dây quay trong từ trường
Hãy phân tích xem số ĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên như thế nào khi cuộn dây quay.
Từ đó suy ra nhận xét về chiều dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây?

C3 Hình bên vẽ một cuộn dẫn kín có thể quay quanh một trục thẳng đứng trong từ trường của một NAM CHÂM.
C3. - Khi cuộn dây quay từ vị trí 1 sang vị trí 2 thì số ĐST xuyên qua tiết diện S của cuôn dây tăng.
-Khi từ vị trí 2 quay tiếp thì số ĐST giảm.
- Nếu cuộn dây quay liên tục thì số ĐST xuyên qua tiết diện S luân phiên tăng, giảm.
Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều.

19
3. Kết luận
Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho nam châm quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trường.
20
? Điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?
Có mấy cách để tạo ra dòng điện xoay chiều?
1. Điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng là gì?
2. Có mấy cách để tạo ra dòng điện xoay chiều?
3. Dòng điện xoay chiều là gì
CỦNG CỐ
21
N
S
Trả lời: Khi khung quay nửa vòng tròn thì số đường sức từ qua khung tăng 1 đèn LED sáng. Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn LED còn lại sáng.
C4:
III. VẬN DỤNG:
Trên hình 33.4 vẽ một cuộn dây dẫn kín có thể quay trong từ trường của một nam châm. Hai đèn LED khác màu, mắc song song ngược chiều vào hai đầu cuộn dây tại cùng 1 vị trí. Khi cho cuộn dây quay, hai bóng đèn bật sáng, vaachj ra hai nửa vòn sáng đối diện nhau,
Giải thích tại sao mỗi bóng đèn lại chỉ sáng trên nửa vòng tròn?
O
A
Treo một thanh nam châm lên một sợi dây mềm, thả cho nam châm dao động quanh vị trí thẳng đứng OA như hình.
Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện gì? Tại sao?
B�i t?p
Trả lời: Thả cho nam châm dao động, khi nam châm đi xuống vị trí thẳng đứng thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện ống dây tăng và ngược lại khi nam châm chuyển động lên trên thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện ống dây giảm, quá trình như thế liên tục xảy ra làm xuất hiện dòng điện xoay chiều.
220V – AC
12V - DC
220V - AC
Kết thúc bài
C1. Hãy chỉ ra những bộ phận chính của mỗi loại máy phát điện này và nêu lên chỗ giống và khác nhau của chúng.
Hình 34.1
Hình 34.2
I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều .
1. Quan sát :
Hình 34.2
Hình 34.1
Máy phát điện có cuộn dây quay
Máy phát điện có nam châm quay
Giống nhau : Gồm hai bộ phận chính là cuộn dây và nam châm .
Khác nhau :
Máy ở hình 34.1
Rô to (phần quay) : cuộn dây
Stato (phần đứng yên): Nam châm
Máy ở hình 34.1
Rô to (phần quay) : nam châm
Stato (phần đứng yên): cuộn dây
*Có thêm bộ góp điện : Vành khuyên và thanh quét (chổi than).
C2 : Vì sao khi ta cho nam châm ( hoặc cuộn dây ) quay ta lại thu được dòng điện xoay chiều trong các máy trên khi nối hai cực của máy với các dụng cụ tiêu thụ điện.
Khi nam châm hoặc cuộn dây quay thì số đường sức từ qua tiết diện S của cuộn dây luân phiên tăng giảm
Nam châm
Cuộn dây
Roto
Stato
Stato
Roto
2. Kết luận
Các máy phát điện xoay chiều đều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây. Một trong hai bộ phận đó đứng yên gọi là Stato, bộ phận còn lại có thể quay được gọi là Rô to.
Máy phát điện có cuộn dây quay các em cần chú ý:
Vành khuyên để làm gì?
Thanh quét để làm gì?
II. Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
1. Đặc tính kỹ thuật.
Cuộn dây là stato, rôto là nam châm điện mạnh.
2. Cách làm quay máy phát điện
Để làm quay Rôto của máy phát điện người ta dùng tua bin nước, động cơ nổ, cánh quạt gió….
35
III Vận dụng
N
S
Đọc câu hỏi C4 SGK
Trả lời: Khi khung quay nửa vòng tròn thì số đường sức từ qua khung tăng đLED sáng.
Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức từ giảm nên dòng điện đổi chiều, đèn LED còn lại sáng.
C3. So sánh chỗ giống và khác nhau về cấu tạo và hoạt động của đinamô ở xe đạp và máy phát điện xoay chiều trong công nghiệp
Giống nhau: đều có nam châm và cuộn dây dẫn Khác nhau : Đinamô xe đạp có kích thước nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn
một số hình ảnh nhà máy phát điện
Nhiệt điện
Thuỷ điện
Phong điện( Di?n giú)
Nhà máy điện hạt nhân
Sơ đồ nhà máy điện hạt nhân
Câu 1. Dòng điện xoay chiều có gì khác so với dòng điện một chiều?
+ Dòng điện một chiều là có chiều không thay đổi theo thời gian.
+ Dòng điện xoay chiều là có chiều luân phiên thay đổi theo thời gian.

CỦNG CỐ
41
Dòng điện một chiều có hạn chế là:
+ Không truyền tải đi xa.
+ Sản xuất tốn kém.
+ Gây ô nhiễm môi trường.
+ Sử dụng ít tiện lợi.

42
Dòng điện xoay chiều có nhiều ưu điểm
hơn dòng điện một chiều và khi cần có
thể chỉnh lưu thành dòng điện một chiều
bằng thiết bị đơn giản.

2. Để bảo vệ môi trường chúng ta phải làm gì?
- Tăng cường sản xuất và sử dụng dòng điện xoay chiều.
- Sản xuất các thiết bị chỉnh lưu để chuyển đổi dòng xoay chiều thành dòng một chiều khi cần sử dụng dòng một chiều.

43
3. Dòng điện xoay chiều là gì?
Dòng điện luân phiên đổi chiều theo thời gian gọi là dòng điện xoay chiều.
Dòng điện xoay chiều xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn kín luân phiên tăng, giảm.
4. Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều?
5. Em hãy cho biết cách tạo ra dòng điện xoay chiều?
Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho nam châm quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trường.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT:
Trong các máy phát điện lớn dùng trong công nghiệp, người ta dùng nam châm điện thay cho nam châm nam châm vĩnh cửu để tạo ra từ trường mạnh. Để đưa dòng điện một chiều vào nam châm điện. Người ta dùng một bộ góp điện. Bô góp điện gồm hai vành khuyên gắn với hai đầu cuộn dây của nam châm điện và thanh quét ( hay chổi than ) luôn tì sát vào vành khuyên . Dây dẫn nối hai chổi than với hai cực của nguồn điện ở ngoài . Nhờ thế mà khi nam châm quay, dây dẫn nối không bị xoắn lại .
47
Dặn dò :
Học phần ghi nhớ và đọc phần có thể em chưa biết.
Làm bài tập 3 trang 71/SBT(bắt buộc)
- Làm hết bài tập SBT được 1A+
HOANG VAN PHUONG_CHI LINH_HAIDUONG
48
Bài học kết thúc tại đây!
Cám ơn
Thầy, cô giáo và các các em !
Kết thúc bài